Kết quả triển khai công tác trợ giúp pháp lý năm 2025 của Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 2 TP. Hồ Chí Minh

Chủ động tham mưu, hoàn thiện thể chế và hướng dẫn nghiệp vụ

Ngay từ đầu năm, Trung tâm đã chú trọng công tác tham mưu, xây dựng và triển khai các văn bản, kế hoạch nhằm cụ thể hóa Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Trung tâm đã tham mưu Ủy ban nhân dân ban hành Kế hoạch TGPL cho người khuyết tật thuộc diện được TGPL năm 2025; tham mưu quyết định miễn nhiệm và thu hồi thẻ trợ giúp viên pháp lý theo đúng quy định. Đồng thời, Trung tâm tham mưu Sở Tư pháp – cơ quan thường trực của Hội đồng phối hợp liên ngành về TGPL trong hoạt động tố tụng – ban hành các báo cáo, kế hoạch phối hợp liên ngành và kiểm tra liên ngành về TGPL trong hoạt động tố tụng năm 2025.

Bên cạnh đó, Trung tâm thực hiện đầy đủ các báo cáo chuyên đề, báo cáo thống kê theo quy định; tổng kết 8 năm thi hành Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017; báo cáo kết quả 10 năm triển khai Quyết định số 163/QĐ-TTg; xây dựng kế hoạch truyền thông TGPL gắn với các ngày lễ, kỷ niệm lớn; triển khai lựa chọn luật sư ký hợp đồng thực hiện TGPL năm 2025. Công tác hướng dẫn nghiệp vụ được chú trọng thông qua việc phân công đầu mối theo dõi, giải đáp vướng mắc; giám sát hoạt động TGPL trên Hệ thống quản lý TGPL; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho trợ giúp viên pháp lý và luật sư.

Trong năm, Trung tâm đã cử trợ giúp viên pháp lý và luật sư tham gia các lớp tập huấn kỹ năng TGPL cho người chưa thành niên; đào tạo, bồi dưỡng về ứng dụng trí tuệ nhân tạo; tham dự các tọa đàm khoa học chuyên sâu về hoàn thiện thể chế, chính sách TGPL trong giai đoạn mới; đăng ký đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị và nghiệp vụ cho viên chức, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Đẩy mạnh truyền thông trợ giúp pháp lý, lan tỏa chính sách nhân văn

Công tác truyền thông về TGPL tiếp tục được đổi mới cả về nội dung và hình thức. Trung tâm đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương tổ chức 6 đợt truyền thông trực tiếp tại cơ sở, tập trung vào các lĩnh vực pháp luật thiết thực như đất đai, dân sự, hình sự, lao động, bảo hiểm xã hội, trẻ em, người khuyết tật, bình đẳng giới, phòng chống bạo lực gia đình, phòng chống mua bán người… Các hoạt động này đã thu hút 536 lượt người tham dự, tư vấn pháp luật tại chỗ 31 vụ việc.

Song song với đó, Trung tâm tăng cường truyền thông trên môi trường số thông qua việc cập nhật thông tin, danh sách người thực hiện TGPL, tin bài chuyên đề trên Cổng thông tin điện tử của Sở Tư pháp; phối hợp với Báo Bình Dương xây dựng bài viết lan tỏa vai trò của TGPL như “điểm tựa pháp lý” cho người yếu thế. Đường dây nóng TGPL tiếp tục được duy trì, kịp thời tiếp nhận và xử lý thông tin của người dân.

Đặc biệt, Trung tâm đã lắp đặt, thay mới 60 bảng thông tin TGPL tại các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ sở giam giữ và công an xã, phường sau sáp nhập, giúp người dân, người bị tạm giữ, tạm giam dễ dàng tiếp cận thông tin và thực hiện quyền yêu cầu TGPL.

Tập trung thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý, bảo đảm chất lượng và hiệu quả

Tính từ ngày 01/01/2025 đến ngày 31/10/2025, Trung tâm đã thực hiện 652 vụ việc TGPL; ước đến hết năm 2025 đạt 782 vụ việc. Trong đó, hình thức tham gia tố tụng chiếm tỷ lệ chủ yếu với 645 vụ việc; đại diện ngoài tố tụng 7 vụ việc. Các vụ việc TGPL tập trung vào nhóm đối tượng yếu thế như trẻ em, người nghèo, người dân tộc thiểu số, người cao tuổi, người khuyết tật.

Đội ngũ 6 trợ giúp viên pháp lý của Trung tâm đã trực tiếp tham gia và kết thúc 168 vụ việc tố tụng; các luật sư ký hợp đồng thực hiện 103 vụ việc. Công tác tư vấn pháp luật đơn giản cũng được triển khai hiệu quả với 123 lượt tư vấn cho người dân trên địa bàn.

Công tác thẩm định chất lượng và đánh giá hiệu quả vụ việc TGPL được thực hiện nghiêm túc. Trung tâm đã thẩm định 203 vụ việc, 100% đạt loại tốt; đánh giá 271 vụ việc, trong đó 168 vụ việc được xác định là tham gia tố tụng thành công theo tiêu chí của Bộ Tư pháp.

Thực hiện hiệu quả chính sách TGPL trong các chương trình mục tiêu

Trong khuôn khổ các chương trình mục tiêu quốc gia, Trung tâm đã tích cực triển khai TGPL cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, người khuyết tật. Nhiều vụ việc TGPL tham gia tố tụng đã giúp người dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, nâng cao nhận thức pháp luật và khả năng tiếp cận chính sách an sinh xã hội.

Nhân Ngày Người khuyết tật Việt Nam (18/4), Trung tâm phối hợp tổ chức đợt truyền thông, tư vấn pháp luật miễn phí và trao quà cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, thu hút 90 lượt người tham dự; đồng thời hoàn thành các vụ việc TGPL cho người khuyết tật có khó khăn về tài chính.

Tăng cường phối hợp liên ngành, mở rộng mạng lưới TGPL

Bảo đảm điều kiện tổ chức, tài chính và nhân lực

Định hướng thời gian tới

Bên cạnh những kết quả đạt được, Trung tâm cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn về nhân lực, công tác phối hợp và kết nối dữ liệu liên ngành. Trên cơ sở đó, Trung tâm đề ra phương hướng tiếp tục nâng cao chất lượng TGPL, tăng cường đào tạo đội ngũ trợ giúp viên pháp lý; đẩy mạnh phối hợp liên ngành; thúc đẩy chuyển đổi số, đơn giản hóa thủ tục; mở rộng truyền thông tại cơ sở; bảo đảm thẩm định, đánh giá hiệu quả các vụ việc TGPL.
Với quyết tâm đổi mới, chuyên nghiệp và hiện đại, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 2 Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định vai trò là chỗ dựa pháp lý tin cậy cho người yếu thế, góp phần xây dựng xã hội công bằng, dân chủ và văn minh.
 

Nguyễn Việt Hà
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp