Họp Tổ soạn thảo Đề án “Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật”

Đề án “Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật” được giao tại Quyết định số 1669/QĐ-TTg ngày 05/8/2025 thực hiện Kết luận số 156-KL/TW ngày 21/5/2025 của Bộ Chính trị thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng về phát triển văn hóa con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước và Kết luận số 56-KL/TW ngày 04/6/2020. Đồng thời đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao trách nhiệm chủ trì soạn thảo cho Bộ Tư pháp tại Quyết định số 125/QĐ-TTg ngày 16/01/2026 ban hành Chương trình công tác năm 2026 của CP, TTgCP, Nghị quyết số 97/NQ-CP ngày 06/4/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung nhiệm vụ trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Việc triển khai Đề án này nhằm thực hiện yêu cầu, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đề ra tại các Nghị quyết mới của Đảng, đó là Nghị quyết số 66-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Tại cuộc họp, Phó Cục trưởng Phan Hồng Nguyên đã trình bày một số nội dung của dự thảo Đề cương Đề án, trong đó tập trung làm rõ quan điểm, mục tiêu, phạm vi, lộ trình thực hiện cũng như các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu nhằm xây dựng và phát triển văn hóa tuân thủ pháp luật trong giai đoạn tới. Theo đồng chí, “Văn hóa tuân thủ pháp luật” là thuật ngữ được đề cập lần đầu tiên tại Thông báo số 108-KL/TW ngày 18/11/2024 của Văn phòng Trung ương Đảng về Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban cán sự đảng Bộ Tư pháp và tiếp tục được nhấn mạnh lại trong Nghị quyết số 66-NQ/TW. Làm rõ khái niệm này là yêu cầu vừa mang tính lý luận cơ bản, vừa có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa XHCN theo tinh thần của Nghị quyết số 27-NQ/TW đặt trong bối cảnh mới của đất nước. Việc nghiên cứu cấu trúc nội tại cũng như cách thức thể hiện khách quan của văn hóa tuân thủ pháp luật trong đời sống xã hội phải đồng thời với việc nhận diện đầy đủ các yếu tố tác động, từ đó xác định các điều kiện bảo đảm cho sự hình thành, củng cố và phát triển bền vững văn hóa tuân thủ pháp luật, cũng như tiêu chí đánh giá văn hóa tuân thủ pháp luật.
Cho ý kiến đối với dự thảo Đề cương chi tiết Đề án, GS.TS Lê Minh Tâm, nguyên Hiệu trưởng Đại học Luật Hà Nội cho rằng để xây dựng văn hoá tuân thủ pháp luật thì trước hết phải có quan điểm toàn diện, phải hiểu văn hóa tuân thủ pháp luật theo nghĩa rộng và thể hiện các nội dung của nó một cách đầy đủ và cụ thể hơn. Phải chuyển từ thực hiện pháp luật một cách thụ động sang thói quen tuân thủ pháp luật một cách tự giác và chủ động.
Bà Ngô Thị Ngọc Oanh, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị chú trọng đặc biệt tới việc nâng cao nhận thức về văn hóa tuân thủ pháp luật gắn liền với văn hóa công vụ. Bên cạnh đó, cân nhắc bổ sung bổ sung mục tiêu xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trên không gian mạng, trong gia đình và cộng đồng dân cư, gắn với tiêu chí gia đình văn hóa, xã, phường, thị trấn văn hóa, với xây dựng Hệ giá trị văn hóa gia đình, chuẩn mực con người Việt Nam, lồng ghép và khuyến khích cộng đồng đưa vào hương ước, quy ước nhằm bảo đảm tính toàn diện và phù hợp thực tiễn.
Bà Bùi Thanh Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Văn hóa - Văn nghệ, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho rằng, cần nghiên cứu về các mục tiêu cụ thể, cân nhắc về tầm nhìn giai đoạn và tiếp tục nghiên cứu, bổ sung các nhóm nhiệm vụ giải pháp có nội dung về truyền thông pháp luật trên môi trường sốLàm sao văn hóa tuân thủ pháp luật thực sự sống trong sinh hoạt của cộng đồng, kết hợp giữa xây dựng và chống, do đó cần tăng cường đấu tranh phản bác, phê phán các thông tin sai lệch; nâng cao nhận thức của người dân, đưa pháp luật đi vào cuộc sống.
Trên cơ sở ý kiến của các thành viên Tổ soạn thảo Đề án, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc thống nhất định hướng bố cục đề cương Đề án, gồm 6 phần về sự cần thiết xây dựng đề án; khái niệm, vai trò, cấu trúc Đề án; quan điểm, mục tiêu; nhiệm vụ và giải pháp; nguồn lực thực hiện; tổ chức thực hiện. Trong đó Thứ trưởng nhấn mạnh ưu tiên các nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm về hoàn thiện thể chế pháp luật, xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá cụ thể, nâng cao tính gương mẫu của đội ngũ cán bộ, công chức và đổi mới nhận thức trong toàn xã hội… Đối với tổ chức thực hiện, Thứ trưởng cũng đề nghị xác định rõ trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương và các cơ quan, tổ chức có liên quan; đồng thời làm rõ vai trò của từng chủ thể trong xã hội, nhằm bảo đảm sự tham gia đồng bộ, toàn diện.

Vi Sa
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý