Tọa đàm khảo sát phục vụ việc hoàn thiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) tại Nghệ An

Tại địa phương, tham dự có đồng chí Hoàng Thị Thu Trang, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh, đại biểu Quốc hội khóa khóa XVI;  đại diện một số ban, sở, ngành: Ban Tuyên giáo và Dân vận, Đoàn Đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân tỉnh, Sở Tài chính, Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nội vụ, Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Khoa học và Công nghệ, Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Luật gia, Đoàn Luật sư, Hội Người khuyết tật, Liên đoàn Lao động, Hội Người cao tuổi; một số đơn vị cấp xã trên địa bàn tỉnh...
Phát biểu ý kiến tại Tọa đàm, đồng chí Phan Hồng Nguyên, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý thông tin về tình hình soạn thảo dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, theo đó, Luật được thực hiện theo quy trình 2 bước (bước đề xuất, phê duyệt chính sách và bước soạn thảo văn bản); hiện đã trình Chính phủ xem xét, thông qua dự án Luật. Đồng chí nhấn mạnh các nội dung mà đại biểu thảo luận nhằm cung cấp thông tin thực tiễn của địa phương để giúp cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan thẩm tra dự án Luật tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật bảo đảm chất lượng, tính khả thi, phù hợp. Trong đó có mô hình Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) cấp xã; các đối tượng đặc thù; truyền thông chính sách; nguồn lực PBGDPL (cán bộ làm công tác PBGDPL, kinh phí thực hiện); những khó khăn, vướng mắc trong triển khai thực hiện các quy định của Luật PBGDPL năm 2012 và kiến nghị, đề xuất sửa đổi, hoàn thiện pháp luật.
Đại diện Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, đồng chí Trương Hồ Hải cho biết mục đích của khảo sát là nắm bắt bất cập của Luật PBGDPL năm 2012, khó khăn, vướng mắc, kiến nghị hoàn thiện dự án Luật PBGDPL (sửa đổi). Trước khối lượng lớn các dự án luật cần trình Quốc hội trong năm 2026, Chính phủ đề xuất đưa dự án Luật này vào chương trình kỳ họp không thường lệ dự kiến tổ chức vào cuối tháng 7 hoặc đầu tháng 8/2026. Vì vậy, công tác thẩm tra, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật cần được thực hiện khẩn trương, bảo đảm chất lượng. Kết quả khảo sát sẽ là cơ sở quan trọng để hoàn thiện dự thảo Luật, đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời đồng chí đã đặt ra nhiều câu hỏi cụ thể nhằm thu thập, nắm bắt quan điểm của đại biểu về các vấn đề liên quan như đối tượng nào có nhu cầu PBGDPL cao nhưng thực tế triển khai chưa hiệu quả? Rào cản nào lớn đối với việc tham gia PBGDPL của luật sư, luật gia; cơ chế gì để thu hút đội ngũ này và doanh nghiệp tham gia, hỗ trợ công tác PBGDPL? Nhóm đối tượng nào trên địa bàn cần được ưu tiên PBGDPL; hình thức PBGDPL nào là hiệu quả nhất...
Các đại biểu tại địa phương đã tích cực phát biểu, kiến nghị, đề xuất nhiều  nội dung về đối tượng đặc thù, kinh phí PBGDPL, Hội đồng phối hợp PBGDPL cấp xã, nhất là khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn triển khai công tác PPBGDPL tại địa phương. Đại diện Ủy ban nhân dân xã Tân Châu, bà Hoàng Thị Xuyên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã cho rằng dự thảo Luật đang quy định về Hội đồng phối hợp PBGDPL cấp xã theo hướng “trong trường hợp cần thiết” thì mỗi địa phương sẽ thực hiện khác nhau. Trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng thủ tục hành chính được tiếp nhận, giải quyết cho người dân rất lớn, trong đó lĩnh vực tư pháp chiếm tới hơn 90% trong tổng số thủ tục hành chính của xã. Kinh phí PBGDPL còn khó khăn. Chế độ đãi ngộ đối với tuyên truyền viên pháp luật còn chưa tương xứng. Vì vậy, đề nghị dự thảo Luật cần có quy định để tạo cơ sở cho việc tăng cường bố trí kinh phí cho công tác PBGDPL, đồng thời sửa đổi Thông tư số 56/2023/TT-BTC ngày 18/8/2023 của Bộ Tài chính quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí bảo đảm cho công tác PBGDPL, chuẩn tiếp cận pháp luật và hòa giải ở cơ sở để bổ sung quy định cụ thể về kinh phí cho các hình thức PBGDPL mới và có chính sách phù hợp đối với đội ngũ làm công tác PBGDPL.
Đại diện Sở Dân tộc và Tôn giáo đã chia sẻ một số kết quả đạt được trong công tác PBGDPL tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tuy nhiên vẫn còn không ít khó khăn do địa bàn rộng, dân cư phân tán, rào cản ngôn ngữ và nguồn lực còn hạn chế. Thực tiễn cho thấy cần có quy định để tăng cường nguồn lực PBGDPL tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, phát huy vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng bản; tăng cường tài liệu pháp luật bằng tiếng dân tộc, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và có cơ chế phân bổ kinh phí phù hợp với điều kiện của các địa bàn miền núi, biên giới và đặc biệt khó khăn.
Về hoạt động PBGDPL cho các đối tượng đặc thù, đại diện Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh cho rằng, công tác PBGDPL tại khu vực biên giới thời gian qua đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật và giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn. Tuy nhiên, việc triển khai PBGDPL vẫn gặp nhiều khó khăn do địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều, đối tượng PBGDPL đa dạng và nguồn lực còn hạn chế. Vì vậy, đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định phù hợp với đặc thù khu vực biên giới; tăng cường kinh phí, trang thiết bị, đẩy mạnh chuyển đổi số, đồng thời phát huy vai trò của người có uy tín và các lực lượng ở cơ sở trong công tác PBGDPL.
Một số ý kiến khác đại diện cho Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Hội Người khuyết tật, Hội Luật gia tỉnh đã tập trung kiến nghị về các giải pháp sử dụng hiệu quả nguồn lực, đổi mới hình thức, cách thức PBGDPL, khuyến khích các tổ chức xã hội, tổ chức cộng đồng trong công tác PBGDPL, nhất là có quy định về cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng, ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, xây dựng tài liệu pháp luật thân thiện với người khuyết tật; nâng cao năng lực và phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể.
Đồng chí Hoàng Minh Hiếu, Ủy viên chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng các ý kiến tại tọa đàm khảo sát là nguồn thông tin để giúp Bộ Tư pháp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tiếp tục hoàn thiện, thẩm tra dự án Luật. Đây là Luật đặc thù đối với Việt Nam. Trong bối cảnh mới, đồng chí thống nhất việc thay đổi tư duy theo hướng công dân có trách nhiệm tìm hiểu, học tập pháp luật, Nhà nước tạo lập các điều kiện cho người dân tiếp cận pháp luật; xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan ở trung ương và chính quyền địa phương các cấp trong PBGDPL, quy định về truyền thông chính sách bảo đảm kết nối với các quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Kết luận Tọa đàm, đồng chí Phan Hồng Nguyên, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp ghi nhận, đánh giá cao các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của đại biểu, nhất là các kiến nghị, đề xuất hoàn thiện dự thảo Luật. Tổ soạn thảo sẽ tiếp thu tối đa các góp ý để hoàn thiện dự án Luật PBGDPL (sửa đổi), bảo đảm dự thảo Luật được quy định phù hợp thực tiễn, có tính khả thi, hiệu quả./.