Hiện nay, nạn mua bán người vẫn đang diễn ra hàng ngày và để lại nhiều hậu quả nặng nề về thể chất, tinh thần cho các nạn nhân và thân nhân nạn nhân, để giảm thiểu và hạn chế tối đa nạn nhân bị mua bán, điều quan trọng then chốt cần có sự chung tay vào cuộc của các cấp, các ngành, tăng cường công tác phòng ngừa, thanh tra, kiểm tra, giám sát, để giải quyết các vấn đề này, ngày 07/01/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 33/QĐ-TTg về Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026-2030 và định hướng đến năm 2035. Theo đó, Chương trình đưa ra 08 nhóm giải pháp căn cơ như sau:
Về công tác lãnh đạo, chỉ đạo: (1) Cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp quán triệt và thực hiện có hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị của Đảng liên quan đến công tác phòng, chống mua bán người; Luật sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống mua bán người (năm 2025); (2) Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về phòng, chống mua bán người; (3) Lãnh đạo, chỉ đạo làm tốt công tác nắm, phân tích, đánh giá, dự báo tình hình, kịp thời tham mưu với Đảng, Nhà nước các chủ trương, chính sách, giải pháp phù hợp; (4) Chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ phòng, chống mua bán người gắn với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của từng bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị; nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách, giải pháp có tính đột phá; (5) Tăng cường vai trò của cơ sở hỗ trợ nạn nhân, cơ sở trợ giúp xã hội khác hoạt động hỗ trợ nạn nhân; (6) Thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho cán bộ thực hiện công tác phòng, chống mua bán người, đội ngũ tuyên truyền viên ở cơ sở; kỹ năng thu thập tài liệu, chứng cứ; (7) Kịp thời cập nhật, hoàn thiện dữ liệu thống kê về công tác phòng chống mua bán người nhằm phục vụ công tác điều tra tội phạm mua bán người.
Về công tác phòng ngừa xã hội: (1) Gắn kết nội dung phòng, chống mua bán người với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, chương trình giảm nghèo, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, bình đẳng giới, bảo vệ trẻ em…; (2) Chú trọng công tác thông tin, tuyên truyền. Tổ chức chiến dịch truyền thông “Ngày thế giới phòng, chống mua bán người” và “Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người 30/7” hằng năm. Xây dựng mạng lưới tuyên truyền viên ở cơ sở; (3) Phát huy hiệu quả các mô hình, điển hình về phòng, chống mua bán người; (4) Phòng ngừa mua bán người ngay từ gia đình, cơ sở giáo dục, các tổ chức, doanh nghiệp; (5) Thông qua công tác điều tra, truy tố, xét xử các vụ án mua bán người, kịp thời phát hiện và kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền khắc phục những sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý.
Về công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra, giám sát phòng ngừa tội phạm mua bán người: (1) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thông tin, dữ liệu, xử lý nghiêm các hành vi sử dụng không gian mạng, công nghệ cao để dụ dỗ, môi giới, tổ chức mua bán người; (2) Tăng cường công tác bảo vệ dữ liệu thông tin cá nhân nhằm ngăn chặn các hành vi xâm nhập, đánh cắp dữ liệu để thực hiện hành vi mua bán người; (3) Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong công tác quản lý cư trú, xuất nhập cảnh; (4) Tăng cường quản lý, kiểm tra các hoạt động tiềm ẩn nguy cơ mua bán người (kết hôn với người nước ngoài, nhận con nuôi, du học…); (5) Quản lý chặt chẽ, kiểm tra, giám sát việc cung ứng lao động, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Công khai các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp Việt Nam được phép đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; (6) Tăng cường quản lý hoạt động xuất cảnh, nhập cảnh để ngăn chặn, xử lý hành vi làm giả giấy tờ hoặc thủ đoạn khác để mua bán người; (7) Đẩy mạnh các giải pháp phòng, chống mua bán người trong lĩnh vực khai thác, đánh bắt thủy sản; (8) Tăng cường thanh tra về công tác phòng, chống mua bán người.Về đấu tranh phòng, chống mua bán người: (1) Chủ động nắm chắc tình hình, chú trọng công tác quản lý địa bàn, tập trung vào khu vực biên giới, kinh tế trọng điểm, trên không gian mạng; (2) Tăng cường nắm âm mưu, phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm mua bán người trên thế giới và khu vực có tác động đến tình hình tội phạm mua bán người trong nước; (3) Rà soát, ngăn chặn, xóa bỏ các nội dung, trang web, đường dẫn, ứng dụng, hội, nhóm, tài khoản trên không gian mạng, cuộc gọi, tin nhắn có dấu hiệu vi phạm pháp luật về phòng, chống mua bán người; (4) Mở các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm mua bán người trên phạm vi toàn quốc.
(Ảnh minh họa, nguồn internet)
Về công tác phát hiện, xử lý hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống mua bán người: (1) Thường xuyên tự kiểm tra việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao trong phòng, chống mua bán người; (2) Giải quyết tố cáo, tố giác, điều tra về hành vi phạm tội mua bán người; (3) Kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử, xét xử các vụ án hình sự liên quan đến tội phạm mua bán người theo đúng quy định của pháp luật.
Về công tác giải cứu, tiếp nhận, xác minh, xác định, bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân: (1) Kịp thời giải cứu, tiếp nhận, xác minh, xác định nạn nhân; (2) Thực hiện các biện pháp bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân; (3) Phát huy hiệu quả của Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống mua bán người 111.
Về công tác hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan đến phòng, chống mua bán người: (1) Tiếp tục nghiên cứu, sửa đổi, hoàn thiện quy định về tội phạm mua bán người bảo đảm tính tương thích với điều ước quốc tế; (2) Nghiên cứu, phát triển án lệ về các tội mua bán người. Xem xét sửa đổi đối với Tội mua bán người và Tội mua bán người dưới 16 tuổi; (3) Đẩy mạnh việc đàm phán, ký kết, gia nhập và triển khai các điều ước quốc tế về tương trợ tư pháp về hình sự, dẫn độ, chuyển giao người bị kết án phạt tù; (4) Rà soát sửa đổi, bổ sung hoặc kiến nghị sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về trợ giúp pháp lý, về chế độ trợ giúp pháp lý cho nạn nhân bị mua bán đảm bảo phù hợp với Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).
Về công tác hợp tác quốc tế trong phòng, chống mua bán người: (1) Đẩy mạnh hợp tác song phương và đa phương trong phòng, chống mua bán người; (2) Tăng cường các hoạt động phối hợp điều tra, triệt phá các đường dây, tổ chức tội phạm lợi dụng không gian mạng để thực hiện hành vi mua bán người; (3) Nâng cao hiệu quả truy nã, dẫn độ, thu hồi tài sản do phạm tội mua bán người mà có; (4) Đẩy mạnh hợp tác kiểm soát dòng tài chính bất hợp pháp, phòng, chống rửa tiền; (5) Hợp tác với các công ty công nghệ trên thế giới để nâng cao năng lực trong phòng, chống mua bán người.
Hồng Sen Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý