_20211114171230.png)
Nâng cao chất lượng hoạt động thẩm định vụ việc trợ giúp pháp lý trong giai đoạn mới
Phát biểu khai mạc Hội nghị, bà Vũ Thị Hường – Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý ghi nhận những kết quả tích cực trong công tác trợ giúp pháp lý (TGPL) thời gian qua. Các tổ chức thực hiện TGPL đã bám sát quy định pháp luật, từng bước đáp ứng hiệu quả nhu cầu pháp lý ngày càng phức tạp, đa dạng của người dân. Thực tiễn cho thấy, đa số các vụ việc đều đảm bảo chất lượng tốt, không phát sinh khiếu kiện hay phản ánh tiêu cực. Công tác thẩm định chất lượng vụ việc TGPL được địa phương triển khai trên cơ sở hệ thống tiêu chí cụ thể, thống nhất, được quy định tại Thông tư số 12/2018/TT-BTP của Bộ Tư pháp và được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 03/2021/TT-BTP. Việc thực hiện nghiêm túc công tác thẩm định chất lượng vụ việc TGPL sẽ bảo đảm vụ việc được đánh giá khách quan, minh bạch, có thể so sánh, đối chiếu, theo dõi chất lượng vụ việc qua các năm, từ đó là cơ sở để thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, xử lý trách nhiệm và điều chỉnh chính sách trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý, qua đó góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả trợ giúp pháp lý một cách thực chất và hướng tới mục tiêu là bảo vệ tối đa quyền lợi cho các nhóm đối tượng yếu thế, qua đó củng cố niềm tin của nhân dân vào hệ thống tư pháp.
Tuy nhiên, thực tiễn thời gian qua cho thấy, công tác đánh giá, thẩm định chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý hiện vẫn bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc, ảnh hưởng nhất định đến quá trình tổ chức thực hiện. Cụ thể, quy trình thực hiện chưa có hướng dẫn chi tiết; một số tiêu chí đánh giá còn mang tính định tính, chưa đo lường được kết quả cụ thể. Những hạn chế này đã khiến đội ngũ người trực tiếp thực hiện việc thẩm định gặp không ít lúng túng trong quá trình triển khai.
Trước thực tế đó, bà Vũ Thị Hường khẳng định Hội nghị tập huấn lần này là hoạt động hết sức thiết thực nhằm "gỡ khó" cho địa phương, đồng thời nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ thực hiện thẩm định chất lượng vụ việc TGPL. Hội nghị tập huấn cũng đồng thời là diễn đàn để các học viên chia sẻ kinh nghiệm, nêu lên những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện vụ việc; đồng thời thống nhất cách hiểu, cách tiếp cận và phương pháp thẩm định chất lượng vụ việc TGPL.
Trong khuôn khổ một ngày làm việc, Hội nghị tập trung nghiên cứu các chuyên đề chuyên sâu về tiêu chí, phương pháp thẩm định chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý với sự trình bày của ông Võ Vũ Liêm – Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý số 2 tỉnh Vĩnh Long. Tại Hội nghị, các đại biểu được giới thiệu tổng thể các nội dung cơ bản về công tác thẩm định chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý. Việc thẩm định chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý được thực hiện thông qua các nhóm tiêu chí về việc thực hiện trợ giúp pháp lý; trách nhiệm nghề nghiệp của người thực hiện trợ giúp pháp lý; và mức độ hài lòng của người được trợ giúp pháp lý. Báo cáo viên đã giúp hướng dẫn hội nghị làm rõ các quy định của pháp luật về vai trò, trách nhiệm của các chủ thể tham gia thẩm định chất lượng vụ việc; các tiêu chí đánh giá, xếp loại chất lượng; quy trình thẩm định; các yêu cầu về lập hồ sơ, báo cáo và lưu trữ hồ sơ vụ việc. Bên cạnh việc truyền đạt nội dung, giảng viên đã đưa ra nhiều tình huống cụ thể, sát với thực tiễn công tác trợ giúp pháp lý, tạo điều kiện để các học viên tham gia trao đổi, thảo luận và vận dụng kiến thức thực tế bằng việc chủ động phân tích vụ việc, áp dụng các tiêu chí để đánh giá chất lượng và trình bày quan điểm của mình, qua đó thể hiện rõ khả năng nhận diện vấn đề, kỹ năng đánh giá và mức độ đáp ứng yêu cầu đối với từng loại vụ việc trợ giúp pháp lý.
Vĩnh Long làm báo cáo viên tại Hội nghị
Chiều cùng ngày, các đại biểu tập trung thảo luận về tiêu chuẩn cá nhân được lựa chọn làm người thực hiện thẩm định chất lượng vụ việc TGPL, đồng thời làm rõ cách xác định và áp dụng các tiêu chí thẩm định chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý. Trên cơ sở đó, các học viên đã chủ động, thẳng thắn trao đổi về những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện công tác đánh giá, thẩm định chất lượng các vụ việc cụ thể như trợ giúp pháp lý. Cụ thể, cần tiếp tục nghiên cứu để tiếp tục hoàn thiện tiêu chí thẩm định chất lượng vụ việc TGPL theo định hướng là gồm “tiêu chí cứng” - bắt buộc phải đáp ứng và “tiêu chí mềm” – có thể linh hoạt tuỳ theo đặc điểm của từng địa phương. Cũng có đại biểu cho rằng cần điều chỉnh lại số điểm của các tiêu chí: Tiêu chí về trách nhiệm nghề nghiệp của người thực hiện TGPL là 20 điểm (hiện nay là 30 điểm) và nâng cao số điểm tại tiêu chí về thực hiện TGPL là 70 điểm (hiện nay là 60 điểm) và Tiêu chí về sự hài lòng vẫn giữ nguyên là 10 điểm, nhằm bảo đảm việc đánh giá tập trung hơn vào hiệu quả thực chất của vụ việc, đồng thời vẫn phản ánh đầy đủ trách nhiệm nghề nghiệp và mức độ hài lòng của người được trợ giúp pháp lý. Một số ý kiến cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định pháp luật theo hướng coi tiêu chí “tuân thủ pháp luật, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan” là điều kiện tiên quyết; theo đó, trường hợp không đáp ứng tiêu chí này thì vụ việc phải được xác định là không đạt chất lượng. Một số ý kiến đề xuất nghiên cứu bổ sung những tiêu chí có thể đánh giá rõ hơn kết quả, hiệu quả của dịch vụ trợ giúp pháp lý. Bên cạnh đó, nhiều đại biểu đề xuất bổ sung các tiêu chí đánh giá gắn với khả năng giải quyết dứt điểm các vướng mắc pháp lý, cũng như hiệu quả phối hợp giữa người thực hiện trợ giúp pháp lý với các cơ quan tiến hành tố tụng và các cơ quan, tổ chức có liên quan.
trợ giúp pháp lý tại tỉnh Phú Thọ
Kết thúc lớp tập huấn, các học viên đều đánh giá cao những thông tin, kiến thức và kinh nghiệm đã được trao đổi tại Hội nghị; đây là những nền tảng thiết thực, hữu ích để vận dụng vào thực tiễn công việc, qua đó góp phần nâng cao kỹ năng thẩm định chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý. Đáng chú ý, việc chú trọng đánh giá đúng thực chất chất lượng vụ việc, lấy quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý làm trung tâm được xác định là định hướng xuyên suốt; từ đó làm cơ sở cho việc xây dựng, hoàn thiện bộ tiêu chí cũng như tổ chức hiệu quả công tác đánh giá, thẩm định trong thời gian tới.
Những kết quả đạt được từ lớp tập huấn thể hiện rõ quyết tâm nâng cao năng lực chuyên môn, bản lĩnh nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý; qua đó tạo nền tảng vững chắc để tiếp tục cải thiện chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý, hướng tới tính chuyên nghiệp, hiệu quả và bền vững. Đây cũng là tiền đề quan trọng nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu bảo đảm quyền tiếp cận công lý của công dân là người nghèo và các nhóm yếu thế trong bối cảnh hiện nay./.
Thùy Linh
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý