Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) được xây dựng trên tinh thần đổi mới tư duy quản lý thuế, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu nuôi dưỡng nguồn thu, hỗ trợ phục hồi và phát triển kinh tế, với yêu cầu công bằng, minh bạch và phù hợp thực tiễn. So với quy định hiện hành, Luật đã bổ sung, điều chỉnh nhiều nội dung quan trọng, thể hiện rõ định hướng cải cách chính sách thuế trong giai đoạn mới.

Một trong những điểm mới nổi bật và được xã hội đặc biệt quan tâm là điều chỉnh chính sách thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Theo Luật mới, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu đến 500 triệu đồng/năm không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. So với mức 200 triệu đồng/năm theo quy định trước đây, ngưỡng doanh thu không chịu thuế đã được nâng lên đáng kể.
Đáng chú ý, mức doanh thu 500 triệu đồng/năm này được trừ trước khi xác định số thuế phải nộp theo phương pháp tính thuế trên doanh thu. Đồng thời, ngưỡng doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng (VAT) cũng được điều chỉnh tương ứng.
Quy định mới thể hiện rõ chủ trương giảm gánh nặng tuân thủ, hỗ trợ các hộ kinh doanh nhỏ và siêu nhỏ, góp phần ổn định sinh kế cho hàng triệu hộ gia đình, nhất là trong bối cảnh chi phí sản xuất, kinh doanh còn nhiều áp lực.

Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) lần đầu tiên bổ sung phương pháp tính thuế trên thu nhập đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm đến 3 tỷ đồng/năm. Theo đó, các đối tượng này có thể áp dụng thuế suất 15% trên thu nhập, tương đương mức thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng đối với doanh nghiệp nhỏ.
Điểm mới quan trọng là Luật cho phép người nộp thuế được lựa chọn phương pháp tính thuế: hoặc tính theo tỷ lệ trên doanh thu, hoặc tính theo thu nhập thực tế. Cách tiếp cận này giúp phản ánh sát hơn hiệu quả kinh doanh, khắc phục tình trạng áp dụng cứng nhắc một phương pháp cho mọi mô hình kinh doanh.
Quy định này được đánh giá là bước tiến trong việc tiệm cận thông lệ quản lý thuế hiện đại, khuyến khích hộ kinh doanh nâng cao tính minh bạch trong hạch toán, từng bước chuyển đổi sang mô hình kinh doanh chuyên nghiệp, bền vững hơn.

Một điểm thay đổi đáng chú ý khác là việc thu gọn biểu thuế lũy tiến từng phần từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, đồng thời nới rộng khoảng cách giữa các bậc thuế nhằm giảm áp lực nghĩa vụ thuế.
Cụ thể, thuế suất 15% ở bậc 2 được giảm xuống 10%, và thuế suất 25% ở bậc 3 được giảm xuống 20%. Theo biểu thuế mới, mức thuế suất thấp nhất 5% áp dụng cho phần thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng/tháng, trong khi mức cao nhất 35% chỉ áp dụng cho phần thu nhập vượt trên 100 triệu đồng/tháng.
Với cách thiết kế này, tất cả các cá nhân đang nộp thuế theo biểu lũy tiến hiện hành đều được giảm nghĩa vụ thuế, qua đó tạo thêm động lực làm việc, khuyến khích lao động hợp pháp và góp phần mở rộng cơ sở thuế một cách bền vững.

Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) đã nâng mức giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) và mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng. Quy định này được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Với mức giảm trừ gia cảnh mới, cá nhân không có người phụ thuộc có thu nhập 17 triệu đồng/tháng (sau khi trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc) sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Trường hợp này, mức đóng bảo hiểm xã hội, y tế và bảo hiểm thất nghiệp tương ứng 10,5% thu nhập, tương đương khoảng 1,785 triệu đồng/tháng, nâng tổng mức giảm trừ lên 17,285 triệu đồng, cao hơn thu nhập chịu thuế. Tương tự, cá nhân có một người phụ thuộc với thu nhập 24 triệu đồng/tháng trở xuống hoặc cá nhân có hai người phụ thuộc và thu nhập 31 triệu đồng/tháng trở xuống cũng chưa phát sinh nghĩa vụ thuế khi áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần theo quy định mới.

Lần đầu tiên, Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) quy định thu thuế đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng, với thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần. Đây là nội dung mới, được xây dựng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế và xuất phát từ yêu cầu thực tiễn quản lý thị trường vàng. Quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần hạn chế đầu cơ, tăng tính minh bạch của thị trường vàng, đồng thời huy động hiệu quả hơn nguồn lực trong xã hội cho phát triển kinh tế.
Với nhiều điểm mới mang tính cải cách, Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) không chỉ góp phần giảm gánh nặng thuế cho người dân và hộ kinh doanh, mà còn thể hiện rõ định hướng xây dựng hệ thống thuế hiện đại, công bằng và thân thiện.
Việc nâng ngưỡng chịu thuế, mở rộng quyền lựa chọn phương pháp tính thuế, điều chỉnh biểu thuế và mức giảm trừ gia cảnh cho thấy tinh thần đồng hành của Nhà nước với người dân và doanh nghiệp, qua đó tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy tiêu dùng, đầu tư và tăng trưởng bền vững trong thời gian tới.