Bản án treo cho thiếu niên - khi phiên tòa không khép lại tuổi trẻ

Không phải mọi vụ án đều khởi nguồn từ cái ác. Có những vụ việc chỉ bắt đầu từ sự thiếu hiểu biết, hoàn cảnh khó khăn và sự non nớt của tuổi trẻ.

Phiên tòa của một cậu học sinh lớp 11

Tại phòng xét xử sơ thẩm của Tòa án nhân dân thị xã Quy Nhơn, tỉnh Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai), bị cáo H.M.G.V, một thiếu niên chỉ mới hơn 16 tuổi, đứng trước Hội đồng xét xử với ánh mắt hoang mang, sợ hãi. Bị cáo chưa từng bước ra khỏi làng, cha mẹ các em, những nông dân quanh năm lam lũ lặng lẽ ngồi phía sau, lo sợ con mình sẽ sớm bước vào con đường tù tội và cũng hy vọng con được nhà nước khoan hồng, được trở về với gia đình.

Do mong muốn nhanh có tiền để tiêu xài cá nhân, nên từ ngày 09 đến ngày 11/4/2022 H.M.G.V cùng đã thực hiện 03 vụ trộm cắp tải sản trên địa bàn thị xã Hoài Nhơn với tổng giá trị các tài sản bị trộm trong 03 vụ là 3.832.500 đồng (vụ 1), 3.474.500 đồng (vụ 2) và 5.000.000 đồng (vụ 3).

Tại phiên tòa xét xử, Đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên cáo trạng đã truy tố, đề nghị Hội đồng xét xử tuyên bố bị cáo H.M.G.V phạm tội “Trộm cắp tài sản” và đề nghị xử phạt bị cáo từ 06 tháng tù đến 09 tháng tù.

Trợ giúp pháp lý – cánh tay nâng đỡ khi khó khăn bủa vây

Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai) đã cử Trợ giúp viên pháp lý tham gia bào chữa miễn phí cho H.M.G.V. Tại phiên tòa, Trợ giúp viên không chỉ phân tích các quy định pháp luật có lợi cho bị cáo, mà còn nêu những yếu tố nhân thân và hoàn cảnh để Hội đồng xét xử nhìn nhận một cách khách quan nhất khi lượng hình như: hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhận thức pháp luật hạn chế, chưa từng vi phạm trước đây, sự thành khẩn nhận lỗi và việc đã khắc phục toàn bộ hậu quả của bị cáo cũng như đã được phía bị hại xin giảm nhẹ hình phạt.

Quan trọng hơn, Trợ giúp viên đã nêu cao tinh thần nhân đạo của pháp luật đối với người chưa thành niên: xử lý nhằm giáo dục, giúp các em sửa chữa sai lầm, chứ không phải loại bỏ các em khỏi xã hội.

Bản án của sự bao dung và nhân văn

 Sau quá trình đánh giá đầy đủ hồ sơ vụ án và lắng nghe ý kiến bào chữa của Trợ giúp viên pháp lý đại diện cho bị cáo, Hội đồng xét xử đã chấp thuận luận cứ bào chữa, tuyên phạt bị cáo 09 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 18 tháng.

Khi lời tuyên án khép lại, thiếu niên 16 tuổi lặng lẽ cúi đầu vì sự ăn năn và biết ơn, cha mẹ các em bật khóc trong niềm hạnh phúc nghẹn ngào, bởi tất cả đều cảm nhận rõ rằng giây phút ấy có thể đã mở ra một lối rẽ mới cho cuộc đời các em, một cơ hội để được tiếp tục học tập, hướng về tương lai phía trước.

  Ý nghĩa sự vào cuộc của trợ giúp viên pháp lý

Kết quả xét xử cho thấy, việc tham gia đầy đủ, đúng thời điểm của Trợ giúp viên pháp lý đã góp phần giúp Hội đồng xét xử có cơ sở đánh giá toàn diện vụ án. Tòa án đã quyết định sửa án sơ thẩm theo hướng giảm nhẹ hình phạt, cho bị cáo được hưởng án treo.

Quyết định này không chỉ bảo đảm quyền bào chữa theo quy định của pháp luật mà còn khẳng định vai trò của trợ giúp pháp lý trong việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong tố tụng hình sự nói chung, cũng như đối với người bị buộc tội từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi.
                                                                                                                  Ngọc Thảo
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý