Từ ngày 01/7/2025, cả nước vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trên toàn quốc - Đây là dấu mốc quan trọng trong tiến trình cải cách hành chính, định hướng cho sự phát triển bền vững và lâu dài ở nước ta. Để tập trung bồi dưỡng trang bị kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ và các kỹ năng nhằm nâng cao năng lực thực thi công vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, kịp thời đáp ứng yêu cần của vị trí việc làm (mới) và hoạt động của mô hình tổ chức bộ máy mới và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 700/QĐ-TTg ngày 20/4/2026 phê duyệt Đề án tăng cường bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức ở xã, phường, đặc khu đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp giai đoạn 2026-2031 (Đề án).
Thực hiện phương châm “thiếu gì học nấy” và “vừa học vừa làm”
Việc ban hành Đề án nhằm mục tiêu nâng cao trình độ chuyên môn và rèn luyện các kỹ năng cần thiết cho cán bộ, công chức cấp xã để thực thi công vụ đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương hiện đại; đồng thời bảo đảm duy trì hoạt động liên tục, bình thường của các cơ quan, đơn vị khi cử cán bộ, công chức tham gia bồi dưỡng; khuyến khích cán bộ, công chức cấp xã tự học để đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm. Do vậy, cần áp dụng đa dạng, linh hoạt hình thức, thời gian bồi dưỡng phù hợp với đặc thù công việc của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã. Thực hiện phương châm “thiếu gì học nấy” và “vừa học vừa làm”, nâng cao năng lực tổ chức thực thi nhiệm vụ.
Về đối tượng áp dụng Đề án là các cán bộ, công chức đang công tác trong cơ quan của Đảng, của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân ở xã, phường, đặc khu. Đề án áp dụng đối với cán bộ, công chức cấp xã trên phạm vi toàn quốc.
Mục tiêu chung nhằm tăng cường bồi dưỡng để kịp thời trang bị kiến thức, kỹ năng; chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, công chức cấp xã theo yêu cầu của vị trí việc làm (mới), nâng cao năng lực, tính chuyên nghiệp và ý thức trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã để thực thi nhiệm vụ, công vụ đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp hiệu lực, hiệu quả. Đặc biệt là phát triển năng lực (tư duy chiến lược, tư duy dữ liệu, chuyển đổi số, huy động nguồn lực, phối hợp liên ngành, phản ứng chính sách) của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Nhiều con số mục tiêu cụ thể ấn tượng và các giải pháp thiết thực để thực hiện Đề án
Đề án đưa ra nhiều mục tiêu cụ thể gồm:
(i) Giai đoạn 2026-2028: Tập trung bồi dưỡng kiến thức chuyên môn chuyên ngành, bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn, kỹ năng, nghiệp vụ, năng lực quản lý, điều hành để có đủ năng lực cơ bản thực thi nhiệm vụ, công vụ trong đó bảo đảm 100% cán bộ, công chức cấp xã được bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ theo ngành, lĩnh vực; bồi dưỡng các kỹ năng bổ trợ để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ được giao.
(ii) Giai đoạn 2029-2031: Tập trung bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng lãnh đạo, quản lý; trang bị kỹ năng bổ trợ, chuyên sâu phục vụ quá trình thực thi nhiệm vụ, công vụ đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm ở cấp xã. Bảo đảm đến hết năm 2031, 100% cán bộ, công chức cấp xã được bổ sung kiến thức và kỹ năng, nghiệp vụ mới nhằm nâng cao năng lực, tính chuyên nghiệp trong thực thi nhiệm vụ, năng lực phát triển trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiệu lực, hiệu quả.
Nhiều giải pháp thiết thực được đưa ra để thực hiện Đề án như: (i) Nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy và hành động, xác định tăng cường bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã để vận hành chính quyền địa phương 2 cấp là giải pháp quan trọng để trang bị, nâng cao năng lực lãnh đạo, điều hành, tham mưu, thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở cấp xã và cung ứng dịch vụ công theo phân cấp, phân quyền, góp phần thực hiện quản trị địa phương hiệu lực, hiệu quả. Tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo và trách nhiệm của các bộ, ngành có liên quan; của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương trong việc triển khai và tổ chức thực hiện Đề án; (ii) Xây dựng Kế hoạch bồi dưỡng, tập huấn cụ thể, sát với từng nhóm đối tượng, nội dung, chương trình, gắn với cơ chế theo dõi, đánh giá, quản lý chất lượng bồi dưỡng; (iii) Xây dựng hệ thống chương trình, tài liệu bồi dưỡng phù hợp, thiết thực đáp ứng yêu cầu hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp; (iv) Áp dụng linh hoạt và đa dạng các phương pháp, hình thức tổ chức, thời gian bồi dưỡng, tập huấn phù hợp với thực tiễn của địa phương và yêu cầu thực thi nhiệm vụ của cán bộ, công chức cấp xã…
Để triển khai hiệu quả Đề án cần thực hiện theo dõi, đánh giá hiệu quả sau bồi dưỡng gắn với bố trí, sử dụng cán bộ, công chức cấp xã và tăng cường trách nhiệm các bộ, ngành, cơ quan trong xây dựng chương trình, biên soạn tài liệu và tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ theo ngành, lĩnh vực; trách nhiệm của địa phương trong việc kịp thời trang bị kiến thức chuyên môn, kỹ năng, nghiệp vụ của cán bộ, công chức cấp xã thuộc thẩm quyền quản lý./.
Đinh Thị Ánh Hồng
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý