Tháo gỡ vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025

Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 có nhiều quy định mới về quy trình, thủ tục, trách nhiệm của các cơ quan trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Trong quá trình triển khai, bên cạnh những kết quả đạt được, đã phát sinh một số vướng mắc, cần tháo gỡ nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả tổ chức thực hiện. Để khắc phục, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ và các cơ quan liên quan triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, trong đó tập trung vào một số nhiệm vụ sau đây:

1. Giao Bộ Tư pháp tham mưu Chính phủ, hướng dẫn các Bộ, cơ quan ngang Bộ để thực hiện thống nhất về bố cục, nội dung trong tờ trình đề nghị điều chỉnh Chương trình lập pháp hằng năm, bảo đảm chất lượng và thời hạn trình các hồ sơ dự án; đồng thời, thống nhất về thời điểm ký tờ trình gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan trình bày tờ trình tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội bảo đảm hợp lý, khả thi, tránh tình trạng các dự án được trình rải rác, gây khó khăn cho công tác thẩm tra, cho ý kiến của các cơ quan của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

2. Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ rõ “vấn đề cấp bách” quy định tại khoản 2 Điều 26 và “trường hợp cấp bách” quy định tại điểm b khoản 1 Điều 50 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật được hiểu là trường hợp cần phải ban hành ngay văn bản quy phạm pháp luật để kịp thời thể chế hóa chủ trương mới của Đảng, yêu cầu chỉ đạo mới của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật đó đã được cơ quan có thẩm quyền của Đảng đồng ý. Chỉ áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn trong xây dựng, ban hành văn bản nếu thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 50 hoặc khoản 2 Điều 26 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

3. Giao Bộ Tư pháp tham mưu cho Chính phủ có văn bản hướng dẫn các Bộ, cơ quan ngang Bộ về thời hạn gửi dự thảo luật, nghị quyết do Chính phủ trình đến Bộ Tư pháp để thực hiện việc rà soát kỹ thuật văn bản trước thông qua (có thể là từ 10 ngày).

4. Sau khi văn bản được thông qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp chủ trì, phối hợp với cơ quan chủ trì thẩm tra, cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan có liên quan thực hiện việc rà soát kỹ thuật văn bản.  Trong trường hợp qua rà soát mà có các cơ quan không thống nhất về kỹ thuật văn bản thì Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp báo cáo rõ và đề xuất phương án khi trình Chủ tịch Quốc hội. Nếu trong quá trình rà soát Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp phát hiện có nội dung (không phải là vấn đề kỹ thuật văn bản) cần phải rà soát, chỉnh lý so với bản đã được thông qua thì phải có văn bản đề nghị cơ quan chủ trì thẩm tra nghiên cứu xử lý, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

5. Các cơ quan thực hiện nghiêm hướng dẫn về áp dụng quy định tại khoản 2 Điều 26. Trong thời gian tới, khi Chính phủ đề xuất sửa Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ đạo các cơ quan nghiên cứu sửa đổi quy định tại khoản 2 Điều 26 cho phù hợp thực tiễn, bảo đảm tính khả thi, tránh lạm dụng làm ảnh hưởng đến chất lượng dự án, nghị quyết.

6. Dự kiến, Chính phủ trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI. Do đó, các nội dung hướng dẫn tại Công văn này được thực hiện từ nay đến khi nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật được Quốc hội thông qua có hiệu lực.

Vinh Nguyễn

Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý