Theo Nghị quyết số 80-NQ/TW, Bộ Chính trị đã khẳng định phát triển văn hóa, con người là “nền tảng”, là “trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước”. Cùng với chính trị, kinh tế, xã hội thì văn hóa trở thành một trong bốn trụ cột của sự phát triển. Để thực hiện Nghị quyết, Quốc hội đã có Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24/4/2026 trong đó ban hành nhiều cơ chế, chính sách đột phá, mở ra tư duy mới về phát triển văn hóa.
Văn hóa trong kỷ nguyên mới được đặt ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội
Một trong điểm thể hiện sự thay đổi về tư duy, khẳng định tầm vóc mới của văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới là văn hóa ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội. Theo đó, Đảng yêu cầu “xây dựng và phát triển văn hóa phải thực sự trở thành nền tảng vững chắc, sức mạnh nội sinh của dân tộc và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững đất nước”. Các giá trị văn hoá phải được gắn kết chặt chẽ, hài hoà, thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, từ chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường tới quốc phòng, an ninh, đối ngoại, thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia trong kỷ nguyên mới. Bộ Chính trị đặt mục tiêu tầm nhìn đến 2045, phấn đấu phát triển văn hóa Việt Nam nằm trong Top 3 khu vực ASEAN và Top 30 thế giới về chỉ số Sức mạnh mềm của quốc gia.
Trên cơ sở đó, đã có nhiều nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, cốt lõi được đặt ra nhằm phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Từ đổi mới mạnh mẽ tư duy, thống nhất cao về nhận thức và hành động đến đa dạng hoá các phương thức truyền thông, chú trọng các hình thức truyền thông hiện đại, đặc biệt là truyền thông số. Hoàn thiện thể chế tạo đột phá chiến lược, khơi thông nguồn lực phát triển văn hóa cũng được yêu cầu thực hiện thống nhất, đồng bộ trong tổng thể thực hiện đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo Nghị quyết số 66-NQ/TW.
Đặc biệt, Đảng nhấn mạnh tới việc xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về đức – trí – thể - mỹ, xây dựng môi trường văn hóa nhân văn, lành mạnh, văn minh, hiện đại. Đổi mới phương thức quản lý văn hóa theo hướng kiến tạo, phục vụ; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo động lực bứt phá cho phát triển văn hóa.
Công tác công tác truyền thông chính sách cũng được yêu cầu chú trọng; đồng thời tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong hoạt động và quản lý hệ thống truyền thông đại chúng, các phương tiện truyền thông mới; phát triển các loại hình truyền thông, thông tin trên nền tảng số; bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, thương hiệu sáng tạo, an ninh văn hoá trên mạng và chủ quyền văn hoá số. Xây dựng hệ sinh thái văn hóa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, trong đó, doanh nghiệp là động lực, người dân vừa là chủ thể vừa là trung tâm; nhận diện và ứng xử thích hợp tài nguyên văn hóa. Thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, thị trường văn hóa, định vị sản phẩm văn hóa thương hiệu quốc gia gắn với phát triển du lịch văn hóa. Huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hóa đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới. Chủ động tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa, phát huy giá trị văn hóa Việt Nam, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, góp phần tăng sức mạnh mềm quốc gia.
Có nhiều cơ chế, chính sách đột phá trong phát triển văn hóa
Để đưa chủ trương mới về phát triển văn hóa đi vào cuộc sống, bám sát quan điểm của Đảng, Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội đã xác định nhiều cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tạo bước đột phá trong phát triển văn hóa Việt Nam. Một trong những điểm nổi bật là Nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước và tăng dần theo yêu cầu phát triển; đồng thời khuyến khích huy động mạnh mẽ các nguồn lực xã hội cho lĩnh vực văn hóa.
Đặc biệt, Đảng, Nhà nước ta đã lấy ngày 24 tháng 11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam. Đây là dịp để tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của toàn xã hội trong việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam.
Nghị quyết còn cho phép thí điểm một số cơ chế vượt trội như thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật theo mô hình hợp tác công tư nhằm hỗ trợ các dự án sáng tạo, doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật; thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và các ngành công nghiệp sáng tạo.
Để góp phần lan tỏa mục đích, ý nghĩa, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn xã hội, xây dựng xã hội văn hóa, gia đình văn hóa, con người văn hóa vì mục tiêu phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới, Bộ Tư pháp đã phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện số chuyên đề “Phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới” và phát sóng vào 07h00 Thứ Bảy ngày 13/6/2026 trên Chuyên mục “Tiêu điểm chính sách”, Kênh VTV1, Đài Truyền hình Việt Nam.
Hoàng Việt Hà
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý