Những nội dung mới của Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù

Bộ Công an là cơ quan trung ương về chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Theo đó, Bộ Công an có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan trong việc lập yêu cầu, tiếp nhận yêu cầu, xem xét và tổ chức thực hiện việc chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù giữa Việt Nam và các quốc gia khác.
Bên cạnh đó, Luật quy định cụ thể điều kiện, trình tự, thủ tục áp dụng nguyên tắc “có đi có lại” trong trường hợp Việt Nam và nước ngoài chưa có điều ước quốc tế về chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù. Theo đó, Bộ Công an được giao chủ trì xem xét việc áp dụng nguyên tắc này, bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn hợp tác quốc tế. Đồng thời bảo đảm quyền tự nguyện của người đang chấp hành án phạt tù khi quy định người đang chấp hành án phạt tù hoặc người đại diện hợp pháp của họ chỉ được rút lại đơn đề nghị chuyển giao trước thời điểm quyết định tiếp nhận hoặc quyết định chuyển giao có hiệu lực pháp luật. Quy định này góp phần bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người chấp hành án, đồng thời bảo đảm tính ổn định, nghiêm minh của hoạt động tư pháp.
Mở rộng phạm vi chi phí được bảo đảm từ ngân sách nhà nước
Luật quy định ngân sách nhà nước bảo đảm chi phí chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù theo quy định của pháp luật trong mọi trường hợp. So với quy định trước đây, Luật đã mở rộng phạm vi bảo đảm chi phí từ ngân sách nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc thực hiện chuyển giao.
Đồng thời, Luật cho phép người đang chấp hành án phạt tù hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân khác được tự nguyện đóng góp, hỗ trợ toàn bộ hoặc một phần chi phí sinh hoạt, đi lại và các chi phí khác theo quy định của pháp luật.
Quy định rõ thẩm quyền của Tòa án nhân dân trong việc xem xét, quyết định tiếp nhận và chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù.
Theo đó, Tòa án nhân dân khu vực nơi người được đề nghị chuyển giao có nơi thường trú cuối cùng tại Việt Nam quyết định tiếp nhận người đang chấp hành án phạt tù từ nước ngoài về Việt Nam. Tòa án nhân dân khu vực nơi người đang chấp hành án phạt tù quyết định việc chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù tại Việt Nam cho nước ngoài. Trường hợp có kháng cáo, kháng nghị, Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Mở rộng đối tượng, hoàn thiện trình tự, thủ tục
Đối tượng được chuyển giao được mở rộng, bao gồm cả người nước ngoài đang chấp hành án phạt tù tại các cơ sở giam giữ do Bộ Quốc phòng quản lý.
Trình tự, thủ tục xem xét yêu cầu chuyển giao được sửa đổi, điều chỉnh cho phù hợp; đồng thời phân định rõ giữa tiếp nhận người đang chấp hành án phạt tù từ nước ngoài về Việt Nam và chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù từ Việt Nam cho nước ngoài; giao cho 01 Thẩm phán xem xét, quyết định nhằm rút ngắn thời gian giải quyết và nâng cao hiệu quả thực hiện.

Vi Sa
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý