Hoàn thiện khung pháp lý, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý thuế

Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Luật gồm 9 Chương, 53 Điều, được xây dựng phù hợp với chủ trương “luật hóa nguyên tắc, chính sách lớn; quy định chi tiết giao Chính phủ” theo Kết luận số 119-KL/TW ngày 20/01/2025 và tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW, nhằm bảo đảm tính linh hoạt, nâng cao hiệu quả quản lý thuế và giải quyết thủ tục hành chính. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định nhằm bảo đảm áp dụng pháp luật thống nhất, rõ ràng, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế. Các nội dung sửa đổi tập trung vào việc hoàn thiện quy định về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của người nộp thuế và cơ quan quản lý thuế; nguyên tắc quản lý thuế; bảo mật và công khai thông tin người nộp thuế; các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý thuế.
Bên cạnh đó, Luật bổ sung quy định nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả và đơn giản hóa thủ tục hành chính, hoàn thiện các nội dung về đăng ký thuế, mã số thuế, khai thuế, tính thuế, xử lý tiền thuế nộp thừa, tiền chậm nộp, hoàn thuế, miễn giảm thuế, khoanh nợ, xóa nợ, kiểm tra và ấn định thuế, hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử, cũng như thu thập và tạm giữ tài liệu trong trường hợp có dấu hiệu trốn thuế.
Đồng thời Luật xác định người nộp thuế bao gồm: (i) Tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân, cá nhân kinh doanh là người nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế; (ii) Tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài có hoạt động kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam là người nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế; (iii) Tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác là người nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế; (iv) Tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân, cá nhân kinh doanh nộp các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật; (v) Tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, nộp thay số thuế đã khấu trừ theo quy định của pháp luật về thuế, pháp luật về quản lý thuế và quy định khác của pháp luật có liên quan.
Luật bổ sung quy định về hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện khai thuế, tính thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu; tăng cường vai trò hỗ trợ của cơ quan thuế dựa trên cơ sở dữ liệu và thông tin do người nộp thuế cung cấp. Đồng thời, Luật bổ sung nguyên tắc hợp tác quốc tế và quản lý thuế quốc tế, quy định về quản lý tuân thủ theo chế độ ưu tiên đối với người nộp thuế tuân thủ tốt, bảo đảm an toàn thông tin và quyền lợi của người nộp thuế trong trường hợp xảy ra sự cố hệ thống; bổ sung quy định về giải quyết tranh chấp thuế có yếu tố nước ngoài, đáp ứng yêu cầu hội nhập và bảo vệ quyền đánh thuế hợp pháp của Việt Nam.
Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 xác định chuyển đổi số là nội dung trọng tâm, với việc triển khai quản lý thuế điện tử toàn diện; đổi mới thủ tục hành chính; cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình; xây dựng cơ quan thuế điện tử trên nền tảng dữ liệu lớn; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hỗ trợ tuân thủ, xử lý nghiệp vụ, kiểm tra, xử phạt, cưỡng chế và hoàn thuế tự động; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ quan, tổ chức liên quan.
Vi Sa
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý