Phú Thọ: Nâng cao năng lực đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật - “cầu nối” đưa pháp luật đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Chủ động, đồng bộ trong chỉ đạo, triển khai
Ngay sau khi Quyết định số 279/QĐ-TTg được ban hành, tỉnh Phú Thọ đã kịp thời cụ thể hóa bằng các kế hoạch, văn bản chỉ đạo, tổ chức triển khai đồng bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở. Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) được lồng ghép chặt chẽ với các chương trình phát triển kinh tế – xã hội, chương trình mục tiêu quốc gia và nhiệm vụ chính trị của địa phương.
Trong đó, Sở Tư pháp giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu, hướng dẫn, theo dõi và đôn đốc thực hiện, đồng thời tăng cường phối hợp với các sở, ngành, địa phương để bảo đảm việc triển khai Đề án đạt hiệu quả thực chất. Cách làm này đã tạo sự thống nhất, đồng thuận cao trong toàn hệ thống chính trị, từng bước nâng cao chất lượng công tác PBGDPL tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Kiện toàn đội ngũ – phát huy vai trò “cầu nối” ở cơ sở
Một trong những điểm sáng nổi bật là việc xây dựng, củng cố đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật tại cơ sở. Các địa phương đã quan tâm lựa chọn những người có trình độ, am hiểu pháp luật, có uy tín trong cộng đồng như già làng, trưởng bản, người có uy tín tham gia làm tuyên truyền viên pháp luật.
Đặc biệt, đội ngũ này đã thực sự trở thành “cầu nối” quan trọng giữa chính quyền với Nhân dân, giúp truyền tải kịp thời, dễ hiểu các quy định pháp luật đến với đồng bào.
Theo báo cáo, trước thời điểm sáp nhập (30/6/2025), toàn tỉnh có 1.059 báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh và cấp huyện; 4.933 tuyên truyền viên pháp luật cấp xã. Đến cuối năm 2025, riêng tại 72 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tỉnh có 69 báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh và 1.329 tuyên truyền viên pháp luật cấp xã .
Sự phát triển về số lượng đi đôi với nâng cao chất lượng đã góp phần tạo nền tảng quan trọng để triển khai hiệu quả công tác PBGDPL tại cơ sở.
Đẩy mạnh tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng – nâng cao chất lượng tuyên truyền
Nhận thức rõ vai trò then chốt của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật, tỉnh Phú Thọ đã chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực. Trong 02 năm qua, tỉnh đã tổ chức 07 lớp tập huấn cho báo cáo viên pháp luật và 45 lớp tập huấn cho tuyên truyền viên pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Các lớp tập huấn được thiết kế theo hướng thiết thực, sát với nhu cầu thực tiễn, tập trung vào các nội dung pháp luật gắn với đời sống của người dân như: đất đai, hôn nhân và gia đình, phòng chống tảo hôn, chính sách dân tộc, an sinh xã hội, khiếu nại, tố cáo, hòa giải ở cơ sở…
Không chỉ trang bị kiến thức, các chương trình tập huấn còn chú trọng rèn luyện kỹ năng tuyên truyền, kỹ năng xử lý tình huống pháp lý, kỹ năng truyền đạt bằng ngôn ngữ dễ hiểu, phù hợp với phong tục, tập quán của đồng bào. Nhờ đó, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật ngày càng chủ động, linh hoạt hơn trong thực hiện nhiệm vụ, góp phần nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL.
Đổi mới hình thức tuyên truyền, thúc đẩy chuyển đổi số
Cùng với phương thức tuyên truyền truyền thống, tỉnh Phú Thọ đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, từng bước chuyển đổi số trong công tác PBGDPL. Nhiều hoạt động sáng tạo đã được triển khai như tổ chức 05 cuộc thi trực tuyến, xây dựng 12 file âm thanh tuyên truyền pháp luật, biên soạn và phát hành 7.000 cuốn tài liệu pháp luật phục vụ cơ sở .
Đáng chú ý, hoạt động tuyên truyền tại cơ sở đã có nhiều đổi mới, linh hoạt, gắn với đời sống cộng đồng. Nội dung pháp luật được lồng ghép vào các buổi sinh hoạt thôn, bản, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, lễ hội truyền thống; được biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với trình độ nhận thức của người dân.
Nhờ đó, nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân từng bước được nâng cao, góp phần hạn chế vi phạm pháp luật, giữ gìn an ninh trật tự, ổn định xã hội tại địa bàn miền núi.
Thẳng thắn nhìn nhận khó khăn, hạn chế
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai Đề án vẫn còn một số khó khăn, hạn chế. Đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật chủ yếu hoạt động kiêm nhiệm, chưa được đào tạo bài bản; trình độ, kỹ năng không đồng đều; một số chưa thông thạo tiếng dân tộc, chưa am hiểu sâu phong tục, tập quán địa phương.
Công tác tập huấn chưa được tổ chức thường xuyên; nội dung ở một số nơi còn nặng về lý thuyết. Điều kiện cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin tại vùng sâu, vùng xa còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai.
Đặc biệt, nguồn lực, kinh phí dành cho công tác PBGDPL còn hạn hẹp; chưa có cơ chế tài chính đặc thù để hỗ trợ, động viên đội ngũ làm công tác này, dẫn đến khó khăn trong việc thu hút, giữ chân người có năng lực.
Định hướng giải pháp trong thời gian tới
Để tiếp tục nâng cao hiệu quả thực hiện Đề án, tỉnh Phú Thọ đã đề xuất nhiều giải pháp đồng bộ. Trong đó, tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan đến đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật; có chính sách ưu tiên đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Đồng thời, đề xuất đưa nội dung bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực đội ngũ này vào các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 – 2030, bảo đảm tính thiết thực, tránh chồng chéo.
Bên cạnh đó, tỉnh kiến nghị tăng cường nguồn lực, xây dựng cơ chế tài chính đặc thù, đầu tư cơ sở vật chất, tài liệu, phương tiện phục vụ công tác PBGDPL; khuyến khích xây dựng các sản phẩm tuyên truyền bằng song ngữ, hình ảnh, video, tiểu phẩm pháp luật phù hợp với đặc thù địa bàn.
Lan tỏa pháp luật – nền tảng cho phát triển bền vững
Có thể khẳng định, sau 02 năm triển khai, Đề án theo Quyết định số 279/QĐ-TTg đã tạo chuyển biến tích cực trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại tỉnh Phú Thọ, đặc biệt tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Việc nâng cao năng lực cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật không chỉ góp phần nâng cao nhận thức pháp luật của người dân mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn an ninh trật tự, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Trong thời gian tới, với sự quan tâm của Trung ương, sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác PBGDPL tại Phú Thọ hứa hẹn sẽ tiếp tục có những bước phát triển mạnh mẽ, đưa pháp luật thực sự trở thành “cầu nối” gắn kết chính quyền với Nhân dân, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân./.