Tăng cường trợ giúp pháp lý theo Luật Phòng, chống mua bán người 2024

Một điểm mới đáng chú ý của Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 là mở rộng đối tượng được hưởng các biện pháp bảo vệ và trợ giúp, trong đó có trợ giúp pháp lý. Theo quy định mới, nạn nhân của hành vi mua bán người được trợ giúp pháp lý, không phụ thuộc vào điều kiện tài chính. Bên cạnh đó, không chỉ nạn nhân đã được xác định chính thức, mà người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng cũng được tiếp cận các quyền và dịch vụ hỗ trợ cần thiết. Đây là bước tiến quan trọng, thể hiện rõ nguyên tắc bảo vệ trẻ em và bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật cho nhóm đối tượng dễ bị tổn thương.

Để triển khai Luật Phòng, chống mua bán người 2024, trong thời gian qua, công tác truyền thông về trợ giúp pháp lý đã được thực hiện đồng bộ từ trung ương xuống địa phương, trong đó chú trọng với nhiều phương thức khác nhau như: tổ chức các đợt truyền thông tại cơ sở cho người dân, cán bộ ở cơ sở (cán bộ cấp thôn, cán bộ chi hội đoàn thể, người có uy tín trong cộng đồng) nhằm đưa thông tin về trợ giúp pháp lý, trong đó có diện người được trợ giúp pháp lý là nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng; xây dựng và phát sóng các chương trình, phóng sự, thông điệp về trợ giúp pháp lý, trong đó có các quy định về phòng, chống mua bán người. Ngoài ra, Cục Phổ biến giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý luôn kịp thời đăng tải các tin bài, tài liệu liên quan đến trợ giúp pháp lý trong vụ việc mua bán người trên Cổng thông tin điện tử Phổ biến, giáo dục pháp luật quốc gia (www.pbgdpl.gov.vn); Trang thông tin điện tử trợ giúp pháp lý Việt Nam (www.tgpl.moj.gov.vn),... để người dân có thể dễ dàng tiếp cận thông tin, nâng cao hiểu biết về chính sách trợ giúp pháp lý của Nhà nước.
 

Các địa phương đã chú trọng công tác truyền thông, nâng cao nhận thức, thông tin về trợ giúp pháp lý nhằm tăng cường khả năng thụ hưởng dịch vụ trợ giúp pháp lý trong vụ việc liên quan đến mua bán người. Một số địa phương đã tổ chức Hội nghị truyền thông pháp luật về trợ giúp pháp lý, trong đó lồng ghép nội dung về trợ giúp pháp lý theo Luật Phòng, chống mua bán người 2024 cho cán bộ chi hội đoàn thể, người có uy tín trong cộng đồng, người dân; lắp đặt mới, thay thế các Bảng thông tin, hộp tin trợ giúp pháp lý tại trụ sở Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn, trong đó đã cập nhật nội dung trợ giúp pháp lý theo Luật Phòng, chống mua bán người 2024; biên soạn, in ấn cấp phát tờ rơi, tờ gấp về trợ giúp pháp lý, tài liệu pháp luật phát miễn phí nhằm giúp cho người dân, trong đó có nạn nhận, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng biết và tiếp cận, thụ hưởng chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí; thực hiện phát thanh để tuyên truyền, phổ biến các lĩnh vực pháp luật phát trên hệ thống loa truyền thanh của cấp xã, trong đó có Luật Phòng, chống mua bán người 2024. …Bên cạnh đó, một số địa phương còn xây dựng tài liệu, tổ chức các hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, tập huấn về kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ làm công tác trợ giúp pháp lý, tổ chức chuyên đề trợ giúp pháp lý kết nối cộng đồng. Từ đó, nâng cao năng lực, kiến thức, hiểu biết về trợ giúp pháp lý và nhận diện, xác định nạn nhân,  người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng cho những người có uy tín trong cộng đồng và đội ngũ cán bộ ở cơ sở (công an xã, công chức tư pháp hộ tịch...), tổ chức, đoàn thể của cấp xã để kịp thời giải thích cho người dân về quyền được trợ giúp pháp lý, hướng dẫn người thuộc diện trợ giúp pháp lý liên hệ với tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý/người thực hiện trợ giúp pháp lý tại địa phương.

Theo thống kê năm 2025, các Trung tâm trợ giúp pháp lý Nhà nước đã thực hiện 7 vụ việc trong vụ việc phòng, chống mua bán người, trong đó: Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Tuyên Quang: 2 vụ, Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Thanh Hoá 1, Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước thành phố Hồ Chí Minh: 4 vụ. Theo thống kê qua phần mềm hệ thống quản lý tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý, từ ngày 01/01/2026 đến 23/3/2026, các Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước trên.

Để triển khai hiệu quả các quy định về trợ giúp pháp lý theo Luật Phòng chống mua bán người trong thời gian tới, cần lưu ý thực hiện một số nhiệm vụ sau:

              Lê Thúy
                                   Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý