Công bố các Pháp lệnh vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI thông qua

Cuộc họp do đồng chí Cấn Đình Tài, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước chủ trì. Tham dự họp báo có đồng chí Nguyễn Thị Thúy Ngần, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, đồng chí Nguyễn Văn Tiến, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, đồng chí Nguyễn Thanh Tịnh, Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
Tại họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài đã công bố các Lệnh của Chủ tịch nước về công bố các Pháp lệnh gồm: Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật; Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân.
Phát biểu giới thiệu nội dung cơ bản của Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết Pháp lệnh này mở rộng phạm vi hợp nhất văn bản đối với văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương; mở rộng đối tượng hợp nhất văn bản đối với văn bản sửa đổi, bổ sung, đính chính, bãi bỏ một phần, hết hiệu lực một phần, tạm ngưng hiệu lực một phần hoặc công bố tiếp tục có hiệu lực một phần văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành trước đó. Pháp lệnh lần này sửa đổi, bổ sung quy định hợp nhất bảo đảm thực hiện Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, công chức khi áp dụng pháp luật, góp phần thực hiện đúng chủ trương “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm trong thiết kế chính sách”. Bên cạnh đó, Pháp lệnh còn sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền trong hoạt động hợp nhất văn bản để tăng cường trách nhiệm của các cơ quan trong thực hiện công tác hợp nhất văn bản, thể chế hóa chủ trương ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tọa trong hoạt động hợp nhất văn bản.
Cũng tại họp báo, đồng chí Nguyễn Quang Huy, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật đã thông tin thêm mục đích, ý nghĩa của việc tham mưu ban hành Pháp lệnh  sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật. Theo đó, Bộ Tư pháp nghiên cứu tham mưu Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Pháp lệnh hợp nhất nhằm mục tiêu: tạo điều kiện cho người dân doanh nghiệp tiếp cận dễ dàng với các văn bản quy phạm pháp luật; góp phần nâng cao việc hoàn thiện pháp luật; thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước, nâng cao minh bạch hệ thống pháp luật.
Đối với Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân, đại diện Tòa án nhân dân tối cao cho biết việc xây dựng Pháp lệnh nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật về trinh tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc tại Tòa án nhân dân bảo đảm đồng bộ, thống nhất với quy định của Luật Phòng, chống ma túy, khắc phục những khó khăn, bất cập trong thực tiễn; phù hợp với chủ trương, quan điểm của Đảng, Nhà nước về đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ.
Pháp lệnh đã sửa đổi, bổ sung 27 Điều của Pháp lệnh về Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân, gồm một số nội dung cơ bản như: bổ sung việc Viện Kiểm sát nhận hồ sơ điện tử theo hướng sau khi nhận được thông báo thụ lý hồ sơ của Tòa án cùng cấp, Viện Kiểm sát có quyền nghiên cứu hồ sơ vụ việc tại Tòa án đã thụ lý, có quyền sao chụp hồ sơ vụ việc đó; bổ sung quy định về gửi, giao, nhận văn bản, hồ sơ, tài liệu bằng phương tiện điện tử nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung quy định trình tự, thủ tục phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính theo hướng không quy định chi tiết trình tự hỏi, tranh luận của người tham gia phiên họp mà giao Thẩm phán căn cứ vào tính chất, nội dung của từng vụ việc chủ động điều hành việc hỏi, tranh luận để bảo đảm hiệu quả và rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc. Rút ngắn một số thời hạn trong quá trình xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính nhằm giải quyết vụ việc nhanh chóng, kịp thời, giảm áp lực cho công tác quản lý, tạm giữ người nghiện ma túy. Pháp lệnh cũng quy định trường hợp Kiểm sát viên vắng mặt tại phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính (sơ thẩm) thì Tòa án không hoãn phiên họp nhằm đề cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Bổ sung quy định về tạm đình chỉ hoặc miễn chấp hành thời gian áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc còn lại để phù hợp với quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
Các Pháp lệnh có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026.