Một số lưu ý trong đánh giá tiêu chí ban hành văn bản quy phạm pháp luật khi đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật

Để đánh giá tiêu chí 1 về ban hành văn bản quy phạm pháp luật nêu trên, các đơn vị cấp xã cần lưu ý một số vấn đề sau đây:
Đối với Chỉ tiêu 1.  Văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND cấp xã được ban hành đúng thời hạn và đúng quy định của pháp luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật
Điều 22 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 87/2025/QH15) đã quy định HĐND cấp xã ban hành nghị quyết để quy định: (i) Những vấn đề được luật, nghị quyết của Quốc hội giao; (ii) Chính sách, biện pháp nhằm bảo đảm thi hành Hiến pháp, luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên; (iii) Chính sách, biện pháp nhằm phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp. UBND cấp xã ban hành quyết định để quy định: (i) Những vấn đề được luật, nghị quyết của Quốc hội giao; (ii) Biện pháp thi hành Hiến pháp, luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên, nghị quyết của HĐND cùng cấp; (iii) Biện pháp thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp. Xã, phường, đặc khu đạt chỉ tiêu này khi 100% Nghị quyết của HĐND, Quyết định của UBND cấp xã phát sinh trong năm đánh giá phải ban hành được ban hành đúng thời hạn và đúng quy định của pháp luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật, không bị cơ quan có thẩm quyền xử lý hoặc kiến nghị xử lý do trái với quy định pháp luật.
Để xác định việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật đúng thời hạn, cấp xã cần căn cứ vào thời hạn cụ thể được quy định tại luật, nghị quyết của Quốc hội, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên giao cho HĐND, UBND cấp xã. Trường hợp văn bản giao nhiệm vụ có quy định rõ thời hạn, thì phải ban hành trong khoảng thời gian đó. Trường hợp văn bản giao nhiệm vụ không quy định cụ thể thời hạn, thì việc ban hành phải được thực hiện kịp thời, bảo đảm phù hợp với tiến độ triển khai thi hành văn bản của cấp trên, yêu cầu quản lý nhà nước tại địa phương.
Để xác định việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật đúng quy định của pháp luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật, cấp xã cần tuân thủ trình tự, thủ tục xây dựng, ban hành văn bản theo quy định tại Mục 4, Mục 5, M ục 6 Chương IV (từ Điều 52 đến Điều 59 và Điều 59a) của Nghị định số 78/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (được sửa đổi bởi Nghị định số 187/2025/NĐ-CP). Đồng thời, tuân thủ quy định về ngôn ngữ, thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản quy phạm pháp luật theo quy định..., bảo đảm trong năm đánh giá, cấp xã không bị cơ quan có thẩm quyền xử lý hoặc kiến nghị xử lý do trái với quy định pháp luật.
Đối với Chỉ tiêu 2: Dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND cấp xã được truyền thông trong quá trình xây dựng theo quy định của pháp luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật
Chỉ tiêu này được đánh giá là đạt khi 100% dự thảo Nghị quyết của HĐND, Quyết định của UBND cấp xã được truyền thông trong quá trình xây dựng theo quy định của pháp luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Cụ thể tuân thủ Điều 3 Nghị định số 78/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Theo đó, việc truyền thông được thực hiện từ thời điểm lấy ý kiến đối tượng chịu sự tác động trực tiếp về chính sách, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật đến khi cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền thông qua hoặc ban hành (trừ văn bản quy phạm pháp luật có nội dung thuộc phạm vi bí mật nhà nước). Nội dung truyền thông bao gồm: (i) Sự cần thiết ban hành chính sách, văn bản quy phạm pháp luật; (ii) Nội dung cơ bản bao gồm: nội dung mới, sửa đổi, bổ sung của chính sách, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật; (iii) Nội dung khác (nếu có). Cơ quan lập đề xuất chính sách, cơ quan chủ trì soạn thảo xây dựng nội dung truyền thông theo quy định nêu trên bảo đảm ngắn gọn, dễ hiểu để đăng tải trên cổng hoặc trang thông tin điện tử của cơ quan mình và tổ chức truyền thông bằng hình thức phù hợp. Như vậy, cần lưu ý, đối với các xã, phường, đặc khu có cổng/trang thông tin điện tử, cấp xã cần xây dựng nội dung truyền thông theo quy định nêu trên và đăng tải nội dung này trên cổng hoặc trang thông tin điện tử của HĐND, UBND xã (đây là nội dung bắt buộc). Bên cạnh đó, cấp xã có thể tổ chức truyền thông chính sách bằng hình thức phù hợp khác như xây dựng, đăng tải infographic, tổ chức hội nghị, toạ đàm truyền thông, phát thanh trên loa truyền thanh của xã, phường...
Đối với Chỉ tiêu 3: Thực hiện tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND cấp xã theo quy định của pháp luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Chỉ tiêu này được đánh giá là đạt khi 100% Nghị quyết của HĐND, Quyết định của UBND cấp xã được thực hiện tự kiểm tra theo quy định của pháp luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Để đánh giá chỉ tiêu này, cấp xã cần căn cứ các quy định tại Nghị định số 79/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ về kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa và xử lý văn bản quy phạm pháp luật (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 187/2025/NĐ-CP) để tổ chức triển khai thực hiện.
Cần lưu ý, việc xác định tổng số Nghị quyết của HĐND, Quyết định của UBND cấp xã phải thực hiện tự kiểm tra theo quy định trong năm đánh giá được căn cứ vào khoản 2 Điều 12 Nghị định số 79/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 187/2025/NĐ-CP). Theo đó, đối với văn bản của chính quyền địa phương, phải thực hiện tự kiểm tra văn bản theo quy định trong thời gian 10 ngày kể từ ngày văn bản được thông qua hoặc ký ban hành; đối với văn bản được xây dựng, ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn hoặc trong trường hợp đặc biệt thì phải thực hiện tự kiểm tra theo quy định trong thời gian 05 ngày làm việc kể từ ngày văn bản được thông qua hoặc ký ban hành./.