Luật sửa đổi, bổ sung Luật Kinh doanh bảo hiểm: Đơn giản hóa thủ tục, thúc đẩy thị trường phát triển bền vững.

Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm với 03 Điều. Luật được ban hành nhằm tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý, tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn, thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển thông qua việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh; đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm hiệu quả, hiệu lực quản lý của cơ quan nhà nước thông qua công tác hậu kiểm.

Cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính
Một trong những nội dung trọng tâm của Luật là cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính, góp phần tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển. Theo đó, Luật đã cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh tại 05 điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm liên quan đến cấp phép thành lập và hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam; điều kiện trước khi chính thức hoạt động; tiêu chuẩn đối với người quản lý, người kiểm soát; cấp phép thành lập và hoạt động của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm và điều kiện cung cấp dịch vụ phụ trợ bảo hiểm.
Bên cạnh đó, Luật cũng cắt, giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính tại 02 điều liên quan đến đăng ký nguyên tắc tách nguồn vốn chủ sở hữu và nguồn phí bảo hiểm của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam; phương pháp, cơ sở tính phí bảo hiểm đối với bảo hiểm xe cơ giới. Theo đó, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải thực hiện tách, ghi nhận và theo dõi riêng đối với nguồn vốn chủ sở hữu và nguồn phí bảo hiểm. Đối với doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, phải đăng ký và thực hiện theo phương pháp đã được Bộ Tài chính chấp thuận đối với nguyên tắc tách nguồn vốn chủ sở hữu và nguồn phí bảo hiểm, nguyên tắc phân chia thặng dư đối với các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ có chia lãi. Doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, chi nhánh bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài phải thông báo trước bằng văn bản và thực hiện đúng như văn bản đã thông báo với Bộ Tài chính về việc tách nguồn này.
Sửa đổi, bổ sung phù hợp thực tiễn, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp
Luật sửa đổi, bổ sung 06 điều nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động, tập trung vào các nội dung liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, doanh nghiệp bảo hiểm sức khỏe; thay đổi tên chi nhánh, văn phòng đại diện; nguyên tắc đảm nhiệm chức vụ; công khai thông tin; nguyên tắc hoạt động của đại lý bảo hiểm và chuyển đổi chứng chỉ đại lý bảo hiểm.
Đồng thời, Luật sửa đổi quy định về vốn trên cơ sở rủi ro theo hướng giãn thời gian áp dụng các biện pháp can thiệp của cơ quan quản lý nhà nước và kéo dài thời gian áp dụng Biên khả năng thanh toán I thêm 03 năm, tạo điều kiện để doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm và chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam có thêm thời gian chuẩn bị nguồn lực, nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin.
Bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật
Luật sửa đổi 04 điều liên quan đến quản lý nhà nước về hoạt động kinh doanh bảo hiểm, cơ chế phối hợp trong quản lý nhà nước, quyền yêu cầu cung cấp thông tin của Bộ Tài chính trong kiểm tra chuyên ngành, xử lý vi phạm hành chính về hoạt động kinh doanh bảo hiểm; thanh tra, kiểm tra chuyên ngành hoạt động kinh doanh bảo hiểm để đảm bảo đồng bộ với quy định của Luật Thanh tra và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Ngoài ra, Luật sửa đổi 01 điều về bảo hiểm bắt buộc để thống nhất với Luật Xây dựng năm 2025; liên quan đến cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm; yêu cầu về ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm để thống nhất với Luật An ninh mạng năm 2025; sửa đổi 03 điều liên quan đến nguyên tắc cung cấp và sử dụng dịch vụ bảo hiểm; các hành vi bị nghiêm cấm; sửa đổi, bổ sung Phụ lục IV của Luật Đầu tư để thống nhất với Luật Đầu tư năm 2025; đồng thời bãi bỏ một khoản tại 01 điều nhằm bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ với Luật Doanh nghiệp.
Bổ sung một số nội dung khác
Luật bổ sung quy định về nguyên tắc đối với tổ chức, cá nhân tham gia góp vốn thành lập, quản lý, kiểm soát doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm. Theo đó, tổ chức, cá nhân có quyền tham gia góp vốn thành lập, quản lý, kiểm soát doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam, trừ trường hợp tổ chức, cá nhân không có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam theo quy định của Luật Doanh  nghiệp.
Nhằm bảo đảm hoạt động đầu tư được an toàn, hiệu quả, Luật bổ sung quy định về nguyên tắc đầu tư của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm. Cụ thể, việc đầu tư của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm phải bảo đảm nguyên tắc an toàn, thanh khoản, hiệu quả; tuân thủ quy định pháp luật, tự chịu trách nhiệm về hoạt động đầu tư. Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm không được đầu tư dưới mọi hình thức cho các cổ đông, thành viên góp vốn hoặc người có liên quan với cổ đông, thành viên góp vốn theo quy định của Luật Doanh nghiệp, trừ tiền gửi tại các cổ đông, thành viên là tổ chức tín dụng.
Đồng thời, Luật bãi bỏ 01 điều về hồ sơ cấp phép thành lập doanh nghiệp bảo hiểm và một khoản tại 01 điều về hồ sơ cấp phép thành lập doanh nghiệp môi giới bảo hiểm để giao Chính phủ quy định chi tiết.
Việc thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm được kỳ vọng sẽ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo điều kiện cho thị trường bảo hiểm phát triển ổn định, minh bạch, bền vững trong giai đoạn tới.
Giang Nguyễn
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý