Hoàn thành rà soát sơ bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực phổ biến, giáo dục pháp luật

Thực hiện Hướng dẫn số 06/HDBCĐ ngày 22/4/2026 của Ban Chỉ đạo tổ chức thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) và Quyết định số 1049/QĐ-BTP ngày 20/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành Kế hoạch triển khai tổng rà soát hệ thống VBQPPL tại Bộ Tư pháp, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý đã hoàn thành rà soát sơ bộ hệ thống VBQPPL thuộc lĩnh vực phổ biến, giáo dục pháp luật .

Kết quả rà soát cho thấy, hệ thống VBQPPL về phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) được ban hành thời gian qua đã góp phần thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tạo cơ sở pháp lý tương đối đầy đủ, đồng bộ cho việc triển khai các hoạt động PBGDPL trên phạm vi cả nước, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân.
Tuy nhiên, trong bối cảnh Đảng và Nhà nước tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sắp xếp tổ chức bộ máy, tăng cường phân cấp, phân quyền và thúc đẩy chuyển đổi số, một số quy định hiện hành đã bộc lộ hạn chế, bất cập. Vì vậy, việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Theo kết quả rà soát sơ bộ, lĩnh vực PBGDPL hiện có 10 văn bản thuộc đối tượng rà soát, bao gồm Luật PBGDPL năm 2012, Nghị định số 28/2013/NĐ-CP, Nghị quyết số 61/2007/NQ-CP, các quyết định của Thủ tướng Chính phủ[1], thông tư của Bộ trưởng Bộ Tư pháp[2] và một số văn bản được ban hành trước khi Luật PBGDPL năm 2012 có hiệu lực[3].
Qua rà soát, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý đề xuất xử lý đối với 09/10 văn bản, trong đó thay thế 05 văn bản (gồm: Luật PBGDPL; Nghị định số 28/2013/NĐ-CP; Quyết định số 26/2025/QĐ-TTg; Thông tư số 10/2016/TT-BTP; Thông tư số 03/2018/TT-BTP).
Đáng chú ý, qua rà soát, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý đề xuất bãi bỏ toàn bộ 04 văn bản gồm: Chỉ thị số 02/1998/CT-TTg; Nghị quyết số 61/2007/NQ-CP; Nghị quyết liên tịch số 01/1999/NQLT-TP-VHTT-NNPTNT-DTMN-ND; Quyết định số 37/2008/QĐ-TTg. Theo kết quả rà soát, các văn bản nêu trên đã hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể; nhiều nội dung đã được kế thừa, thể chế hóa trong Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 và các văn bản quy định chi tiết thi hành. Một số văn bản mang tính chương trình, kế hoạch theo giai đoạn đã hết thời hạn thực hiện; một số quy định không còn phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, yêu cầu đổi mới công tác PBGDPL và bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
Hình ảnh Bộ Tư pháp tập huấn, hướng dẫn rà soát
Đối với Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012, kết quả rà soát cho thấy cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung nhằm bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025; việc sắp xếp, tổ chức lại một số bộ, ngành; các quy định mới về ngân sách nhà nước, phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước. Đồng thời, việc sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, định hướng mới của Đảng về xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, nâng cao ý thức thượng tôn Hiến pháp và pháp luật; đẩy mạnh truyền thông chính sách; ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong công tác PBGDPL; tăng cường phổ biến pháp luật cho các nhóm đối tượng đặc thù, yếu thế, đồng bào dân tộc thiểu số, người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Kết quả rà soát cũng cho thấy nhiều quy định liên quan đến Hội đồng phối hợp PBGDPL cấp huyện, trách nhiệm của một số cơ quan, tổ chức trong công tác PBGDPL không còn phù hợp khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy. Một số quy định về công nhận báo cáo viên pháp luật, bảo đảm nguồn lực cho công tác PBGDPL, đánh giá hiệu quả hoạt động PBGDPL cần tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu thực tiễn và nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật.
Kết quả tổng rà soát là cơ sở quan trọng để Bộ Tư pháp tiếp tục hoàn thiện hồ sơ xây dựng Luật PBGDPL (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026; đồng thời nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, thay thế hoặc bãi bỏ các văn bản liên quan nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL trong giai đoạn mới./.
Nguyễn Thị Giang
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý
[1] Gồm Quyết định số: 26/2025/QĐ-TTg ngày 04/8/2025 quy định về thành phần và nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật; 39/2025/QĐ-TTg ngày 27/10/2025 quy định về xây dựng, quản lý, khai thác Tủ sách pháp luật điện tử quốc gia, Tủ sách pháp luật tại cơ quan, đơn vị của lực lượng vũ trang nhân dân; 37/2008/QĐ-TTg ngày 12/3/2008 phê duyệt Chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật từ năm 2008 đến năm 2012.
[2] Gồm Thông tư số: 10/2016/TT-BTP ngày 22/7/2016 quy định về báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật; 03/2018/TT-BTP ngày 10/3/2018 quy định Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.
[3] Gồm: Nghị quyết số 61/2007/NQ-CP ngày 07/12/2017 của Chính phủ về việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 09/12/2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa IX) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân; Thông tư liên tịch số 02/2008/TTLT- BTP-TWHCCBVN  ngày 09/6/2008 của Bộ Tư pháp và Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam hướng dẫn phối hợp xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý đối với cựu chiến binh; Nghị quyết liên tịch số 01/1999/NQLT-TP-VHTT-NNPTNT-DTMN-ND ngày 07/9/1999 giữa Bộ Tư pháp, Bộ Văn hóa – Thông tin, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ủy ban Dân tộc và miền núi, Hội Nông dân Việt Nam về việc phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, nhân dân ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc ít người; Chỉ thị số 02/1998/CT-TTg ngày 07/01/1998 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong giai đoạn hiện nay.