Nhằm tổ chức triển khai đầy đủ, kịp thời, hiệu quả các nhiệm vụ được giao cho Bộ Tư pháp trong Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026 - 2030 tại Quyết định số 33/QĐ-TTg ngày 07/01/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026 - 2030 và định hướng đến năm 2035, ngày 21 tháng 4 năm 2026 Sở Tư pháp tỉnh Lạng Sơn đã ban hành kế hoạch số 76/KH-STP thực hiện chương trình phòng chống mua bán người giai đoạn 2026 – 2030 với mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý hành vi mua bán người; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nạn nhân của hành vi mua bán người, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng theo quy định của pháp luật, đặc biệt là phụ nữ, trẻ em và người chưa thành niên; tăng cường hỗ trợ pháp lý và phục hồi quyền cho nạn nhân sau khi được giải cứu.
Kế hoạch được ban hành còn góp phần hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật; mở rộng khả năng tiếp cận pháp luật, tiếp cận dịch vụ trợ giúp pháp lý cho nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng, bảo đảm hỗ trợ và trợ giúp pháp lý kịp thời, đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông về pháp luật phòng, chống mua bán người và pháp luật về trợ giúp pháp lý, tăng cường phối hợp giữa tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý với các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng và các cơ quan, tổ chức có liên quan nhằm kịp thời phát hiện, giới thiệu, hỗ trợ và trợ giúp pháp lý cho nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng theo đúng quy định của pháp luật.
Một trong những nội dung quan trọng của Kế hoạch là tăng cường thực hiện các việc, vụ việc trợ giúp pháp lý cho nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng theo quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, Kế hoạch còn có một số c nhiệm vụ phòng chống mua bán người giai đoạn 2026 – 2030 thông qua các hoạt động: đẩy mạnh phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông pháp luật về phòng, chống mua bán người, truyền thông trợ giúp pháp lý cho nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng;; xây dựng các chương trình, biên soạn tài liệu và tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức kỹ năng nghiệp vụ về phòng, chống mua bán người và trợ giúp pháp lý bảo vệ nạn nhân cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật, các hòa giải viên ở cơ sở, cán bộ cộng đồng và người tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, người thực hiện trợ giúp pháp lý, chuyên viên Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước, những người tham gia phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý, người làm công tác xã hội… lưu ý kỹ năng tư vấn, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng để trợ giúp pháp lý cho nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng; Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc phổ biến giáo dục pháp luật, cung cấp dịch vụ trợ giúp pháp lý cho nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng.
Đáng chú ý, tại kế hoạch thực hiện chương trình phòng chống mua bán người giai đoạn 2026 – 2030 tập trung xây dựng và triển khai các chương trình, đề án, tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý chuyên đề về phòng, chống mua bán người; quyền và nghĩa vụ của nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng, trong đó có quyền được trợ giúp pháp lý; chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Kế hoạch cũng đưa ra nhiệm vụ đa dạng hóa hình thức truyền thông về hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý bằng nhiều hình thức: Trực tiếp, trực tuyến, ứng dụng công nghệ thông tin trên môi trường số thông Trang thông tin Phổ biến giáo dục pháp luật, Trang Thông tin điện tử Sở Tư pháp và nền tảng mạng xã hội nhằm nâng cao hiệu quả truyền thông; ưu tiên vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, vùng có nguy cơ cao. Lồng ghép nội dung phòng, chống mua bán người vào các chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý cho phụ nữ, trẻ em, học sinh, sinh viên và các nhóm yếu thế. Đẩy mạnh thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông trợ giúp pháp lý tại cộng đồng, các cơ sở hỗ trợ nạn nhân, cơ sở trợ giúp xã hội khác hoạt động hỗ trợ nạn nhân, đặc biệt nhân các dịp như: “Ngày thế giới phòng, chống mua bán người” và “Ngày toàn dân phòng chống mua bán người”. Đồng thời, Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước cũng dự kiến đẩy mạnh thực hiện truyền thông rộng rãi về chính sách, pháp luật và quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí cho nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng; lưu ý truyền thông điểm đối với nhóm cán bộ chủ chốt ở cộng đồng, cán bộ cấp thôn (già làng, trưởng bản, tổ trưởng tổ dân phố…) người có uy tín trong cộng đồng.
Trong những năm gần đây, tội phạm mua bán người ở Việt Nam đã và đang diễn ra với diễn biến ngày càng phức tạp và khó lường. Mặc dù công tác phòng, chống loại tội phạm này đã được tăng cường, nhưng những hình thức hoạt động của tội phạm lại ngày càng tinh vi và đa dạng hơn. Đặc biệt, các đối tượng phạm tội không chỉ thực hiện các hành vi mua bán người qua biên giới, mà còn mở rộng phạm vi hoạt động trong nước, sử dụng các thủ đoạn lợi dụng lòng tin, sự thiếu hiểu biết hoặc tình trạng khẩn cấp của nạn nhân để lừa gạt, ép buộc họ rơi vào tình trạng bị khai thác, bóc lột. Tình trạng tội phạm mua bán người ở Việt Nam hiện nay đang diễn biến phức tạp và gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa và công nghệ số phát triển mạnh mẽ. Do đó, việc xây dựng và kịp thời ban hành kế hoạch thực hiện chương trình phòng chống mua bán người giai đoạn 2026 – 2030 của Sở Tư pháp tỉnh Lạng Sơn được đánh giá là kịp thời, phù hợp.
Thanh Nga
Văn phòng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý