Quảng Trị tiếp tục nâng cao năng lực đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật vùng biên, vùng cao

Theo báo cáo[1], toàn tỉnh hiện có 100 báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh và 1.895 tuyên truyền viên pháp luật cấp xã; trong đó có 401 tuyên truyền viên pháp luật hoạt động tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đáng chú ý, có 54 tuyên truyền viên pháp luật là người dân tộc thiểu số và 56 người không phải đồng bào dân tộc thiểu số nhưng sử dụng thành thạo tiếng dân tộc thiểu số. Đây là lực lượng nòng cốt đưa pháp luật đến gần hơn với người dân vùng cao thông qua ngôn ngữ, phong tục và phương thức tiếp cận phù hợp với từng cộng đồng. Nhiều địa phương đã phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng để truyền tải các quy định pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền tại cơ sở.
Trong giai đoạn 2024-2025, công tác tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật được tổ chức thường xuyên với nhiều nội dung thiết thực. Các lớp tập huấn tập trung vào kỹ năng hòa giải ở cơ sở, truyền thông chính sách, phổ biến luật mới ban hành cũng như các quy định liên quan trực tiếp đến đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số như đất đai, hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, phòng chống bạo lực gia đình, chính sách dân tộc và tôn giáo.
Riêng trong năm 2024, Sở Tư pháp tỉnh Quảng Trị đã tổ chức 02 lớp tuyên truyền pháp luật cho 190 cán bộ và người dân tại các xã miền núi; tổ chức 03 hội nghị báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh; 10 hội nghị chuyên đề trợ giúp pháp lý cho 892 lượt cán bộ, già làng, trưởng bản và người có uy tín trong cộng đồng. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức 12 buổi tuyên truyền Luật Nghĩa vụ quân sự và Luật Bảo vệ môi trường cho hơn 1.130 lượt người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Trong khi đó, Sở Tư pháp tỉnh Quảng Trị (cũ) đã tổ chức nhiều hội nghị phổ biến pháp luật, tập huấn kỹ năng hòa giải ở cơ sở và kỹ năng PBGDPL cho cán bộ cơ sở, hòa giải viên, báo cáo viên pháp luật tại các huyện miền núi Hướng Hóa, Đakrông, Vĩnh Linh và nhiều địa phương khác.
Bước sang năm 2025, công tác bồi dưỡng tiếp tục được đẩy mạnh. Sau khi sáp nhập, Sở Tư pháp đã tổ chức và phối hợp tổ chức 12 hội nghị tập huấn về Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, kỹ năng hòa giải và kỹ năng phổ biến pháp luật cho hòa giải viên, tuyên truyền viên pháp luật, bí thư chi bộ và trưởng thôn tại 12 đơn vị cấp xã. Không chỉ dừng lại ở hình thức tuyên truyền truyền thống, Quảng Trị còn chú trọng đổi mới phương thức phổ biến pháp luật gắn với chuyển đổi số. UBND tỉnh đã chỉ đạo đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hiệu quả các nền tảng số và mạng xã hội như Facebook, Zalo, YouTube, TikTok để truyền tải thông tin pháp luật đến người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Trong giai đoạn 2024-2025, Sở Tư pháp đã cung cấp 96 file ghi âm chuyên đề pháp luật để phát trên hệ thống loa truyền thanh cơ sở; đồng thời đăng tải hàng trăm tin, bài, video, infographic tuyên truyền pháp luật trên các nền tảng số.
Nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo cũng được triển khai hiệu quả tại cơ sở. Các địa phương đã xây dựng và nhân rộng mô hình “Điểm sáng chấp hành pháp luật trong cộng đồng dân cư”, “Cụm giáp ranh phòng chống tội phạm”, tuyên truyền pháp luật thông qua lễ hội văn hóa, sinh hoạt cộng đồng, phiên chợ vùng cao. Đặc biệt, lực lượng Bộ đội Biên phòng triển khai hiệu quả mô hình “Tiếng loa biên phòng” và “Truyền thanh bản xa”, góp phần đưa thông tin pháp luật đến tận các thôn, bản vùng biên giới, hải đảo. Công an địa phương xây dựng mô hình “Zalo - Kết nối bình yên” nhằm cập nhật thường xuyên các nội dung liên quan đến phòng chống tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự.
Bên cạnh đó, Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ cùng các tổ chức xã hội, luật sư, luật gia tích cực tham gia tuyên truyền, trợ giúp pháp lý miễn phí và hỗ trợ biên soạn tài liệu pháp luật cho người dân vùng khó khăn.
Đối với các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng biên giới, vùng sâu, vùng xa, tỉnh đã ưu tiên bố trí kinh phí, tổ chức nhiều hội nghị truyền thông trợ giúp pháp lý, hỗ trợ tài liệu, phương tiện tuyên truyền và tăng cường cử báo cáo viên trực tiếp về cơ sở để hỗ trợ chuyên môn. Trong giai đoạn 2024-2025, tỉnh đã cấp phát miễn phí 350 quyển Bộ luật Hình sự cho các tổ hòa giải tại Hướng Hóa, Đakrông, Vĩnh Linh và Gio Linh.
Qua công tác kiểm tra, đánh giá cho thấy hầu hết báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được cung cấp tài liệu pháp luật và được tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng phù hợp với từng địa bàn, lĩnh vực công tác.
Tuy nhiên, quá trình triển khai Đề án vẫn còn gặp không ít khó khăn. Nhiều địa bàn vùng cao điều kiện kinh tế - xã hội còn hạn chế, hạ tầng chưa đồng bộ; kinh phí dành cho công tác nâng cao năng lực đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật chưa có nguồn riêng mà chủ yếu lồng ghép từ các chương trình khác nên quy mô triển khai còn hạn chế. Đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật phần lớn hoạt động kiêm nhiệm, trong khi số người vừa am hiểu pháp luật vừa thành thạo tiếng dân tộc thiểu số vẫn còn ít.
Phát huy những kết quả đạt được, thời gian tới tỉnh Quảng Trị tiếp tục chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật; đổi mới phương thức PBGDPL gắn với chuyển đổi số; ưu tiên nguồn lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, góp phần xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật, giữ vững quốc phòng, an ninh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương./.

---

[1] Báo cáo số 18/BC-UBND ngày 26/11/2025 của UBND tỉnh Quảng Trị về sơ kết 2 năm thực hiện Quyết định số 279/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ