Những điểm mới và nội dung cơ bản của Luật Phòng, chống ma túy

Luật gồm có 08 chương và 56 điều, trong đó có những điểm mới và nội dung cơ bản đáng lưu ý.
Một là, bổ sung quy định về việc thực hiện biện pháp giám sát điện tử theo hướng xác định cụ thể đối tượng áp dụng, bao gồm: (1) Người cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng; (2) Người bị quản lý sau cai nghiện; (3) Người điều trị nghiện ma túy bằng thuốc thay thế.
Đồng thời Luật đã quy định thẩm quyền áp dụng giao Trưởng Công an xã; trách nhiệm của người bị giám sát điện tử và giao Chính phủ quy định chi tiết về thiết bị, đối tượng; quy định điều kiện, thời hạn, trình tự, thủ tục, xử lý vi phạm trong việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử. Việc bổ sung quy định này bảo đảm phù hợp với quy định của Hiến pháp về quyền con người, đồng thời đảm bảo tính linh hoạt trong áp dụng khi cần phải thay đổi các quy định cho phù hợp với thực tiễn.
Hai là, sửa đổi, bổ sung quy định về thời hạn cai nghiện ma túy đối với người cai nghiện ma túy lần đầu là 24 tháng, đối với người cai nghiện ma túy từ lần thứ hai trở lên là 36 tháng để đảm bảo người nghiện ma túy có thời gian thực hiện đầy đủ các bước theo quy trình cai nghiện và tránh tùy nghi trong quá trình tổ chức thực hiện.
Ba là, sửa đổi, bổ sung quy định về cơ sở cai nghiện ma túy, theo đó các loại hình cơ sở cai nghiện ma túy gồm (1) Cơ sở cai nghiện ma túy công lập thực hiện cai nghiện ma túy cho người từ đủ 18 tuổi trở lên; (2) Cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân thực hiện cai nghiện ma túy tự nguyện; (3) Trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện ma túy công lập đủ điều kiện thực hiện cai nghiện ma túy cho người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi. Việc bổ sung quy định về việc đưa đi cai nghiện bắt buộc đối với người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi tại trường giáo dưỡng hoặc cơ sở cai nghiện công lập đủ điều kiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Công an nhằm tạo môi trường phù hợp và bảo đảm quyền lợi của họ, nhất là việc tiếp tục học văn hóa.
Kế thừa quy định hiện hành của Luật Phòng, chống ma túy, tiếp tục giao Chính phủ quy định điều kiện về cơ sở vật chất và trang thiết bị tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng; quy định về tiêu chí thành lập, trình tự, thủ tục cấp, cấp lại, thu hồi giấy phép hoạt động và điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân sự, chế độ quản lý cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân.
Bốn là, sửa đổi, bổ sung thẩm quyền thành lập, giải thể các cơ sở cai nghiện ma túy. Trong đó Bộ trưởng Bộ Công an quyết định thành lập, giải thể cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng, vì hiện nay các đơn vị này đang thuộc thẩm quyền thành lập, giải thể của Bộ trưởng Bộ Công an theo quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công an.
Giám đốc Công an cấp tỉnh cấp, cấp lại, đình chỉ, thu hồi giấy phép hoạt động đối với cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân trong địa bàn quản lý, vì nhiệm vụ quản lý về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy đã chuyển về Bộ Công an nên sửa đổi theo hướng chuyển từ Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội sang Giám đốc Công an cấp tỉnh.
Năm là, bổ sung quy định về việc xử lý đối với người đang trong thời hạn cai nghiện ma túy, đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy mà bị kết án phạt tù có thời hạn, sau khi chấp hành xong án phạt tù mà còn thời hạn cai nghiện ma túy hoặc thời gian quản lý sau cai nghiện ma túy thì phải tiếp tục cai nghiện ma túy hoặc tiếp tục quản lý sau cai nghiện ma túy thời hạn còn lại.
Sáu là, bổ sung quy định về xử lý trường hợp vi phạm nghĩa vụ của người cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng hoặc người điều trị bằng thuốc thay thế và người đang bị quản lý sau cai nghiện ma túy. Theo đó, căn cứ vào hành vi, tính chất, mức độ vi phạm nghĩa vụ đã cam đoan thì sẽ có chế tài xử lý theo từng lần vi phạm hoặc áp dụng ngay biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc nếu không chấp hành việc áp dụng giám sát điện tử.
Bảy là, bổ sung quy định đối với việc sử dụng kết quả lao động trị liệu của người cai nghiện ma túy để đảm bảo quyền lợi của người cai nghiện được hưởng kết quả lao động trị liệu của mình, bảo đảm các hình thức lao động trị liệu do cơ quan có thẩm quyền quyết định; kết quả lao động trị liệu được sử dụng để phục vụ cho người cai nghiện ma túy.
Tám là, sửa đổi, bổ sung quy định về cơ chế tài chính, trong đó, quy định về chính sách của nhà nước trong bảo đảm kinh phí cai nghiện ma túy tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng; bảo đảm kinh phí trong xác định tình trạng nghiện ma túy; bổ sung chính sách khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia cung cấp dịch vụ cai nghiện ma túy trong sử dụng lao động là người nghiện ma túy, người đã chấp hành xong quyết định cai nghiện ma túy.
Chín là, bổ sung quy định về thi hành quyết định đưa đến cơ sở cai nghiện ma túy và hoãn, miễn, tạm đình chỉ chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện ma túy để thực hiện thống nhất quy trình đưa đến các cơ sở cai nghiện ma túy và bảo đảm phù hợp với việc không tổ chức chính quyền, Công an cấp huyện, phù hợp với việc tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy về Bộ Công an.
Mười là, sửa đổi, bổ sung quy định về “biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc” thành “biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc” và quy định biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc là biện pháp xử lý hành chính áp dụng đối với người có hành vi vi phạm quy định tại Luật Phòng, chống ma túy để cai nghiện ma túy, lao động, học văn hóa, học nghề dưới sự quản lý của cơ sở cai nghiện ma túy công lập; đồng thời, sửa đổi, bổ sung các điều có liên quan để áp dụng thống nhất các quy định tại biện pháp này tại Luật Phòng, chống ma túy./.