_20211114171230.png)
Thanh Hóa: Chủ động, linh hoạt triển khai thí điểm đổi mới đánh giá hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật
Thực hiện Quyết định số 979/QĐ-TTg ngày 12/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Thí điểm đổi mới hoạt động đánh giá hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật” (Đề án), trong thời gian qua, tỉnh Thanh Hóa đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm cụ thể hóa mục tiêu đổi mới việc đánh giá hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.
Trong thời gian qua, địa phương đã ban hành nhiều văn bản triển khai Đề án[1]. Đáng chú ý, trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều đơn vị hành chính được sắp xếp, sáp nhập theo Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Nghị quyết số 618/NQ-HĐND ngày 26/02/2025 của Hội đồng nhân dân tỉnh, ngày 07/11/2025, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Quyết định số 3508/QĐ-UBND sửa đổi một số nội dung của Bộ Tiêu chí riêng đánh giá thí điểm hiệu quả công tác PBGDPL trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa ban hành kèm theo Quyết định số 4573/QĐ-UBND ngày 18/11/2024 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh; đồng thời ban hành các công văn hướng dẫn cụ thể, tháo gỡ vướng mắc cho cơ sở, nhất là các đơn vị sau sáp nhập.
Từ sau thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, cùng với sự chỉ đạo, định hướng chuyên môn của Bộ Tư pháp, Sở Tư pháp, đến nay, các đơn vị được lựa chọn thí điểm đánh giá trên địa bàn tỉnh[2] đã tổ chức triển khai và thực hiện nhiệm vụ này. Các nội dung lựa chọn thí điểm đánh giá chủ yếu là các lĩnh vực pháp luật liên quan trực tiếp đến cuộc sống của Nhân dân, như: Hoà giải ở cơ sở; An ninh trật tự; Môi trường; Lao động, việc làm; pháp luật phòng, chống ma tuý; thực hiện nếp sống văn hoá trong tang lễ vùng đồng bào dân tộc Mông. Trên cơ sở các nội dung lựa chọn thí điểm, các sở, ban, ngành, đoàn thể có liên quan, các xã, phường thực hiện thí điểm đã chủ động phối hợp lựa chọn các hình thức phổ biến pháp luật phù hợp với từng đối tượng, địa bàn.
Việc khảo sát đầu ra được Sở Tư pháp tiến hành độc lập, trực tiếp tại xã Linh Sơn, xã Hoa Lộc, phường Tĩnh Gia. Bên cạnh đó, các đơn vị thực hiện thí điểm cũng đã tiến hành thực hiện hoạt động khảo sát tại đơn vị, địa phương. Kết quả khảo sát đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL từ phía người dân đều được đánh giá khách quan, trung thực. Theo báo cáo của Sở Nội vụ tỉnh, Sở đã tiến hành khảo sát điều tra xã hội học trước và sau khi tổ chức phổ biến pháp luật cho 100 người lao động và 01 người sử dụng lao động. Kết quả cho thấy, nhận thức pháp luật lao động của người lao động đã có chuyển biến tích cực, thể hiện qua tỷ lệ hiểu biết các nội dung pháp luật trọng tâm tăng từ 30% đến 42% tùy từng nội dung. Mức độ hài lòng của đối tượng thụ hưởng đạt 90%, cho thấy hoạt động phổ biến pháp luật đã triển khai phù hợp với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Đồng thời, khoảng 72% người lao động đã chủ động chia sẻ lại kiến thức pháp luật cho đồng nghiệp, bước đầu tạo hiệu ứng lan tỏa trong nội bộ doanh nghiệp…
Từ sau thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, cùng với sự chỉ đạo, định hướng chuyên môn của Bộ Tư pháp, Sở Tư pháp, đến nay, các đơn vị được lựa chọn thí điểm đánh giá trên địa bàn tỉnh[2] đã tổ chức triển khai và thực hiện nhiệm vụ này. Các nội dung lựa chọn thí điểm đánh giá chủ yếu là các lĩnh vực pháp luật liên quan trực tiếp đến cuộc sống của Nhân dân, như: Hoà giải ở cơ sở; An ninh trật tự; Môi trường; Lao động, việc làm; pháp luật phòng, chống ma tuý; thực hiện nếp sống văn hoá trong tang lễ vùng đồng bào dân tộc Mông. Trên cơ sở các nội dung lựa chọn thí điểm, các sở, ban, ngành, đoàn thể có liên quan, các xã, phường thực hiện thí điểm đã chủ động phối hợp lựa chọn các hình thức phổ biến pháp luật phù hợp với từng đối tượng, địa bàn.
Việc khảo sát đầu ra được Sở Tư pháp tiến hành độc lập, trực tiếp tại xã Linh Sơn, xã Hoa Lộc, phường Tĩnh Gia. Bên cạnh đó, các đơn vị thực hiện thí điểm cũng đã tiến hành thực hiện hoạt động khảo sát tại đơn vị, địa phương. Kết quả khảo sát đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL từ phía người dân đều được đánh giá khách quan, trung thực. Theo báo cáo của Sở Nội vụ tỉnh, Sở đã tiến hành khảo sát điều tra xã hội học trước và sau khi tổ chức phổ biến pháp luật cho 100 người lao động và 01 người sử dụng lao động. Kết quả cho thấy, nhận thức pháp luật lao động của người lao động đã có chuyển biến tích cực, thể hiện qua tỷ lệ hiểu biết các nội dung pháp luật trọng tâm tăng từ 30% đến 42% tùy từng nội dung. Mức độ hài lòng của đối tượng thụ hưởng đạt 90%, cho thấy hoạt động phổ biến pháp luật đã triển khai phù hợp với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Đồng thời, khoảng 72% người lao động đã chủ động chia sẻ lại kiến thức pháp luật cho đồng nghiệp, bước đầu tạo hiệu ứng lan tỏa trong nội bộ doanh nghiệp…
Trên cơ sở kết quả đánh giá từ phía người dân, các đơn vị thực hiện thí điểm đã rút được kinh nghiệm và khắc phục tồn tại, hạn chế trong việc xác định đối tượng, lựa chọn các nội dung gắn với thực tế, liên quan đến các vấn đề nổi cộm, vấn đề nóng, dân sinh bức xúc... và lựa chọn hình thức phổ biến pháp luật phù hợp với từng đối tượng cụ thể để triển khai có hiệu quả hơn. Đây là tín hiệu tích cực, phản ánh sự chuyển biến về chất lượng đánh giá theo hướng lấy ý kiến của đối tượng được PBGDPL làm trung tâm.
Căn cứ Bộ Tiêu chí riêng đã được ban hành, việc triển khai các nhiệm vụ, nội dung PBGDPL, dữ liệu khảo sát đầu vào, đầu ra thu thập được…, các đơn vị thực hiện thí điểm đã thực hiện tự đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL khách quan, trung thực. Cụ thể: Sở Dân tộc và Tôn giáo (đạt 84.25/100 điểm); Sở Nội vụ (đạt 67/100 điểm); xã Vân Du (đạt 54/100 điểm);…
Bên cạnh đó, thực tiễn triển khai Đề án tại địa phương cũng gặp nhiều khó khăn, như: việc sáp nhập các đơn vị hành chính thành một đơn vị hành chính cấp xã mới đã làm thay đổi phạm vi triển khai Đề án; do ảnh hưởng khoảng thời gian sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã dẫn đến tiến độ việc đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL tại các đơn vị được lựa chọn thí điểm chưa đúng quy định; công tác luân chuyển, thay đổi vị trí cán bộ phụ trách thực hiện Đề án dẫn đến nhiều khó khăn trong việc thực hiện đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL đối với các đơn vị thực hiện thí điểm. Một số đơn vị thí điểm do công chức phụ trách tư pháp mới (không có chuyên ngành Luật) nên còn hạn chế về chuyên môn, một số đơn vị còn thiếu công chức…
Có thể thấy, việc triển khai thí điểm đổi mới hoạt động đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL tại Thanh Hóa bước đầu đã tạo chuyển biến về nhận thức và phương pháp tổ chức thực hiện hoạt động PBGDPL tại địa phương. Việc xây dựng và triển khai đánh giá thí điểm Bộ Tiêu chí riêng tại địa phương là nỗ lực đáng ghi nhận, góp phần nâng cao tính khách quan, minh bạch trong đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL. Kết quả đạt được là cơ sở quan trọng để tỉnh tiếp tục hoàn thiện phương pháp đánh giá theo hướng khoa học, khách quan, lấy người dân làm trung tâm, qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác PBGDPL trong giai đoạn mới./.
Căn cứ Bộ Tiêu chí riêng đã được ban hành, việc triển khai các nhiệm vụ, nội dung PBGDPL, dữ liệu khảo sát đầu vào, đầu ra thu thập được…, các đơn vị thực hiện thí điểm đã thực hiện tự đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL khách quan, trung thực. Cụ thể: Sở Dân tộc và Tôn giáo (đạt 84.25/100 điểm); Sở Nội vụ (đạt 67/100 điểm); xã Vân Du (đạt 54/100 điểm);…
Bên cạnh đó, thực tiễn triển khai Đề án tại địa phương cũng gặp nhiều khó khăn, như: việc sáp nhập các đơn vị hành chính thành một đơn vị hành chính cấp xã mới đã làm thay đổi phạm vi triển khai Đề án; do ảnh hưởng khoảng thời gian sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã dẫn đến tiến độ việc đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL tại các đơn vị được lựa chọn thí điểm chưa đúng quy định; công tác luân chuyển, thay đổi vị trí cán bộ phụ trách thực hiện Đề án dẫn đến nhiều khó khăn trong việc thực hiện đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL đối với các đơn vị thực hiện thí điểm. Một số đơn vị thí điểm do công chức phụ trách tư pháp mới (không có chuyên ngành Luật) nên còn hạn chế về chuyên môn, một số đơn vị còn thiếu công chức…
Có thể thấy, việc triển khai thí điểm đổi mới hoạt động đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL tại Thanh Hóa bước đầu đã tạo chuyển biến về nhận thức và phương pháp tổ chức thực hiện hoạt động PBGDPL tại địa phương. Việc xây dựng và triển khai đánh giá thí điểm Bộ Tiêu chí riêng tại địa phương là nỗ lực đáng ghi nhận, góp phần nâng cao tính khách quan, minh bạch trong đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL. Kết quả đạt được là cơ sở quan trọng để tỉnh tiếp tục hoàn thiện phương pháp đánh giá theo hướng khoa học, khách quan, lấy người dân làm trung tâm, qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác PBGDPL trong giai đoạn mới./.
Nguyễn Giang
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý
[1] Như: Kế hoạch số 224/KH-UBND triển khai Đề án trên địa bàn tỉnh; Quyết định số 4573/QĐ-UBND về Bộ Tiêu chí riêng đánh giá thí điểm hiệu quả công tác PBGDPL trên địa bàn tỉnh (Bộ Tiêu chí riêng); Kế hoạch số 150/KH-STP (năm 2023), Kế hoạch số 498/KH-STP (năm 2024), Kế hoạch số 37/KH-STP (năm 2025) và Kế hoạch số 67/KH-STP về khảo sát, đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL năm 2025 và nhiều văn bản hướng dẫn chuyên môn khác.
[2] Gồm: Sở Dân tộc và Tôn giáo; Sở Nội vụ; Sở Nông nghiệp và Môi trường; Ủy ban nhân dân các xã, phường: Mường Chanh, Hạc Thành, Vân Du, Định Tân, Linh Sơn, Hoa Lộc, Tĩnh Gia.