Mở rộng hỗ trợ pháp lý cho hộ kinh doanh - điểm nhấn quan trọng của Chương trình hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026–2030

Ngày 14/01/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 84/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026-2030. Một trong những nội dung đổi mới có ý nghĩa quan trọng, thể hiện tư duy chính sách tiến bộ và sát thực tiễn của Chương trình là lần đầu tiên xác định hộ kinh doanh là đối tượng được hỗ trợ pháp lý.

Hộ kinh doanh – lực lượng kinh tế đông đảo, dễ tổn thương về pháp lý
Hộ kinh doanh hiện nay là khu vực kinh tế có quy mô lớn, phân bố rộng khắp, đóng vai trò quan trọng trong tạo việc làm, bảo đảm sinh kế cho người dân và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, trong thực tiễn hoạt động, nhiều hộ kinh doanh còn hạn chế về khả năng tiếp cận thông tin pháp luật, thiếu kỹ năng tuân thủ pháp luật trong các lĩnh vực như thuế, đất đai, môi trường, lao động, hợp đồng, thương mại điện tử, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Trước đây, các chính sách hỗ trợ pháp lý chủ yếu tập trung vào doanh nghiệp, trong khi hộ kinh doanh – dù có nhu cầu pháp lý rất lớn – lại chưa được tiếp cận một cách hệ thống, đầy đủ và thường xuyên. Vì vậy, Quyết định số 84/QĐ-TTg ngày 14/01/2026 đã kịp thời khắc phục “khoảng trống chính sách” này, thể hiện rõ quan điểm không để hộ kinh doanh đứng ngoài các chương trình hỗ trợ pháp lý của Nhà nước.
Xác lập rõ ràng vị thế của hộ kinh doanh trong Chương trình
Theo Quyết định số 84/QĐ-TTg, hộ kinh doanh được xác định là đối tượng hỗ trợ chính thức, ngang hàng với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong toàn bộ nội dung của Chương trình. Điều này được thể hiện nhất quán từ mục tiêu, phạm vi, đối tượng đến các nhiệm vụ, giải pháp và cơ chế tổ chức thực hiện.
Chương trình đặt mục tiêu bảo đảm 100% hộ kinh doanh có khả năng tiếp cận thông tin pháp lý cơ bản phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh; 100% nhu cầu cung cấp thông tin pháp luật của hộ kinh doanh được đáp ứng khi có yêu cầu bằng các hình thức phù hợp, thiết thực, hiệu quả. Đồng thời, tối thiểu 80% hộ kinh doanh tham gia học tập, khai thác thông tin pháp luật trên các nền tảng số, qua đó từng bước hình thành thói quen chủ động tìm hiểu, tuân thủ pháp luật trong hoạt động kinh doanh. Đây là bước chuyển quan trọng từ cách tiếp cận “hỗ trợ gián tiếp” sang hỗ trợ trực tiếp, có hệ thống và có tiêu chí đánh giá cụ thể đối với hộ kinh doanh.
Đa dạng hóa hình thức hỗ trợ, phù hợp đặc thù của hộ kinh doanh
Nhận thức rõ đặc điểm về quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế và điều kiện tiếp cận thông tin không đồng đều của hộ kinh doanh, Chương trình đã thiết kế nhiều hình thức hỗ trợ linh hoạt, dễ tiếp cận. Bên cạnh các hoạt động truyền thống như hội nghị, hội thảo, tọa đàm, đối thoại trực tiếp, Chương trình đẩy mạnh cung cấp thông tin pháp luật và tư vấn pháp lý trực tuyến thông qua Trang Thông tin hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp, Cổng Pháp luật quốc gia và các nền tảng số khác. Đặc biệt, việc ứng dụng trợ lý ảo AI pháp luật, AI Chatbot tư vấn pháp luật 24/7 được kỳ vọng sẽ giúp hộ kinh doanh, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, có thể tiếp cận nhanh chóng, thuận tiện với thông tin và giải đáp pháp lý cơ bản.
Ngoài ra, các hình thức bồi dưỡng kiến thức pháp luật trực tuyến (E-learning, MOOC) có tương tác, kết hợp kiểm tra và cấp chứng nhận cũng được triển khai, giúp hộ kinh doanh chủ động học tập, cập nhật kiến thức pháp luật phù hợp với điều kiện thời gian và năng lực của mình.
Hướng tới hỗ trợ miễn phí và ưu tiên nhóm yếu thế
Một điểm mới nổi bật khác của Chương trình là việc thí điểm và nhân rộng mô hình hỗ trợ miễn phí dịch vụ tư vấn pháp lý cho hộ kinh doanh, đặc biệt là hộ kinh doanh ở khu vực nông thôn, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Chương trình cũng dành sự quan tâm đặc biệt tới hộ kinh doanh do phụ nữ, người dân tộc thiểu số làm chủ, qua đó góp phần bảo đảm công bằng trong tiếp cận pháp luật, thúc đẩy phát triển bao trùm và bền vững.
Tạo nền tảng pháp lý vững chắc để hộ kinh doanh phát triển và chuyển đổi
Thông qua các hoạt động hỗ trợ pháp lý toàn diện, Chương trình không chỉ giúp hộ kinh doanh giảm thiểu rủi ro pháp lý, nâng cao năng lực tuân thủ, mà còn tạo điều kiện thuận lợi để các hộ kinh doanh từng bước nâng cao năng lực quản trị, mở rộng quy mô, tiến tới chuyển đổi thành doanh nghiệp khi đủ điều kiện.
Việc bổ sung hộ kinh doanh vào đối tượng hỗ trợ của Chương trình hỗ trợ pháp lý giai đoạn 2026-2030 cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc đồng hành cùng mọi chủ thể kinh doanh, không phân biệt quy mô, hình thức, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế tư nhân nhanh, bền vững trong giai đoạn mới./.
Nguyễn Thị Tâm
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý