_20211114171230.png)
Hướng tới bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận công lý của người chưa thành niên thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý
Để hướng dẫn sử dụng, trao đổi và thống nhất cách thức khai thác hiệu quả tài liệu này trong thực tiễn, ngày 21/5/2026, tại thành phố Huế, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị tập huấn hướng dẫn sử dụng Sổ tay trợ giúp pháp lý dành cho người thực hiện trợ giúp pháp lý. Hội nghị có sự tham dự của bà Nguyễn Thị Xuân Nhi, Phó Giám đốc Sở Tư pháp thành phố Huế, đại diện Công an thành phố Huế, lãnh đạo Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước, trợ giúp viên pháp lý, chuyên viên pháp lý các tỉnh, thành phố: Huế, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Phú Thọ, Nghệ An và Hà Tĩnh.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, bà Vũ Thị Hường – Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý nhấn mạnh, Sổ tay trợ giúp pháp lý được xây dựng trên cơ sở bám sát quy định của pháp luật hiện hành và thực tiễn triển khai công tác trợ giúp pháp lý tại địa phương, với mục tiêu trở thành tài liệu nghiệp vụ thiết thực, dễ áp dụng đối với đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý. Với cách tiếp cận ngắn gọn, dễ tra cứu, Sổ tay không chỉ hỗ trợ xử lý các tình huống nghiệp vụ phát sinh trong thực tiễn mà còn là tài liệu hữu ích phục vụ công tác tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ trợ giúp viên pháp lý và những người tham gia phối hợp trong hoạt động trợ giúp pháp lý.
Theo bà Vũ Thị Hường, Hội nghị tập huấn được tổ chức không chỉ nhằm giới thiệu, hướng dẫn khai thác và sử dụng hiệu quả Sổ tay trợ giúp pháp lý mà còn tạo diễn đàn để các đại biểu cùng trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, chia sẻ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện trợ giúp pháp lý, đặc biệt đối với trẻ em và từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi – nhóm đối tượng đòi hỏi cần có kỹ năng tiếp cận, hỗ trợ. Thông qua Hội nghị, Ban tổ chức kỳ vọng tiếp tục tiếp nhận thêm nhiều ý kiến đóng góp từ thực tiễn nhằm hoàn thiện tài liệu, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác trợ giúp pháp lý trong thời gian tới.
Hội nghị diễn ra trong một ngày do Ông Nguyễn Lương Chính – Phó Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Quảng Trị trực tiếp trao đổi, chia sẻ. Trước hết, các đại biểu được giới thiệu tổng quan về cấu trúc và định hướng sử dụng Sổ tay trong công tác tập huấn, bồi dưỡng và thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý; trao đổi về một số vấn đề cần lưu ý trong quá trình thực hiện trợ giúp pháp lý như nguyên tắc hoạt động trợ giúp pháp lý, quyền và nghĩa vụ của người thực hiện trợ giúp pháp lý, đạo đức nghề nghiệp, bảo mật thông tin;…Đặc biệt, báo cáo viên cũng nhấn mạnh rằng từ ngày 01/01/2027 khi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý có hiệu lực, một trong những trường hợp miễn nhiệm, thu hồi thẻ trợ giúp viên pháp lý là bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo trở lên do thực hiện hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động trợ giúp pháp lý. Do đó, người thực hiện trợ giúp pháp lý cần nâng cao ý thức trách nhiệm, tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật, quy tắc đạo đức nghề nghiệp và chuẩn mực ứng xử trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, qua đó bảo đảm chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý và giữ gìn uy tín của đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý.
Điểm nhấn của Hội nghị tập huấn hướng dẫn sử dụng Sổ tay trợ giúp pháp lý là nội dung chuyên sâu về kỹ năng thực hiện trợ giúp pháp lý đối với trẻ em và người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi – nhóm đối tượng đặc thù đòi hỏi người thực hiện trợ giúp pháp lý không chỉ nắm vững quy định pháp luật mà còn phải có kỹ năng tiếp cận, giao tiếp và hỗ trợ phù hợp với đặc điểm tâm lý, độ tuổi và mức độ tổn thương của người được trợ giúp pháp lý. Việc thực hiện trợ giúp pháp lý cho người chưa thành niên cần bảo đảm nguyên tắc lấy lợi ích tốt nhất của họ làm trung tâm; tôn trọng quyền được tham gia, được lắng nghe và được bảo vệ bí mật đời sống riêng tư,…. Người thực hiện trợ giúp pháp lý cần có kỹ năng giao tiếp phù hợp, tạo môi trường trao đổi an toàn, thân thiện, hạn chế gây áp lực tâm lý trong quá trình tiếp xúc và thu thập thông tin.
Tại Hội nghị, các đại biểu đã tập trung trao đổi nhiều tình huống thực tiễn phát sinh trong quá trình thực hiện vụ việc TGPL tham gia tố tụng cho người chưa thành niên; thảo luận về kỹ năng TGPL cho người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là đồng phạm, người chấp hành biện pháp xử lý chuyển hướng,…; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm phối hợp với gia đình, nhà trường, cơ quan tiến hành tố tụng và các cơ quan liên quan nhằm bảo đảm tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em trong quá trình thực hiện trợ giúp pháp lý. Hội nghị còn nhận được nhiều chia sẻ về một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện TGPL cho người chưa thành niên như việc tiếp cận để cung cấp dịch vụ trợ giúp pháp lý cho người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi thuộc diện được TGPL chưa được các cơ quan tiến hành tố tụng thông báo, thông tin kịp thời nên đến thời điểm tiếp cận được thì người được trợ giúp pháp lý đã không còn thuộc độ tuổi người chưa thành niên được TGPL theo quy định pháp luật. Ngoài ra, có nhiều ý kiến trao đổi, thảo luận chuyên sâu về trường hợp đang trong quá trình thực hiện TGPL nhưng người thuộc diện TGPL đã trên 18 tuổi. Trong tình huống này nhiều ý kiến đồng tình rằng cần căn cứ vào đơn yêu cầu được TGPL của người thuộc diện TGPL để có cơ sở tiếp tục thực hiện TGPL hay không. Ngoài ra, báo cáo viên đã trao đổi, hướng dẫn việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quá trình thực hiện nghiệp vụ TGPL, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý công việc, tiết kiệm thời gian.
Thông qua hoạt động tập huấn, Hội nghị không chỉ góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cho đội ngũ trợ giúp viên pháp lý mà còn hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý đối với nhóm đối tượng yếu thế, đặc biệt là trẻ em và người chưa thành niên – những đối tượng cần được quan tâm, bảo vệ và hỗ trợ kịp thời trong quá trình tiếp cận công lý.
Kết luận Hội nghị, bà Vũ Thị Hường – Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự tham gia tích cực của các đại biểu trong quá trình trao đổi, thảo luận tại Hội nghị. Các ý kiến chia sẻ từ thực tiễn địa phương, đặc biệt liên quan đến kỹ năng thực hiện trợ giúp pháp lý cho trẻ em và người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi đã góp phần làm rõ hơn nhiều vấn đề nghiệp vụ đặt ra hiện nay, đồng thời cung cấp thêm cơ sở thực tiễn quan trọng để tiếp tục hoàn thiện nội dung Sổ tay trợ giúp pháp lý trong thời gian tới.
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp