_20211114171230.png)
Tây Ninh: Công tác hòa giải ở cơ sở đạt nhiều kết quả tích cực, tỷ lệ hòa giải thành đạt trên 87%
Công tác hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh trong thời gian qua tiếp tục được quan tâm chỉ đạo, tổ chức thực hiện đồng bộ, góp phần giải quyết hiệu quả các mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cơ sở, giữ gìn đoàn kết trong cộng đồng dân cư và bảo đảm an ninh, trật tự xã hội. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, tỉnh Tây Ninh mới có 96 đơn vị hành chính cấp xã với quy mô dân số trên 3,25 triệu người. Trong điều kiện địa bàn rộng, dân cư đông, nhiều thành phần dân tộc cùng sinh sống, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và hòa giải ở cơ sở tiếp tục được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của Nhân dân, phòng ngừa vi phạm pháp luật và hạn chế phát sinh khiếu kiện.
Ngay sau khi Luật Hòa giải ở cơ sở được ban hành, UBND tỉnh và Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật các cấp đã ban hành nhiều kế hoạch, văn bản chỉ đạo triển khai thực hiện đồng bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở. Hằng năm, công tác hòa giải ở cơ sở đều được đưa vào kế hoạch công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của địa phương; việc hướng dẫn rà soát, kiện toàn tổ hòa giải, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho hòa giải viên được thực hiện thường xuyên.
Tỉnh đã ban hành nhiều văn bản nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động hòa giải ở cơ sở như hướng dẫn thực hiện thủ tục yêu cầu Tòa án công nhận kết quả hòa giải thành ở cơ sở; quy định tiếp nhận, xử lý thông tin qua đường dây nóng về hoạt động hòa giải[1]; triển khai thực hiện các Đề án nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Bên cạnh đó, tỉnh cũng lựa chọn nhiều xã, phường làm điểm chỉ đạo[2] để triển khai các mô hình mới, đồng thời phối hợp với Bộ Tư pháp tổ chức tọa đàm về định hướng hoàn thiện Luật Hòa giải ở cơ sở trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Công tác kiện toàn tổ hòa giải và đội ngũ hòa giải viên được thực hiện thường xuyên. Theo thống kê đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 1.506 tổ hòa giải với 9.512 hòa giải viên. Đội ngũ hòa giải viên cơ bản có phẩm chất đạo đức tốt, có uy tín trong cộng đồng, có khả năng vận động, thuyết phục Nhân dân và từng bước được nâng cao kiến thức pháp luật, kỹ năng hòa giải thông qua các lớp tập huấn, bồi dưỡng.
Từ khi Luật Hòa giải ở cơ sở có hiệu lực đến hết năm 2025 (ước tính đến ngày 30/6/2026), các tổ hòa giải trên địa bàn tỉnh đã tiếp nhận 34.581 vụ việc; trong đó đã tiến hành hòa giải 34.571 vụ. Kết quả có 30.199 vụ hòa giải thành, đạt tỷ lệ 87,33%; 4.382 vụ hòa giải không thành được hướng dẫn đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Các vụ việc chủ yếu liên quan đến tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, đất đai và những mâu thuẫn phát sinh trong cộng đồng. Các tổ hòa giải cơ bản hoạt động đúng quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở, chủ động phối hợp với Ban công tác Mặt trận và các tổ chức đoàn thể ở địa phương để giải quyết các vụ việc phức tạp; thường xuyên trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hòa giải, đồng thời phát hiện, đề nghị khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác hòa giải ở cơ sở.
Nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ hòa giải viên, công tác tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ luôn được tỉnh đặc biệt quan tâm. Nội dung tập huấn tập trung vào quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở và các văn bản hướng dẫn thi hành; kỹ năng tiến hành hòa giải; kỹ năng xử lý các tình huống tranh chấp về dân sự, đất đai, hôn nhân và gia đình; hướng dẫn ghi chép sổ theo dõi hoạt động hòa giải; thủ tục yêu cầu Tòa án công nhận kết quả hòa giải thành ở cơ sở. Ngoài các lớp tập huấn trực tiếp, tỉnh còn biên soạn, phát hành nhiều tài liệu, sổ tay nghiệp vụ, bài giảng điện tử phục vụ hoạt động bồi dưỡng hòa giải viên.
Trong nhiều năm qua, tỉnh cũng thường xuyên tổ chức Hội thi Hòa giải viên giỏi, các cuộc thi tìm hiểu pháp luật về hòa giải ở cơ sở, qua đó tạo diễn đàn trao đổi kinh nghiệm, nâng cao kiến thức pháp luật và kỹ năng xử lý tình huống cho đội ngũ hòa giải viên . (Giai đoạn 2014-2026, Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật tỉnh tổ chức 08 Hội thi hòa giải viên giỏi và 03 cuộc thi viết tìm hiểu pháp luật về hòa giải ở cơ sở cho tổ hòa giải). Cùng với việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, Tây Ninh luôn quan tâm bảo đảm nguồn lực tài chính cho công tác hòa giải ở cơ sở. Từ năm 2014 đến nay, tổng kinh phí bố trí cho công tác hòa giải ở cơ sở đạt gần 17,9 tỷ đồng, được sử dụng để chi thù lao cho hòa giải viên, hỗ trợ hoạt động của tổ hòa giải, tập huấn, cung cấp tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định. Địa phương cũng huy động thêm nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ hoạt động hòa giải ở cơ sở.
Nhìn chung, kết quả đạt được trong thời gian qua khẳng định vai trò quan trọng của công tác hòa giải ở cơ sở trong giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cộng đồng dân cư. Với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành cùng việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao chất lượng đội ngũ hòa giải viên, công tác hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương./.
Tỉnh đã ban hành nhiều văn bản nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động hòa giải ở cơ sở như hướng dẫn thực hiện thủ tục yêu cầu Tòa án công nhận kết quả hòa giải thành ở cơ sở; quy định tiếp nhận, xử lý thông tin qua đường dây nóng về hoạt động hòa giải[1]; triển khai thực hiện các Đề án nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Bên cạnh đó, tỉnh cũng lựa chọn nhiều xã, phường làm điểm chỉ đạo[2] để triển khai các mô hình mới, đồng thời phối hợp với Bộ Tư pháp tổ chức tọa đàm về định hướng hoàn thiện Luật Hòa giải ở cơ sở trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Công tác kiện toàn tổ hòa giải và đội ngũ hòa giải viên được thực hiện thường xuyên. Theo thống kê đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 1.506 tổ hòa giải với 9.512 hòa giải viên. Đội ngũ hòa giải viên cơ bản có phẩm chất đạo đức tốt, có uy tín trong cộng đồng, có khả năng vận động, thuyết phục Nhân dân và từng bước được nâng cao kiến thức pháp luật, kỹ năng hòa giải thông qua các lớp tập huấn, bồi dưỡng.
Từ khi Luật Hòa giải ở cơ sở có hiệu lực đến hết năm 2025 (ước tính đến ngày 30/6/2026), các tổ hòa giải trên địa bàn tỉnh đã tiếp nhận 34.581 vụ việc; trong đó đã tiến hành hòa giải 34.571 vụ. Kết quả có 30.199 vụ hòa giải thành, đạt tỷ lệ 87,33%; 4.382 vụ hòa giải không thành được hướng dẫn đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Các vụ việc chủ yếu liên quan đến tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, đất đai và những mâu thuẫn phát sinh trong cộng đồng. Các tổ hòa giải cơ bản hoạt động đúng quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở, chủ động phối hợp với Ban công tác Mặt trận và các tổ chức đoàn thể ở địa phương để giải quyết các vụ việc phức tạp; thường xuyên trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hòa giải, đồng thời phát hiện, đề nghị khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác hòa giải ở cơ sở.
Nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ hòa giải viên, công tác tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ luôn được tỉnh đặc biệt quan tâm. Nội dung tập huấn tập trung vào quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở và các văn bản hướng dẫn thi hành; kỹ năng tiến hành hòa giải; kỹ năng xử lý các tình huống tranh chấp về dân sự, đất đai, hôn nhân và gia đình; hướng dẫn ghi chép sổ theo dõi hoạt động hòa giải; thủ tục yêu cầu Tòa án công nhận kết quả hòa giải thành ở cơ sở. Ngoài các lớp tập huấn trực tiếp, tỉnh còn biên soạn, phát hành nhiều tài liệu, sổ tay nghiệp vụ, bài giảng điện tử phục vụ hoạt động bồi dưỡng hòa giải viên.
Trong nhiều năm qua, tỉnh cũng thường xuyên tổ chức Hội thi Hòa giải viên giỏi, các cuộc thi tìm hiểu pháp luật về hòa giải ở cơ sở, qua đó tạo diễn đàn trao đổi kinh nghiệm, nâng cao kiến thức pháp luật và kỹ năng xử lý tình huống cho đội ngũ hòa giải viên . (Giai đoạn 2014-2026, Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật tỉnh tổ chức 08 Hội thi hòa giải viên giỏi và 03 cuộc thi viết tìm hiểu pháp luật về hòa giải ở cơ sở cho tổ hòa giải). Cùng với việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, Tây Ninh luôn quan tâm bảo đảm nguồn lực tài chính cho công tác hòa giải ở cơ sở. Từ năm 2014 đến nay, tổng kinh phí bố trí cho công tác hòa giải ở cơ sở đạt gần 17,9 tỷ đồng, được sử dụng để chi thù lao cho hòa giải viên, hỗ trợ hoạt động của tổ hòa giải, tập huấn, cung cấp tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định. Địa phương cũng huy động thêm nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ hoạt động hòa giải ở cơ sở.
Nhìn chung, kết quả đạt được trong thời gian qua khẳng định vai trò quan trọng của công tác hòa giải ở cơ sở trong giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cộng đồng dân cư. Với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành cùng việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao chất lượng đội ngũ hòa giải viên, công tác hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương./.
Đinh Quỳnh Mây
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý
[1] Để kịp thời hòa giải những tranh chấp phát sinh trong cộng đồng dân cư, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Tư pháp ban hành Quy định tiếp nhận, xử lý thông tin qua đường dây nóng về hoạt động HGCS (kèm theo Quyết định số 1296/QĐ-STP ngày 20/5/2014 của Giám đốc Sở Tư pháp).
[2] Trong giai đoạn 2024 - 2030, UBND tỉnh chọn 04 xã, phường (xã Phước Vinh, xã Đức Hòa, phường Long An, phường Ninh Thạnh) làm điểm chỉ đạo thực hiện Đề án tại địa phương; phối hợp với Bộ Tư pháp chọn xã Long Thuận và xã Tân Tập làm điểm chỉ đạo thực hiện Đề án trên phạm vi cả nước.