Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, tỉnh Tuyên Quang và tỉnh Hà Giang được sáp nhập với nhau và lấy tên tỉnh là Tuyên Quang. Với đặc thù đông người đồng bào dân tộc thiểu số với 22 dân tộc anh em, 85% người dân sống ở khu vực nông thôn, vì vậy công tác trợ giúp pháp lý cho người đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn được luôn nhận được sự quan tâm và chú trọng chỉ đạo thực hiện của Ủy ban nhân dân tỉnh.
Đây là địa phương sau khi sáp nhập có diện tích lớn thứ 7 so với cả nước, công tác truyền thông chính sách, pháp luật và trợ giúp pháp lý cho người đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn được quan tâm triển khai đồng bộ, thống nhất với mục tiêu không để người dân không được tiếp cận pháp luật, tiếp cận chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí mà Nhà nước dành cho họ.Theo đó, ngay sau khi sáp nhập, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Quyết định 21/2025/QĐ-UBND ngày 09/7/2025 quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước số 1; Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước số 2 thuộc Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang. Hiện nay trên địa bàn tỉnh có 02 Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước trực thuộc Sở Tư pháp, gồm Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước số 1 (thành lập trên cơ sở đổi tên Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước trực thuộc Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang trước khi hợp nhất) và Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước số 2 (thành lập trên cơ sở đổi tên Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước trực thuộc Sở Tư pháp tỉnh Hà Giang). 02 Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước hiện có 38/40 biên chế với 24 trợ giúp viên pháp lý.
Thực hiện nhiệm vụ, Sở Tư pháp đã chỉ đạo các Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tiếp tục triển khai hoạt động trợ giúp pháp lý đã được đề ra theo kế hoạch từ đầu năm để bảo đảm công tác trợ giúp pháp lý cho người dân không bị gián đoạn, ảnh hưởng.
Một số kết quả năm 2025 về truyền thông pháp luật và trợ giúp pháp lý
Trước hết, địa phương đã triển khai công tác truyền thông đồng bộ với nhiều hình thức đa dạng, kịp thời đáp ứng nhu cầu của từng nhóm đối tượng. Trong đó thực hiện đăng tải các thông tin về tổ chức và hoạt động của Trung tâm trên Trang thông tin điện tử của Sở Tư pháp; xây dựng chuyên trang, chuyên mục, phóng sự về trợ giúp pháp lý trên Đài Truyền hình tỉnh, Báo tỉnh; tổ chức các đợt truyền thông về trợ giúp pháp lý ở cơ sở theo từng lĩnh vực pháp luật phù hợp với từng nhóm đối tượng để trực tiếp truyền thông, hướng dẫn thông tin về trợ giúp pháp lý cho người dân. Năm 2025 đã tổ chức 44 đợt truyền thông với 8.473 lượt người tham dự); xây dựng các bảng tin, hộp tin, tờ rơi, tờ gấp về trợ giúp pháp lý; tổ chức các đợt trợ giúp pháp lý cao điểm để mừng các ngày lễ, kỷ niệm hàng năm.
Cùng với đó, các Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước trực thuộc Sở Tư pháp đã hoàn thành 877 vụ việc trợ giúp pháp lý cho 877 lượt người được trợ giúp pháp lý.
Công tác phối hợp trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng được đẩy manh bảo đảm theo quy định tại Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC ngày 29/6/2018 quy định về phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng, Chương trình phối hợp số 1603/CTPH-BTP-TANDTC ngày 19/5/2022 giữa Bộ Tư pháp và Tòa án nhân dân tối cao về việc người thực hiện trợ giúp pháp lý trực tại Tòa án; Chương trình phối hợp số 5789/CTPH-BTP-BCA ngày 27/11/2023 giữa Bộ Tư pháp và Bộ Công an về trực trợ giúp pháp lý trong điều tra hình sự để kịp thời bảo vệ quyền, lợi ích của người được trợ giúp pháp lý khi họ có nhu cầu.
Thực hiện Thông tư liên tịch số 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP ngày 15/12/2021 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành tổ chức phiên tòa trực tuyến, các Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước đã tổ chức 11 phiên tòa trực tuyến theo quy định.
Đặc biệt, việc thực hiện dịch vụ công trực tuyến trong trợ giúp pháp lý được quan tâm, chú trọng để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho cá nhân, tổ chức, người dân khi tham gia hoạt động trợ giúp pháp lý. Các thủ tục hành chính trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý theo Quyết định số 452/QĐ-UBND ngày 12/8/2025 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh về việc công bố Danh mục thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý được triển khai thực hiện công bố, công khai thủ tục hành chính trên môi trường điện tử theo quy định. 100% dịch vụ công trực tuyến trong trợ giúp pháp lý (12/12 thủ tục hành chính) đã được cung cấp, tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; cấu hình dịch vụ công trực tuyến toàn trình/dịch vụ công trực tuyến một phần của mỗi thủ tục hành chính bảo đảm theo quy định.
Vẫn còn một số khó khăn trong triển khai công tác trợ giúp pháp lý
Những kết quả đó cho thấy, công tác trợ giúp pháp lý đã được triển khai kịp thời, thông suốt, không bị gián đoạn mặc dù bên cạnh thực hiện sáp nhập cấp tỉnh, ở trung ương lĩnh vực công tác trợ giúp pháp lý cũng được hợp nhất, gắn kết với phổ biến, giáo dục pháp luật. Có được những kết quả này nhờ có sự cố gắng, nỗ lực của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, nhất là Sở Tư pháp và các Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước của tỉnh.
Trong quá trình triển khai thực hiện, công tác trợ giúp pháp vilý trên địa bàn tỉnh còn gặp một số khó khăn, hạn chế. Cụ thể như việc thực hiện quy định về người thực hiện trợ giúp pháp lý trực tại Tòa án nhân dân, trực trợ giúp pháp lý trong điều tra hình sự còn hình thức, hiệu quả chưa cao, do đó, số lượng vụ việc còn hạn chế. Việc thực hiện trách nhiệm thông, tin giới thiệu về trợ giúp pháp lý của Ủy ban nhân dân cấp xã còn hạn chế. Người được trợ giúp pháp lý chủ yếu cư trú ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều, giao thông đi lại chưa thuận lợi, việc tiếp cận hoạt động trợ giúp pháp lý ở cơ sở còn gặp khó khăn; số người dân trực tiếp đến Trung tâm yêu cầu trợ giúp pháp lý còn thấp.
Ngoài ra, hệ thống quản lý tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý còn chưa kịp thời cập nhật biểu báo cáo theo Thông tư số 17/2025/TT-BTP ngày 24/10/2025 của Bộ Tư pháp quy định chế độ báo cáo thống kê ngành Tư pháp.
Trần Thị Phượng
Phòng Chính sách và pháp luật
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý