Tổ chức, cá nhân được sử dụng không gian mạng để thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo

Theo đó Luật quy định hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng là việc tổ chức, cá nhân theo quy định của Luật này sử dụng không gian mạng để thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo. Một trong những hành vi bị nghiêm cấm về tín ngưỡng, tôn giáo là “sử dụng không gian mạng, trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ để vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo”.
Khi tổ chức hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, tổ chức, cá nhân phải thông báo, đăng ký hoặc đề nghị với cơ quan có thẩm quyền. Qua đó cho thấy, việc cho phép tổ chức, cá nhân sử dụng không gian mạng để thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo là cần thiết và có ý nghĩa trong bối cảnh mới, tuy nhiên yêu cầu hoạt động này phải bảo đảm điều kiện về chủ thể, các thủ tục và quy trình theo quy định của pháp luật. Theo đó, tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng bao gồm tổ chức, cá nhân huộc trường hợp tổ chức hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng có tính chất phức tạp, quy mô lớn, người đại diện, ban quản lý cơ sở tín ngưỡng, chức sắc, chức việc, nhà tu hành, tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc, tổ chức được cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo, nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung.
Đặc biệt, các tổ chức, cá nhân nêu trên khi thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng phải thông báo, đăng ký hoặc đề nghị về việc thực hiện hoạt động tin ngưỡng, tôn giáo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Bên cạnh đó, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan đến hoạt động cũng được quy định cụ thể và rõ ràng, từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền, đến tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo và tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng cũng như tổ chức, doanh nghiệp có mạng viễn thông.
Cơ quan nhà nước có thẩm quyền có trách nhiệm hướng dẫn, giám sát, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo. Tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo có trách nhiệm tuân thủ các quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo, quy định khác của pháp luật có liên quan.Tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng có trách nhiệm triển khai các giải pháp kỹ thuật, phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyển gỡ bỏ, ngăn chặn các nội dung vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo. Tổ chức, doanh nghiệp có mạng viễn thông có trách nhiệm ngăn chặn truy cập các nội dung vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Hiện nay, nhiều cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo trên cả nước đang từng bước ứng dụng công nghệ trong việc giới thiệu di sản, kết nối cộng đồng, lưu giữ tư liệu và quảng bá các giá trị văn hóa. Môi trường số giúp nhiều người dễ dàng tiếp cận hơn với những giá trị truyền thống, đặc biệt là thế hệ trẻ và cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Chuyển đổi số trong mọi mặt của đời sống trong đó có lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo, từ quản lý nhà nước đến việc tổ chức các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo là cần thiết và phù hợp với điều kiện thực tiễn. Triển khai Luật, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang được Chính phủ giao xây dựng cơ sở dữ liệu về tôn giáo, cùng với đó là cơ chế chia sẻ thông tin liên ngành cũng như việc xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật để ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin đảm bảo nâng cao năng lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo.
Với các quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, bổ sung các biện pháp quản lý nhà nước và đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ giúp nâng cao tính công khai, minh bạch, tạo thuận lợi cho cá nhân, tổ chức tiếp cận thông tin, thực hiện thủ tục hành chính và tổ chức các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo hợp pháp; đồng thời, hỗ trợ cơ quan nhà nước quản lý nhà nước, nâng cao năng lực theo dõi, giám sát, thống kê, dự báo và xử lý các vấn đề phát sinh trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.
Ngoài điểm mới mang tính đột phá trong chuyển đổi số về tín ngưỡng, tôn giáo, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026 còn có một số điểm mới quan trọng về phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường các biện pháp quản lý nhà nước…