Phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong, hướng tới 200 doanh nghiệp tăng trưởng bứt phá

Ngày 06/4/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 631/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030. Trong đó xác định mục tiêu tổng quát “xây dựng và phát triển đội ngũ doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong khu vực kinh tế tư nhân, có năng suất lao động, năng lực công nghệ cao, khả năng cạnh tranh khu vực và quốc tế, có trách nhiệm xã hội; hình thành các doanh nghiệp nòng cốt trong các ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế; góp phần nâng cao sức cạnh tranh quốc gia, phát triển bền vững và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế”.

Phấn đấu mỗi doanh nghiệp tiên phong sở hữu ít nhất một bằng sáng chế
Đến năm 2030 sẽ phát triển được 1.000 doanh nghiệp tiên phong, trong đó, phấn đấu có tối thiểu 15% doanh nghiệp tiên phong do phụ nữ làm chủ, 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, tối thiểu 200 doanh nghiệp tiên phong tăng trưởng nhanh, bứt phá vượt trội. 
Các doanh nghiệp tiên phong dành tỷ lệ trung bình tối thiểu 3% doanh thu cho hoạt động R&D; phấn đấu mỗi doanh nghiệp tiên phong sở hữu ít nhất một bằng sáng chế hoặc quyền sở hữu công nghiệp hoặc giải pháp hữu ích. 
Các doanh nghiệp tiên phong áp dụng đầy đủ quy trình quản trị tiên tiến và/hoặc các tiêu chuẩn về phát triển bền vững (như ESG, ISO 14001/quản lý môi trường, ISO 45001/quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp, ISO 50001/quản lý năng lượng, ISO 26000/trách nhiệm xã hội,...), tiêu chuẩn của ngành, lĩnh vực (như ISO 22000/quản lý an toàn thực phẩm, GMP, HACCP, IFS, BRC, FSSC 22000, GlobalGAP, VietGAP, Organic...).
Chương trình tập trung hỗ trợ doanh nghiệp trong một số ngành, lĩnh vực sau: Công nghiệp chế biến, chế tạo; công nghiệp hỗ trợ; các ngành sản xuất sản phẩm công nghiệp chủ lực quốc gia. Nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn, chế biến sâu nông, lâm, thủy hải sản và thực phẩm. Khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, sản xuất công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, công nghệ số. Chuyển đổi xanh, kinh doanh bền vững.
Tuân thủ pháp luật là một trong ba tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp tiên phong
Doanh nghiệp tiên phong hoạt động trong các ngành, lĩnh vực được hỗ trợ theo quy định được lựa chọn tham gia Chương trình khi đáp ứng đồng thời 04 điều kiện.
Về pháp lý: Là doanh nghiệp Việt Nam và có thời gian hoạt động tối thiểu 03 năm liên tục; chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật, không trong thời gian bị áp dụng biện pháp xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Về khả năng tăng trưởng: Trong 05 năm gần nhất doanh nghiệp có 02 năm lợi nhuận dương, hoặc doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng mới, hoặc mở rộng cơ sở sản xuất kinh doanh, hoặc đầu tư đổi mới công nghệ để tăng năng suất, năng lực sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ.
Về khả năng phát triển sản phẩm: Có sản phẩm đổi mới sáng tạo, hoặc sở hữu công nghệ lõi, hoặc có chứng nhận, giải thưởng quốc gia, quốc tế có uy tín về đổi mới sáng tạo, áp dụng công nghệ cao, đặc thù khác biệt so với thị trường hiện có hoặc có sản phẩm, dịch vụ xuất khẩu hoặc thay thế hàng nhập khẩu, góp phần nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.
Về chiến lược phát triển: Có định hướng chiến lược phát triển rõ ràng, cam kết phát triển bền vững, dài hạn; thực hiện đầy đủ trách nhiệm xã hội, bảo đảm minh bạch trong quản trị và tuân thủ pháp luật; đang áp dụng một phần hoặc đầy đủ các tiêu chuẩn, quy trình quản trị tiên tiến và/hoặc các tiêu chuẩn về phát triển bền vững và/hoặc tiêu chuẩn phát triển ngành, lĩnh vực.
Ngoài các tiêu chí chung, Chương trình nêu rõ các tiêu chí cụ thể theo từng nhóm ngành, lĩnh vực.
6 nội dung hỗ trợ doanh nghiệp tiên phong
Chương trình sẽ triển khai 6 nội dung hỗ trợ doanh nghiệp tiên phong gồm: Hỗ trợ thủ tục đầu tư, hải quan, niêm yết trên thị trường chứng khoán; Hỗ trợ thử nghiệm, kiểm định sản phẩm và đặt hàng, mua sắm các sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp tiên phong; Hỗ trợ tài chính, tín dụng; Hỗ trợ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh doanh hiệu quả, tuần hoàn; Hỗ trợ tăng cường năng lực cho doanh nghiệp tiên phong; Hỗ trợ về xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu, phát triển thị trường.
Phương thức hỗ trợ doanh nghiệp tiên phong
Thứ nhất, hỗ trợ doanh nghiệp tiên phong thông qua Thẻ hỗ trợ doanh nghiệp tiên phong: Sau khi được công nhận là doanh nghiệp tiên phong, doanh nghiệp đăng ký nhu cầu hỗ trợ trên Cổng thông tin doanh nghiệp hoặc Sở Tài chính ở địa phương. Cơ quan, tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp cấp Thẻ hỗ trợ sau khi rà soát nhu cầu doanh nghiệp và kinh phí được giao theo thẩm quyền. Doanh nghiệp tiên phong sử dụng Thẻ hỗ trợ để lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ trên Cổng thông tin doanh nghiệp phù hợp với các dịch vụ hỗ trợ và giá trị hỗ trợ ghi trên Thẻ; chi trả phần chi phí chênh lệch (nếu có) cho các bên cung cấp dịch vụ hỗ trợ. Dịch vụ hỗ trợ quy định tại Thẻ hỗ trợ bao gồm:
  • Hỗ trợ chi phí niêm yết lần đầu trên sở giao dịch chứng khoán và phí duy trì niêm yết trong năm đầu tiên kể từ thời điểm niêm yết theo quy định của pháp luật;
  • Hỗ trợ chi phí sử dụng phòng thí nghiệm, phòng thử nghiệm, phòng hỗ trợ thiết kế và thiết bị nghiên cứu dùng chung, trung tâm đo lường, thử nghiệm, kiểm định, giám định của Nhà nước để phát triển sản phẩm, dịch vụ;
  • Hỗ trợ tăng cường năng lực cho doanh nghiệp tiên phong;
  • Hỗ trợ chi phí đăng ký bản quyền, sở hữu trí tuệ trong nước và quốc tế đối với sản phẩm, công nghệ, giải pháp mới;
  • Hỗ trợ tham gia các hội chợ, triển lãm trong nước và quốc tế nhằm quảng bá
Thẻ hỗ trợ có thời hạn sử dụng và giá trị sử dụng, được áp dụng trong khoảng thời gian tối đa 03 năm để hoàn thành các nội dung hỗ trợ. Thẻ hỗ trợ không áp dụng đồng thời với các chương trình hỗ trợ khác từ ngân sách nhà nước.
Thứ hai, hỗ trợ doanh nghiệp tiên phong thông qua hình thức tự thực hiện hoặc đấu thầu lựa chọn nhà thầu cung cấp dịch vụ: Cơ quan, tổ chức hỗ trợ đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc tự thực hiện hoặc lựa chọn bên cung cấp dịch vụ theo quy định của pháp luật đấu thầu để cung cấp dịch vụ hỗ trợ.
Chương trình được kỳ vọng tạo cú hích giúp nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới./.
Thanh Trang
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý