Quảng Ninh đổi mới đánh giá hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng thực chất

Tỉnh Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thực hiện Quyết định số 979/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về thí điểm đổi mới hoạt động đánh giá hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), qua đó tạo chuyển biến tích cực trong công tác quản lý nhà nước về PBGDPL và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân.

Ngay sau khi Quyết định số 979/QĐ-TTg được ban hành, UBND tỉnh Quảng Ninh đã xây dựng các kế hoạch triển khai Đề án, cụ thể hóa các nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Trong quá trình thực hiện, tỉnh thường xuyên rà soát, đánh giá tiến độ và kịp thời điều chỉnh các nội dung triển khai, bảo đảm Đề án được thực hiện liên tục, thống nhất ngay cả sau khi tổ chức chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025.
Điểm nổi bật của Quảng Ninh là lựa chọn lĩnh vực chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) để tổ chức thí điểm đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL. Lĩnh vực IUU có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế biển của tỉnh, đồng thời đòi hỏi nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân, chủ tàu và các tổ chức, cá nhân hoạt động thủy sản.
Trên cơ sở Tiêu chí chung do Bộ Tư pháp ban hành, Quảng Ninh đã xây dựng và ban hành Tiêu chí riêng thí điểm đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL trên địa bàn tỉnh. Ban đầu tỉnh lựa chọn thị xã Quảng Yên, huyện Cô Tô và huyện Vân Đồn làm địa bàn thí điểm; sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, địa bàn được điều chỉnh còn phường Hà An và đặc khu Cô Tô. 
Trong năm 2025, phường Hà An và đặc khu Cô Tô đã tổ chức hai đợt khảo sát xã hội học nhằm đánh giá nhu cầu tiếp cận thông tin pháp luật và mức độ chuyển biến về nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân.
Trên cơ sở kết quả khảo sát và hệ thống tài liệu kiểm chứng, hai địa phương đã thực hiện tự đánh giá theo Bộ Tiêu chí riêng của tỉnh. Kết quả chấm điểm năm 2025 cho thấy, đặc khu Cô Tô đạt 86/100 điểm và phường Hà An đạt 87/100 điểm. Các tiêu chí về xây dựng kế hoạch, bảo đảm nguồn nhân lực, kinh phí, tổ chức triển khai và kết quả đầu ra đều đạt mức khá; đặc biệt, các chỉ số phản ánh sự chuyển biến về nhận thức và hành vi chấp hành pháp luật của người dân đều ghi nhận kết quả tích cực.
Tiễn triển khai cho thấy, Đề án đã tạo chuyển biến rõ nét trong phương thức đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL, chuyển từ đánh giá số lượng sang đánh giá chất lượng, kết quả đầu ra và tác động thực tế đối với người dân. Hệ thống tiêu chí, chỉ số và tài liệu kiểm chứng giúp lượng hóa hiệu quả công tác PBGDPL một cách khoa học, tạo cơ sở để các cơ quan chủ động xác định nhu cầu pháp luật và lựa chọn hình thức phổ biến phù hợp.
Đề án góp phần nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà nước về PBGDPL, tăng cường trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong quá trình xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và theo dõi, đánh giá kết quả. Việc gắn kết quả đánh giá với việc xem xét mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu đã tạo động lực thúc đẩy các địa phương quan tâm hơn đến chất lượng và hiệu quả thực chất của công tác PBGDPL.
Bên cạnh kết quả đạt được, Quảng Ninh cũng chỉ ra một số khó khăn như thu thập thông tin đối với nhóm đối tượng đặc thù còn mất nhiều thời gian; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đánh giá chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu; nguồn lực xã hội tham gia công tác PBGDPL còn hạn chế…
Kết quả triển khai Đề án tại Quảng Ninh cho thấy, đổi mới phương thức đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL là hướng đi đúng đắn, góp phần nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, phản ánh đúng tác động của hoạt động PBGDPL đối với người dân và xã hội, đồng thời tạo cơ sở để từng bước nhân rộng mô hình trên phạm vi cả nước./.
Nguyễn Giang
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý