_20211114171230.png)
Cà Mau: 08 năm thực hiện Luật Trợ giúp pháp lý – Từng bước nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền tiếp cận công lý cho người dân
Hoàn thiện thể chế – Kiện toàn tổ chức – Nâng cao chất lượng vụ việc – Đẩy mạnh truyền thông về cơ sở
Luật Trợ giúp pháp lý (TGPL) năm 2017 có hiệu lực từ ngày 01/01/2018 đã tạo hành lang pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân, đặc biệt là quyền tiếp cận công lý của người nghèo, người yếu thế và các đối tượng chính sách. Sau 08 năm triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh Cà Mau, công tác TGPL đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước đi vào chiều sâu, khẳng định vai trò là “điểm tựa pháp lý” tin cậy của Nhân dân.
Trong bối cảnh Cà Mau là tỉnh cực Nam của Tổ quốc, địa bàn rộng, nhiều vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc tổ chức thực hiện hiệu quả Luật TGPL có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ ở góc độ pháp lý mà còn trong bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững ổn định chính trị – xã hội tại địa phương.
Công tác chỉ đạo, điều hành và hoàn thiện thể chế
Ngay sau khi Luật TGPL năm 2017 được ban hành, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau đã chủ động ban hành nhiều văn bản triển khai thi hành Luật, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất cho hoạt động TGPL trên địa bàn. UBND tỉnh chỉ đạo Sở Tư pháp giữ vai trò cơ quan đầu mối, phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương và cơ quan tiến hành tố tụng trong tổ chức thực hiện.
Đặc biệt, trong quá trình thực hiện chủ trương tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp, tỉnh Cà Mau đã kịp thời rà soát, sắp xếp lại tổ chức bộ máy TGPL theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Việc ban hành các quyết định về sắp xếp, kiện toàn Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước thuộc Sở Tư pháp đã bảo đảm cho hoạt động TGPL được duy trì liên tục, không bị gián đoạn.
Công tác chỉ đạo, điều hành của tỉnh thể hiện rõ sự quan tâm, quyết liệt và nhất quán, tạo nền tảng quan trọng để các mặt công tác TGPL được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm.
Công tác kiện toàn tổ chức bộ máy và phát triển đội ngũ
Song song với hoàn thiện thể chế, tỉnh Cà Mau chú trọng kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thực hiện TGPL. Từ ngày 01/7/2025, Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Bạc Liêu (cũ) được hợp nhất với Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Cà Mau, hình thành Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Cà Mau (mới).
Sau khi hợp nhất, Trung tâm có 41 viên chức, trong đó có 24 Trợ giúp viên pháp lý và 26 luật sư ký hợp đồng thực hiện TGPL. Việc sắp xếp, bố trí viên chức được thực hiện phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng phòng chuyên môn, bảo đảm hiệu quả công việc và sự ổn định trong hoạt động.
Công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực TGPL được quan tâm thường xuyên. Trong giai đoạn 2017–2025, tỉnh đã phát triển thêm 14 Trợ giúp viên pháp lý; nhiều viên chức được cử tham gia đào tạo nghiệp vụ luật sư, bồi dưỡng kỹ năng tư vấn, kỹ năng tranh tụng và tham gia tố tụng. Hằng năm, Trợ giúp viên pháp lý đều tham gia tập huấn tối thiểu 8 giờ theo quy định.
Công tác thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý
Kết quả thực hiện vụ việc TGPL là minh chứng rõ nét nhất cho hiệu quả thi hành Luật TGPL năm 2017 tại Cà Mau. Trong giai đoạn từ ngày 01/01/2018 đến 30/9/2025, Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Cà Mau đã tiếp nhận và thực hiện 14.971 vụ việc, trong đó có 7.972 vụ việc tư vấn pháp luật, 6.823 vụ việc tham gia tố tụng và 176 vụ việc đại diện ngoài tố tụng.
Trong số này, 13.560 vụ việc đã được thực hiện kết thúc, cho thấy nỗ lực rất lớn của đội ngũ người thực hiện TGPL. Đáng chú ý, 100% Trợ giúp viên pháp lý đều tham gia thực hiện TGPL bằng hình thức tham gia tố tụng – lĩnh vực được xác định là “trục chính” của công tác TGPL.
Hoạt động tham gia tố tụng của Trợ giúp viên pháp lý ngày càng đi vào chiều sâu, góp phần cùng các cơ quan tiến hành tố tụng giải quyết vụ án đúng quy định, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được TGPL. Nhiều vụ việc đạt hiệu quả, được cơ quan tiến hành tố tụng ghi nhận, tạo niềm tin cho người dân vào chính sách TGPL.
Công tác nâng cao chất lượng chuyên môn và nghiệp vụ
Việc nâng cao chất lượng vụ việc TGPL được tỉnh Cà Mau xác định là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình triển khai Luật. Ngoài việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ, Trung tâm TGPL thường xuyên ban hành các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ, tổ chức trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình thực hiện vụ việc. Các Trợ giúp viên pháp lý được cập nhật kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật mới, nâng cao kỹ năng tranh tụng, kỹ năng tư vấn và đại diện ngoài tố tụng. Đánh giá thực tiễn cho thấy, chất lượng vụ việc TGPL ngày càng được nâng lên, góp phần bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận công lý của người dân.
Công tác truyền thông và phổ biến chính sách TGPL
Nhằm đưa chính sách TGPL đến gần hơn với người dân, tỉnh Cà Mau đã triển khai đa dạng các hình thức truyền thông, kết hợp giữa truyền thông truyền thống và hiện đại. Hoạt động truyền thông được tổ chức trực tiếp về cơ sở, thông qua báo chí, đài phát thanh – truyền hình, cổng thông tin điện tử, đường dây nóng và các hình thức đặc thù như tờ gấp pháp luật, bảng tin TGPL tại cơ quan tố tụng, chính quyền cơ sở.
Công tác truyền thông chú trọng đến các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền được TGPL và chủ động yêu cầu khi có nhu cầu.
Những hạn chế và vấn đề đặt ra
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác TGPL tại Cà Mau vẫn còn một số hạn chế. Nhận thức của một bộ phận người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, về chính sách TGPL còn chưa đầy đủ; công tác phối hợp TGPL trong hoạt động tố tụng giai đoạn đầu còn có lúc chưa đồng bộ; việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động TGPL chưa thật sự hiệu quả.
Những hạn chế này đòi hỏi cần tiếp tục đổi mới cách thức tổ chức thực hiện, tăng cường truyền thông có chiều sâu và đầu tư mạnh mẽ hơn cho chuyển đổi số trong lĩnh vực TGPL.
Đánh giá chung và định hướng thời gian tới
Có thể khẳng định, sau 08 năm triển khai Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, công tác TGPL tại tỉnh Cà Mau đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, từng bước khẳng định vai trò là điểm tựa pháp lý tin cậy cho người nghèo và các nhóm yếu thế. Những kết quả này không chỉ góp phần bảo đảm quyền tiếp cận công lý cho người dân mà còn tạo nền tảng vững chắc để tỉnh tiếp tục hoàn thiện, nâng cao hiệu quả chính sách TGPL trong giai đoạn tới, hướng tới mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Luật Trợ giúp pháp lý (TGPL) năm 2017 có hiệu lực từ ngày 01/01/2018 đã tạo hành lang pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân, đặc biệt là quyền tiếp cận công lý của người nghèo, người yếu thế và các đối tượng chính sách. Sau 08 năm triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh Cà Mau, công tác TGPL đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước đi vào chiều sâu, khẳng định vai trò là “điểm tựa pháp lý” tin cậy của Nhân dân.
Trong bối cảnh Cà Mau là tỉnh cực Nam của Tổ quốc, địa bàn rộng, nhiều vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc tổ chức thực hiện hiệu quả Luật TGPL có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ ở góc độ pháp lý mà còn trong bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững ổn định chính trị – xã hội tại địa phương.
Công tác chỉ đạo, điều hành và hoàn thiện thể chế
Ngay sau khi Luật TGPL năm 2017 được ban hành, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau đã chủ động ban hành nhiều văn bản triển khai thi hành Luật, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất cho hoạt động TGPL trên địa bàn. UBND tỉnh chỉ đạo Sở Tư pháp giữ vai trò cơ quan đầu mối, phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương và cơ quan tiến hành tố tụng trong tổ chức thực hiện.
Đặc biệt, trong quá trình thực hiện chủ trương tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp, tỉnh Cà Mau đã kịp thời rà soát, sắp xếp lại tổ chức bộ máy TGPL theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Việc ban hành các quyết định về sắp xếp, kiện toàn Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước thuộc Sở Tư pháp đã bảo đảm cho hoạt động TGPL được duy trì liên tục, không bị gián đoạn.
Công tác chỉ đạo, điều hành của tỉnh thể hiện rõ sự quan tâm, quyết liệt và nhất quán, tạo nền tảng quan trọng để các mặt công tác TGPL được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm.
Công tác kiện toàn tổ chức bộ máy và phát triển đội ngũ
Song song với hoàn thiện thể chế, tỉnh Cà Mau chú trọng kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thực hiện TGPL. Từ ngày 01/7/2025, Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Bạc Liêu (cũ) được hợp nhất với Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Cà Mau, hình thành Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Cà Mau (mới).
Sau khi hợp nhất, Trung tâm có 41 viên chức, trong đó có 24 Trợ giúp viên pháp lý và 26 luật sư ký hợp đồng thực hiện TGPL. Việc sắp xếp, bố trí viên chức được thực hiện phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng phòng chuyên môn, bảo đảm hiệu quả công việc và sự ổn định trong hoạt động.
Công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực TGPL được quan tâm thường xuyên. Trong giai đoạn 2017–2025, tỉnh đã phát triển thêm 14 Trợ giúp viên pháp lý; nhiều viên chức được cử tham gia đào tạo nghiệp vụ luật sư, bồi dưỡng kỹ năng tư vấn, kỹ năng tranh tụng và tham gia tố tụng. Hằng năm, Trợ giúp viên pháp lý đều tham gia tập huấn tối thiểu 8 giờ theo quy định.
Công tác thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý
Kết quả thực hiện vụ việc TGPL là minh chứng rõ nét nhất cho hiệu quả thi hành Luật TGPL năm 2017 tại Cà Mau. Trong giai đoạn từ ngày 01/01/2018 đến 30/9/2025, Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Cà Mau đã tiếp nhận và thực hiện 14.971 vụ việc, trong đó có 7.972 vụ việc tư vấn pháp luật, 6.823 vụ việc tham gia tố tụng và 176 vụ việc đại diện ngoài tố tụng.
Trong số này, 13.560 vụ việc đã được thực hiện kết thúc, cho thấy nỗ lực rất lớn của đội ngũ người thực hiện TGPL. Đáng chú ý, 100% Trợ giúp viên pháp lý đều tham gia thực hiện TGPL bằng hình thức tham gia tố tụng – lĩnh vực được xác định là “trục chính” của công tác TGPL.
Hoạt động tham gia tố tụng của Trợ giúp viên pháp lý ngày càng đi vào chiều sâu, góp phần cùng các cơ quan tiến hành tố tụng giải quyết vụ án đúng quy định, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được TGPL. Nhiều vụ việc đạt hiệu quả, được cơ quan tiến hành tố tụng ghi nhận, tạo niềm tin cho người dân vào chính sách TGPL.
Công tác nâng cao chất lượng chuyên môn và nghiệp vụ
Việc nâng cao chất lượng vụ việc TGPL được tỉnh Cà Mau xác định là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình triển khai Luật. Ngoài việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ, Trung tâm TGPL thường xuyên ban hành các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ, tổ chức trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình thực hiện vụ việc. Các Trợ giúp viên pháp lý được cập nhật kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật mới, nâng cao kỹ năng tranh tụng, kỹ năng tư vấn và đại diện ngoài tố tụng. Đánh giá thực tiễn cho thấy, chất lượng vụ việc TGPL ngày càng được nâng lên, góp phần bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận công lý của người dân.
Công tác truyền thông và phổ biến chính sách TGPL
Nhằm đưa chính sách TGPL đến gần hơn với người dân, tỉnh Cà Mau đã triển khai đa dạng các hình thức truyền thông, kết hợp giữa truyền thông truyền thống và hiện đại. Hoạt động truyền thông được tổ chức trực tiếp về cơ sở, thông qua báo chí, đài phát thanh – truyền hình, cổng thông tin điện tử, đường dây nóng và các hình thức đặc thù như tờ gấp pháp luật, bảng tin TGPL tại cơ quan tố tụng, chính quyền cơ sở.
Công tác truyền thông chú trọng đến các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền được TGPL và chủ động yêu cầu khi có nhu cầu.
Những hạn chế và vấn đề đặt ra
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác TGPL tại Cà Mau vẫn còn một số hạn chế. Nhận thức của một bộ phận người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, về chính sách TGPL còn chưa đầy đủ; công tác phối hợp TGPL trong hoạt động tố tụng giai đoạn đầu còn có lúc chưa đồng bộ; việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động TGPL chưa thật sự hiệu quả.
Những hạn chế này đòi hỏi cần tiếp tục đổi mới cách thức tổ chức thực hiện, tăng cường truyền thông có chiều sâu và đầu tư mạnh mẽ hơn cho chuyển đổi số trong lĩnh vực TGPL.
Đánh giá chung và định hướng thời gian tới
Có thể khẳng định, sau 08 năm triển khai Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, công tác TGPL tại tỉnh Cà Mau đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, từng bước khẳng định vai trò là điểm tựa pháp lý tin cậy cho người nghèo và các nhóm yếu thế. Những kết quả này không chỉ góp phần bảo đảm quyền tiếp cận công lý cho người dân mà còn tạo nền tảng vững chắc để tỉnh tiếp tục hoàn thiện, nâng cao hiệu quả chính sách TGPL trong giai đoạn tới, hướng tới mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Thảo Ly
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý