Gia Lai là tỉnh miền núi nằm ở phía Bắc Tây Nguyên có đường biên giới tiếp giáp với Vương quốc Campuchia, địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn, do đó, các đối tượng tội phạm xuyên quốc gia lợi dụng để hoạt động. Trong đó, tội phạm mua bán người diễn biến ngày càng phức tạp, chủ yếu núp bóng chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”, sử dụng mạng xã hội như Facebook, Zalo để dụ dỗ, lôi kéo nạn nhân là những người dân tộc thiểu số thiếu hiểu biết và có nhu cầu tìm việc làm.
Với quyết tâm đẩy mạnh tội phạm mua bán người, ngày 17/3/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai đã ban hành Kế hoạch số 101/KH-UBND triển khai thực hiện Chương trình phòng chống mua bán người giai đoạn 2026-2030 và định hướng đến năm 2035 trên địa bàn tỉnh. Mục tiêu tổng quát của Kế hoạch là thực hiện nghiêm túc các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác phòng, chống mua bán người; đồng thời, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong việc phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm tội phạm mua bán người và các hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống mua bán người, góp phần thúc đẩy và bảo vệ quyền con người, giữ gìn cuộc sống bình yên, an toàn, hạnh phúc của Nhân dân.
Để đạt được mục tiêu nêu trên, Ủy ban nhân dân tỉnh đã đề ra những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, phân công rõ cơ quan, đơn vị và trách nhiệm thực hiện
Một là, bảo đảm sự thống nhất và xuyên suốt trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống mua bán người, từ đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Cấp Ủy đảng và chính quyền các cấp cần quán triệt và tổ chức triển khai có hiệu quả các Nghị quyết, chỉ thị của Đảng liên quan đến công tác phòng, chống mua bán người; Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) để thống nhất nhận thức và xác định rõ trách nhiệm đối với công tác này.
Hai là, nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa tội phạm mua bán người, trong đó công tác phòng ngừa xã hội được đặt lên hàng đầu qua việc gắn kết chặt chẽ nội dung phòng, chống mua bán người với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, bình đẳng giới; chú trọng công tác thông tin, tuyền truyền, giáo dục, coi trọng phòng ngừa mua bán người ngay từ gia đình, cơ sở giáo dục, các tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở hoạt động kinh doanh, dịch vụ, cơ sở khám chữa bệnh; chú trọng công tác quản lý địa bàn, tăng cường nắm bắt tình hình về âm mưu, phương thức, thủ đoạn hoạt động, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xóa bỏ các nội dung, trang web có dấu hiệu vi phạm pháp luật về phòng chống, mua bán người,…
Ba là, công tác điều tra, xử lý tội phạm mua bán người; giải cứu, tiếp nhận, xác minh, xác định, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân, người đang trong quá trình là nạn nhân đóng vai trò quan trọng. Phải bảo đảm đúng người, đúng tội, không để xảy ra oan sai trong điều tra, xử lý tội phạm; kịp thời trong tiếp nhận, xác minh tố giác, tin báo và kiến nghị khởi tố cề tội phạm mua bán người, không để hình thành các đường dây, ổ nhóm; kịp thời trong giải cứu, trợ giúp pháp lý, giữ bí mật thông tin, không xúc phạm, kỳ thị, phân biệt đối xử đối với nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân.
Bốn là, tích cực nghiên cứu, tham gia đề xuất, hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan đến phòng, chống mua bán người như Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, năm 2025), Luật Trẻ em năm 2016, Nghị quyết số 02/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật đối với Điều 150 về Tội phạm mua bán người và Điều 151 về Tội mua bán người dưới 16 tuổi của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, năm 2025)…; nghiên cứu án lệ về tội mua bán người; các điều ước quốc tế về tương trợ tư pháp về hình sự mà Việt Nam đã ký kết,…
Năm là, tăng cường phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế trong phòng, chống mua bán người; đẩy mạnh nâng cao năng lực cho cán bộ trực tiếp liên quan qua việc tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm của bạn bè quốc tế và xây dựng kế hoạch tập huấn, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, kỹ năng cho đội ngũ nhân lực trực tiếp tham gia công tác phòng, chống mua bán người.
Tại Kế hoạch cũng xác định tầm quan trọng của công tác trợ giúp pháp lý trong việc bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân mua bán người. Để triển khai hoạt động trợ giúp pháp lý trên địa bàn tỉnh, Sở Tư phápđã chỉ đạo Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Gia Lai đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến rộng rãi Luật Trợ giúp pháp lý, Luật Phòng, chống mua bán người và các văn bản hướng dẫn thi hành, các văn bản của tỉnh về trợ giúp pháp lý trong cán bộ và nhân dân; phối hợp với Sở Nội vụ, Sở Tài chính tham mưu đề xuất Ủy ban nhân dân tỉnh về tổ chức bộ máy, biên chế và cơ sở vật chất cho Trung tâm; phối hợp với chính quyền cơ sở, các cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân tỉnh để tạo điều kiện cho Trung tâm thực hiện tốt nhiệm vụ trợ giúp pháp lý, tập trung thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý, trong đó có vụ việc theo Luật Phòng, chống mua bán người 2024.
Với đặc thù là tỉnh miền núi biên giới, điều kiện kinh tế còn nhiều hạn chế, Gia Lai luôn tiềm ẩn nguy cơ trở thành “điểm nóng” của tội phạm mua bán người. Tuy nhiên, bằng tinh thần trách nhiệm, Kế hoạch đề ra định hướng trong mười năm để thực sự giải quyết triệt để vấn nạn mua bán người. Chính sự phối hợp tích cực, hiệu quả, có trách nhiệm giữa Công an, Bộ đội biên phòng, các ngành chức năng và chính quyền địa phương chính là nền tảng để Gia Lai từng bước đẩy lùi tội phạm mua bán người. Quan trọng hơn cả là mỗi người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác, nhận thức pháp luật, không chủ quan, chung tay với lực lượng chức năng đấu tranh, phòng ngừa tội phạm mua bán người, góp phần bảo vệ cuộc sống của mọi người và chính bản thân mình. Tất cả đóng góp quan trọng trong việc giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ quyền con người và ổn định xã hội tại địa bàn chiến lược khu vực biên giới Tây Nguyên.
Kim Ngọc
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý