_20211114171230.png)
Nghệ An: Bảo đảm và thực hiện quyền tiếp cận công lý cho người yếu thế
Năm 2025, để tiếp tục triển khai nhiều chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về trợ giúp pháp lý trên địa bàn, Sở Tư pháp và Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Nghệ An tiếp tục quan tâm chỉ đạo, tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả các hoạt động trợ giúp pháp lý. Qua đó góp phần đưa công tác này đến gần dân hơn, thúc đẩy việc bảo đảm và thực hiện quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý, nhất là đối với người nghèo, người yếu thế và các đối tượng chính sách theo quy định của pháp luật.
Cả tỉnh đã tiếp nhận và thụ lý 1.474 vụ việc trợ giúp pháp lý
Trong năm 2025, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Nghệ An đã tiếp nhận và thụ lý 1.474 vụ việc trợ giúp pháp lý, trong đó hình thức tham gia tố tụng chiếm tỷ lệ chủ yếu. Cụ thể, Trung tâm đã thực hiện 1.409 vụ việc tham gia tố tụng, bao gồm cả các vụ án hình sự, dân sự, hành chính và các vụ việc khác theo quy định của pháp luật.
Trong đó tổng số người được trợ giúp pháp lý là 800 lượt/1.474 vụ việc đã kết thúc, chiếm 54,3%. Số trường hợp được trợ giúp pháp lý bằng hình thức tham gia tố tụng là 735 lượt, chiếm 91,9%, cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng.
Công tác phối hợp giữa Trung tâm trợ giúp pháp lý với các cơ quan tiến hành tố tụng như Công an, Viện kiểm sát, Tòa án các cấp, Trại tạm giam, Nhà tạm giữ được tăng cường, bảo đảm việc phát hiện, giới thiệu kịp thời người thuộc diện được trợ giúp pháp lý. Thông qua đó, quyền được trợ giúp pháp lý của người bị buộc tội, người bị hại, đương sự trong các vụ việc tố tụng được bảo đảm ngay từ giai đoạn đầu, góp phần hạn chế oan, sai và bảo đảm việc giải quyết vụ việc đúng pháp luật.
Đội ngũ trợ giúp viên pháp lý và luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý đã tích cực tham gia bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người được trợ giúp pháp lý, góp phần bảo đảm tính khách quan, công bằng trong quá trình giải quyết vụ án. Nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài đã được tham gia trợ giúp pháp lý kịp thời, giúp người dân hiểu rõ quyền, nghĩa vụ của mình, yên tâm chấp hành các quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Có hơn 1000 trường hợp được Tòa án giới thiệu để thực hiện trợ giúp pháp lý
Viện kiểm sát nhân dân các cấp đã thụ lý 2.297 vụ việc, với tổng số người bị buộc tội, người bị hại, đương sự là 4.542 người. Trong đó, số người được trợ giúp pháp lý là 65 trường hợp, bảo đảm đúng đối tượng và trình tự, thủ tục theo quy định. Tòa án nhân dân tỉnh và các Tòa án nhân dân cấp huyện đã giải quyết trên 13.000 vụ việc các loại. Trong số đó, có 102 trường hợp do Tòa án giới thiệu để thực hiện trợ giúp pháp lý; 735 lượt người được trợ giúp pháp lý tại Tòa án; việc giải thích quyền được trợ giúp pháp lý được thực hiện đầy đủ trong 100% số vụ án có đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý.
Qua thực tiễn triển khai cho thấy, đối tượng được trợ giúp pháp lý chủ yếu là người yếu thế trong xã hội. Trong tổng số 735 lượt người được trợ giúp pháp lý bằng hình thức tham gia tố tụng, nam giới chiếm tỷ lệ cao với 628 lượt (85,4%). Lượt người bị buộc tội từ đủ 16 đến 18 tuổi là 395 lượt, chiếm 53,7%, phản ánh nhu cầu trợ giúp pháp lý lớn đối với nhóm người chưa thành niên vi phạm pháp luật. Lượt người thuộc hộ đồng bào dân tộc thiểu số là 220/735 lượt, chiếm 29,9%; trẻ em là 40 lượt, chiếm 5,4%; người thuộc hộ cận nghèo là 16 lượt, chiếm 2,18%; người có công với cách mạng là 18 lượt, chiếm 2,44%. Những con số này cho thấy trợ giúp pháp lý đã tập trung đúng đối tượng, đúng mục tiêu mà Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 đề ra.
Công tác phối hợp triển khai Chương trình phối hợp giữa Bộ Tư pháp và Tòa án nhân dân tối cao về trợ giúp pháp lý tại Tòa án tiếp tục được thực hiện nghiêm túc. Trong năm, các Tòa án đã giới thiệu 102 đối tượng đến Văn phòng Trung tâm và các Chi nhánh trợ giúp pháp lý để được trợ giúp kịp thời.
Một số thuận lợi, khó khăn trong trợ giúp pháp lý
Về thuận lợi, số vụ việc và chất lượng trợ giúp pháp lý ngày càng được chú trọng và gia tăng về số lượng. Đội ngũ trợ giúp viên pháp lý không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng tham gia tố tụng, kỹ năng tiếp xúc, làm việc với đối tượng được trợ giúp pháp lý. Nhiều vụ việc trợ giúp pháp lý được đánh giá cao về chất lượng, bảo đảm đúng quy định của pháp luật, bảo vệ hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp. Công tác theo dõi, đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý được thực hiện thường xuyên; kịp thời rút kinh nghiệm đối với những tồn tại, hạn chế, qua đó từng bước nâng cao uy tín, vị thế của hoạt động trợ giúp pháp lý trên địa bàn tỉnh. Địa phương đã chú trọng tăng cường công tác chỉ đạo, nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành trong TGPL; đẩy mạnh truyền thông về quyền được trợ giúp pháp lý; nâng cao chất lượng đội ngũ trợ giúp viên pháp lý và luật sư ký hợp đồng TGPL; bảo đảm mọi người thuộc diện được trợ giúp pháp lý đều được tiếp cận dịch vụ TGPL kịp thời, chất lượng, góp phần xây dựng nền tư pháp công bằng, dân chủ và văn minh.
Về khó khăn, số lượng vụ việc tham gia tố tụng ngày càng tăng trong khi số lượng trợ giúp viên pháp lý tại Trung tâm và các Chi nhánh còn hạn chế; một bộ phận người dân chưa thực sự hiểu đầy đủ về quyền được TGPL; công tác thông tin, truyền thông về TGPL ở một số địa phương chưa thật sự sâu rộng…
Để công tác trợ giúp pháp lý trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới được triển khai có hiệu quả hơn, cần đổi mới và đẩy mạnh công tác truyền thông về trợ giúp pháp lý, qua đó nâng cao nhận thức và tạo điều kiện cho người được trợ giúp pháp lý tiếp cận với quyền theo quy định của pháp luật. Đồng thời cần quan tâm nâng cao năng lực và phát triển đội ngũ trợ giúp viên pháp lý, bảo đảm cả về số lượng và chất lượng, nhằm đáp ứng nhu cầu được trợ giúp pháp lý của người dân./.
Trong năm 2025, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Nghệ An đã tiếp nhận và thụ lý 1.474 vụ việc trợ giúp pháp lý, trong đó hình thức tham gia tố tụng chiếm tỷ lệ chủ yếu. Cụ thể, Trung tâm đã thực hiện 1.409 vụ việc tham gia tố tụng, bao gồm cả các vụ án hình sự, dân sự, hành chính và các vụ việc khác theo quy định của pháp luật.
Trong đó tổng số người được trợ giúp pháp lý là 800 lượt/1.474 vụ việc đã kết thúc, chiếm 54,3%. Số trường hợp được trợ giúp pháp lý bằng hình thức tham gia tố tụng là 735 lượt, chiếm 91,9%, cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng.
Công tác phối hợp giữa Trung tâm trợ giúp pháp lý với các cơ quan tiến hành tố tụng như Công an, Viện kiểm sát, Tòa án các cấp, Trại tạm giam, Nhà tạm giữ được tăng cường, bảo đảm việc phát hiện, giới thiệu kịp thời người thuộc diện được trợ giúp pháp lý. Thông qua đó, quyền được trợ giúp pháp lý của người bị buộc tội, người bị hại, đương sự trong các vụ việc tố tụng được bảo đảm ngay từ giai đoạn đầu, góp phần hạn chế oan, sai và bảo đảm việc giải quyết vụ việc đúng pháp luật.
Đội ngũ trợ giúp viên pháp lý và luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý đã tích cực tham gia bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người được trợ giúp pháp lý, góp phần bảo đảm tính khách quan, công bằng trong quá trình giải quyết vụ án. Nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài đã được tham gia trợ giúp pháp lý kịp thời, giúp người dân hiểu rõ quyền, nghĩa vụ của mình, yên tâm chấp hành các quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Có hơn 1000 trường hợp được Tòa án giới thiệu để thực hiện trợ giúp pháp lý
Viện kiểm sát nhân dân các cấp đã thụ lý 2.297 vụ việc, với tổng số người bị buộc tội, người bị hại, đương sự là 4.542 người. Trong đó, số người được trợ giúp pháp lý là 65 trường hợp, bảo đảm đúng đối tượng và trình tự, thủ tục theo quy định. Tòa án nhân dân tỉnh và các Tòa án nhân dân cấp huyện đã giải quyết trên 13.000 vụ việc các loại. Trong số đó, có 102 trường hợp do Tòa án giới thiệu để thực hiện trợ giúp pháp lý; 735 lượt người được trợ giúp pháp lý tại Tòa án; việc giải thích quyền được trợ giúp pháp lý được thực hiện đầy đủ trong 100% số vụ án có đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý.
Qua thực tiễn triển khai cho thấy, đối tượng được trợ giúp pháp lý chủ yếu là người yếu thế trong xã hội. Trong tổng số 735 lượt người được trợ giúp pháp lý bằng hình thức tham gia tố tụng, nam giới chiếm tỷ lệ cao với 628 lượt (85,4%). Lượt người bị buộc tội từ đủ 16 đến 18 tuổi là 395 lượt, chiếm 53,7%, phản ánh nhu cầu trợ giúp pháp lý lớn đối với nhóm người chưa thành niên vi phạm pháp luật. Lượt người thuộc hộ đồng bào dân tộc thiểu số là 220/735 lượt, chiếm 29,9%; trẻ em là 40 lượt, chiếm 5,4%; người thuộc hộ cận nghèo là 16 lượt, chiếm 2,18%; người có công với cách mạng là 18 lượt, chiếm 2,44%. Những con số này cho thấy trợ giúp pháp lý đã tập trung đúng đối tượng, đúng mục tiêu mà Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 đề ra.
Công tác phối hợp triển khai Chương trình phối hợp giữa Bộ Tư pháp và Tòa án nhân dân tối cao về trợ giúp pháp lý tại Tòa án tiếp tục được thực hiện nghiêm túc. Trong năm, các Tòa án đã giới thiệu 102 đối tượng đến Văn phòng Trung tâm và các Chi nhánh trợ giúp pháp lý để được trợ giúp kịp thời.
Một số thuận lợi, khó khăn trong trợ giúp pháp lý
Về thuận lợi, số vụ việc và chất lượng trợ giúp pháp lý ngày càng được chú trọng và gia tăng về số lượng. Đội ngũ trợ giúp viên pháp lý không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng tham gia tố tụng, kỹ năng tiếp xúc, làm việc với đối tượng được trợ giúp pháp lý. Nhiều vụ việc trợ giúp pháp lý được đánh giá cao về chất lượng, bảo đảm đúng quy định của pháp luật, bảo vệ hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp. Công tác theo dõi, đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý được thực hiện thường xuyên; kịp thời rút kinh nghiệm đối với những tồn tại, hạn chế, qua đó từng bước nâng cao uy tín, vị thế của hoạt động trợ giúp pháp lý trên địa bàn tỉnh. Địa phương đã chú trọng tăng cường công tác chỉ đạo, nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành trong TGPL; đẩy mạnh truyền thông về quyền được trợ giúp pháp lý; nâng cao chất lượng đội ngũ trợ giúp viên pháp lý và luật sư ký hợp đồng TGPL; bảo đảm mọi người thuộc diện được trợ giúp pháp lý đều được tiếp cận dịch vụ TGPL kịp thời, chất lượng, góp phần xây dựng nền tư pháp công bằng, dân chủ và văn minh.
Về khó khăn, số lượng vụ việc tham gia tố tụng ngày càng tăng trong khi số lượng trợ giúp viên pháp lý tại Trung tâm và các Chi nhánh còn hạn chế; một bộ phận người dân chưa thực sự hiểu đầy đủ về quyền được TGPL; công tác thông tin, truyền thông về TGPL ở một số địa phương chưa thật sự sâu rộng…
Để công tác trợ giúp pháp lý trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới được triển khai có hiệu quả hơn, cần đổi mới và đẩy mạnh công tác truyền thông về trợ giúp pháp lý, qua đó nâng cao nhận thức và tạo điều kiện cho người được trợ giúp pháp lý tiếp cận với quyền theo quy định của pháp luật. Đồng thời cần quan tâm nâng cao năng lực và phát triển đội ngũ trợ giúp viên pháp lý, bảo đảm cả về số lượng và chất lượng, nhằm đáp ứng nhu cầu được trợ giúp pháp lý của người dân./.
Vi Sa
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý