Luật Bảo vệ bí mật nhà nước số 117/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 10/12/2025 tại Kỳ họp thứ 10 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026, thay thế Luật Bảo vệ bí mật nhà nước số 29/2018/QH14.
Trên cơ sở kế thừa những quy định còn phù hợp của Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018, đồng thời bổ sung những quy định mới để đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số quốc gia và mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 có 05 chương và 28 điều, trong đó có một số nội dung cơ bản và điểm mới đáng lưu ý.
1. Bổ sung 02 khái niệm mới về “mạng LAN độc lập”, “văn bản điện tử bí mật nhà nước”
Đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số quốc gia,Cụ thể Luật đã bổ sung và làm rõ 02 khái niệm mới về mạng LAN độc lập và văn bản điện tử bí mật nhà nước.
Mạng LAN độc lập và văn bản điện tử bí mật nhà nước để bao quát cả dữ liệu số, dữ liệu điện tử. Theo đó, mạng LAN độc lập là mạng máy tính cục bộ được thiết lập, giới hạn trong một trụ sở cơ quan, tổ chức, không kết nối với mạng Internet, mạng viễn thông, mạng máy tính khác có kết nối ra ngoài trụ sở đó và có biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn, phòng, chống kết nối, tấn công, thu thập thông tin trái phép. Văn bản điện tử bí mật nhà nước là văn bản chứa bí mật nhà nước dưới dạng dữ liệu số được người có thẩm quyền theo quy định của Luật này xác định.
Việc bổ sung hai khái niệm trên giúp hoàn thiện hành lang pháp lý phù hợp với yêu cầu bối cảnh mới giúp nâng cao hiệu quả bảo vệ bí mật nhà nước được chứa đựng trong tài liệu (gồm cả văn bản giấy, văn bản điện tử), vật, địa điểm, lời nói, hoạt động hoặc các dạng khác tránh bị lộ, bị mất gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc.
2. Bổ sung một số hành vi bị nghiêm cấm
Luật quy định nghiêm cấm các hành vi: “xác định bí mật nhà nước đối với thông tin không thuộc danh mục bí mật nhà nước” và “sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để xâm phạm bí mật nhà nước”. Ngoài ra, để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia, Luật đã bãi bỏ quy định nghiêm cấm soạn thảo, lưu giữ, truyền đưa bí mật nhà nước trên mạng LAN độc lập không phải mã hóa theo quy định của pháp luật về cơ yếu và quy định khác của pháp luật có liên quan.
Quy định các hành vi bị nghiêm cấm nhằm phòng, chống hoạt động thu thập, đánh cắp bí mật nhà nước, phòng ngừa lộ, mất bí mật nhà nước khi ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ bí mật nhà nước và có căn cứ để xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước.
3. Phạm vi bí mật nhà nước được quy định khái quát, Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục bí mật nhà nước cụ thể
Phạm vi bí mật nhà nước là giới hạn thông tin quan trọng thuộc các lĩnh vực chưa được công khai, nếu bị lộ, bị mất có thể gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc.
Theo đó, trên cơ sở phân loại lĩnh vực theo quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ và phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy sau sắp xếp tinh gọn (13 lĩnh vực), phạm vi bí mật nhà nước theo Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 được quy định theo hướng khái quát để nhận diện bí mật nhà nước trong từng lĩnh vực nhằm giúp cho việc xây dựng danh mục bí mật nhà nước được chính xác, toàn diện. Trên cơ sở phạm vi bí mật nhà nước và phân loại bí mật nhà nước theo quy định của Luật, Thủ tướng Chính phủ sẽ ban hành danh mục bí mật nhà nước quy định cụ thể từng mức độ mật của bí mật nhà nước theo trình tự, thủ tục chặt chẽ quy định tại Luật.
4. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục hành chính
Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 bãi bỏ thủ tục ủy quyền cho phép sao, chụp đối với cấp phó; bổ sung người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức đảng ở cơ quan có tổ chức đảng song song với chính quyền có thẩm quyền cho phép sao, chụp tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước.
Về mang tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước ra khỏi nơi lưu giữ phục vụ công tác trong nước, để phù hợp với thực tiễn và đơn giản thủ tục hành chính trong nội bộ, Luật đã bỏ thủ tục xin phép khi mang tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước ra khỏi nơi lưu giữ phục vụ công tác trong nước và nghiên cứu. Đồng thời bổ sung quy định trách nhiệm của người mang tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước ra khỏi nơi lưu giữ, biện pháp bảo vệ, nội dung liên quan trực tiếp đến nhiệm vụ được giao và việc bàn giao lại cơ quan sau khi xử lý xong công việc tại Nghị định của Chính phủ.
Bổ sung quy định thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước đối với dự thảo văn bản chứa nội dung bí mật nhà nước. Đây là quy định mới nhằm bảo vệ toàn diện bí mật nhà nước (cả văn bản dự thảo và văn bản được ký, ban hành chính thức). Đồng thời bổ sung quy định giao Chính phủ quy định việc gia hạn thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước đối với văn bản điện tử bí mật nhà nước.
5. Bổ sung một số chủ thể có thẩm quyền cho phép cung cấp, chuyển giao bí mật nhà nước
Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội có thẩm quyền cho phép cung cấp, chuyển giao bí mật nhà nước độ Tuyệt mật cho cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài để phù hợp với lĩnh vực chỉ đạo, điều hành của từng chủ thể. Đồng thời, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức cho phép sao, chụp bí mật nhà nước thì có thẩm quyền cung cấp, chuyển giao bí mật nhà nước cho cơ quan, tổ chức, cá nhân là người Việt Nam. Các quy định này nhằm tạo thuận lợi cho việc thực hiện và phù hợp với thực tiễn.
8. Về giải mật, tiêu hủy tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước
Bổ sung thẩm quyền giải mật cho cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức xác định bí mật nhà nước để phù hợp với chủ trương tăng cường phân cấp, phân quyền; bãi bỏ thủ tục thành lập hội đồng giải mật đối với trường hợp sử dụng bí mật nhà nước của cơ quan, tổ chức khác mà bí mật nhà nước đó đã được cơ quan, tổ chức khác giải mật nhằm cắt giảm thủ tục hành chính nội bộ.
Việc tiêu hủy tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước độ Tối mật, độ Mật không phải thành lập hội đồng và giao Chính phủ quy định thủ tục tiêu hủy./.
Lưu Công Thành
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp luật