Từ hát Xẩm, hát Văn đến video triệu lượt xem: Đổi mới phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật trong thời đại số

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc đổi mới phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng hiện đại, linh hoạt, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của người dân đã trở thành yêu cầu tất yếu. Nắm bắt xu hướng đó, Bộ Công an đã và đang triển khai nhiều giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin, phát huy vai trò của các nền tảng số và mạng xã hội trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật và ý thức chấp hành pháp luật của người dân, phục vụ nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.

Một trong những hoạt động tiêu biểu là Cuộc thi sáng tạo video clip “Tổ quốc bình yên” năm 2026 do Bộ Công an phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động trên phạm vi toàn quốc.
Cuộc thi được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân, đồng thời tạo môi trường để học sinh, sinh viên, cán bộ, chiến sĩ và người dân phát huy khả năng sáng tạo, kỹ năng số, tham gia lan tỏa những thông điệp tích cực về pháp luật, an ninh, trật tự trên không gian mạng.
Điểm nổi bật của cuộc thi là tận dụng hiệu quả các nền tảng số để truyền tải các nội dung tuyên truyền dưới hình thức video ngắn, trực quan, sinh động, dễ tiếp cận và có tính lan tỏa cao. Thông qua các sản phẩm dự thi, người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn trực tiếp tham gia sáng tạo nội dung, kể những câu chuyện về lòng yêu nước, trách nhiệm công dân, tinh thần cảnh giác trước các loại tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.
So với các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật truyền thống như hội nghị, tọa đàm, pa nô, áp phích hoặc phóng sự mang tính chính luận, các sản phẩm video số đã bổ sung một phương thức truyền thông có tính tương tác cao, lấy người dùng làm trung tâm. Bên cạnh việc truyền tải thông tin theo phương thức truyền thống, các video số còn tạo điều kiện để người dân trở thành những “tuyên truyền viên số”, cùng tham gia kể các câu chuyện, chia sẻ thông điệp và lan tỏa các giá trị tích cực đến cộng đồng, xã hội. Cách tiếp cận này giúp nâng cao khả năng tiếp nhận thông tin pháp luật của người dân, đồng thời tăng mức độ tương tác và mở rộng đáng kể phạm vi tiếp cận của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật.
Đáng chú ý, nhiều sản phẩm dự thi, hưởng ứng Cuộc thi đã tạo được hiệu ứng truyền thông mạnh mẽ trên các nền tảng số. Trong đó, tiêu biểu như video hưởng ứng Cuộc thi của Công an phường Dương Nội, thành phố Hà Nội có nội dung về phòng, chống tội phạm đánh bạc[1]. Chỉ sau thời gian ngắn đăng tải, video đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng mạng. Sản phẩm lựa chọn cách thể hiện sáng tạo khi kết hợp giữa nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật với loại hình nghệ thuật truyền thống hát Văn và hát Xẩm. Qua đó, các quy định pháp luật liên quan đến hành vi đánh bạc và tổ chức đánh bạc đã được chuyển tải một cách mềm mại, gần gũi, dung dị nhưng vẫn bảo đảm tính chính xác, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân trong phòng, chống tội phạm đánh bạc.
Một hình ảnh trong video clip trên Tiktok

Không chỉ tạo được dấu ấn về mặt nội dung, theo thống kê tại thời điểm truy cập, video còn ghi nhận những con số ấn tượng về mức độ lan tỏa trên không gian mạng, như trên Facebook có hơn 447 nghìn lượt yêu thích, 21 nghìn bình luận tích cực, 9,5 nghìn lượt lưu [2]; trên Tiktok có hơn 110.6 nghìn lượt yêu thích, 75.1 nghìn lượt chia sẻ, 4390 lượt lưu, trên 1,6 triệu lượt xem[3]… Những con số này cho thấy sức hấp dẫn của các sản phẩm truyền thông được xây dựng theo tư duy số, sử dụng ngôn ngữ truyền thông hiện đại nhưng vẫn khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
Đặc biệt, tỷ lệ chia sẻ cao trên các nền tảng mạng xã hội cho thấy, người xem không chỉ tiếp nhận thông tin pháp luật mà còn chủ động lan tỏa thông điệp đến cộng đồng. Đây là một trong những chỉ số phản ánh hiệu quả truyền thông trên nền tảng số, cho thấy khả năng chuyển hóa từ người tiếp nhận thông tin thành chủ thể tham gia phổ biến pháp luật. Qua đó cho thấy, video không chỉ là sản phẩm truyền thông hưởng ứng Cuộc thi mà còn trở thành một ví dụ tiêu biểu về truyền thông pháp luật trên không gian mạng, góp phần đưa các quy định pháp luật đến gần hơn với người dân.
Thành công video nói riêng, của Cuộc thi sáng tạo video “Tổ quốc bình yên” đang diễn ra nói chung cho thấy, tiềm năng to lớn của việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Đồng thời, đây cũng là minh chứng cho hiệu quả của việc kết hợp giữa các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc với phương thức truyền thông hiện đại nhằm nâng cao sức hấp dẫn, khả năng tiếp cận và hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật.
Thực tiễn từ Cuộc thi cho thấy việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, đồ họa và các nền tảng mạng xã hội đang mở ra nhiều cơ hội đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Đồng thời, việc kết hợp hài hòa giữa công nghệ hiện đại với các giá trị văn hóa truyền thống góp phần tạo nên những sản phẩm truyền thông hấp dẫn, dễ tiếp cận, nâng cao hiệu quả hoạt động đưa pháp luật vào cuộc sống./.
 Giang Nguyễn
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý

[1] Có thể xem video clip trên Facebook tại https://www.facebook.com/share/v/1SfZDC7bdE/?mibextid=wwXIfr&_rdc=2&_rdr hoặc https://www.facebook.com/reel/2270432813761308; hoặc trên Tiktok tại https://www.tiktok.com/@hanhtrinhdisan.xcvn/video/7649698599709756680?_r=1&_t=ZS-97XGhMprkNr
hoặc https://www.tiktok.com/@hanhtrinhdisan.xcvn/video/7646387758759513365?_r=1&_t=ZS-97XGk0Qpoue
[2] Tại địa chỉ liên kết https://www.facebook.com/reel/3162935147241461
[3]  Tại địa chỉ https://www.tiktok.com/@hanhtrinhdisan.xcvn/video/7649698599709756680?_r=1&_t=ZS-97XGhMprkNr