Thứ nhất, về hoàn thiện pháp luật về chuyển đổi số trong công tác PBGDPL
Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi phương thức tiếp cận thông tin của người dân, đặt ra yêu cầu đổi mới công tác PBGDPL theo hướng hiện đại, linh hoạt và hiệu quả hơn. Sự bùng nổ của cuộc cách mạng công nghệ 4.0 với các đột phá mới về công nghệ, ứng dụng số và trí tuệ nhân tạo đã tạo ra sự chuyển dịch mạnh mẽ trong phương thức con người giao tiếp, sinh hoạt và lao động, kéo theo đó là nhu cầu thay đổi trong các phương thức PBGDPL từ các hình thức truyền thống (hội nghị, hội thảo, phát tờ rơi, cung cấp tài liệu...) sang các hình thức mới hiện đại, ứng dụng hệ thống thông tin pháp luật số, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data). Xu hướng chuyển dịch trong giao tiếp, tìm kiếm thông tin từ các phương tiện thông tin truyền thống như tivi, báo chí, sách, tài liệu giấy sang giao tiếp trên các nền tảng mạng xã hội, không gian số trong mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ đã đặt ra yêu cầu thay đổi trong phương thức Nhà nước cung cấp thông tin pháp luật tới người dân. Để kịp thời đưa những chủ trương, chính sách, quy định pháp luật vào cuộc sống, bảo đảm triển khai công tác PBGDPL theo kịp sự biến đổi nhanh chóng của đời sống kinh tế - xã hội, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân, doanh nghiệp về các hình thức tiếp cận pháp luật mới, trong quá trình xây dựng dự án Luật PBGDPL sửa đổi đã chú trọng đưa các quy định về chuyển đổi số thông qua việc tăng cường ứng dụng công nghệ số trong PBGDPL. Dự thảo Luật PBGDPL (sửa đổi) có nhiều quy định tạo thuận lợi cho việc ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Điều 3 dự thảo Luật bổ sung chính sách của Nhà nước về PBGDPL là Nhà nước chú trọng việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu trong công tác PBGDPL.
Điều 5 dự thảo Luật bổ sung nguyên tắc hoạt động PBGDPL là đa dạng các hình thức PBGDPL, kết hợp giữa hình thức truyền thống với hình thức hiện đại, thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo; việc PBGDPL bảo đảm không vi phạm quy định của pháp luật về an ninh mạng, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quy định pháp luật có liên quan.
Điều 11 dự thảo Luật bổ sung hình thức thông qua Cổng Pháp luật quốc gia, cổng thông tin điện tử, hệ thống thông tin, nền tảng số, mạng xã hội, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo; tổ chức thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến.
Điều 13 dự thảo Luật quy định về chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong PBGDPL. Trong đó, quy định khuyến khích các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để thực hiện PBGDPL; cơ quan, tổ chức, cá nhân chỉ được thực hiện PBGDPL trên không gian mạng thông qua tài khoản của cơ quan, tổ chức, cá nhân đã được xác thực theo quy định của pháp luật; việc PBGDPL trên không gian mạng hoặc ứng dụng trí tuệ nhân tạo được quản lý, thực hiện theo quy định của Luật này, Luật Trí tuệ nhân tạo và quy định khác của pháp luật có liên quan; việc giám sát, kiểm tra, thanh tra hoạt động PBGDPL trên không gian mạng hoặc ứng dụng trí tuệ nhân tạo; phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về PBGDPL trên không gian mạng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.
Các quy định này có nhiều tác động tích cực, phù hợp xu thế chuyển đổi số, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu thông tin pháp luật của người dân trên môi trường số, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội. Việc kết hợp cả phương thức truyền thống và ứng dụng công nghệ số cho phép hệ thống chuyển đổi theo lộ trình phù hợp, không đòi hỏi chi phí đầu tư ngay lập tức ở quy mô lớn, mà vẫn bảo đảm khả năng mở rộng, thích ứng với sự phát triển của công nghệ và yêu cầu quản trị hiện đại.
Thứ hai, xây dựng, hoàn thiện và vận hành hiệu quả Cổng Pháp luật quốc gia, Hệ thống thông tin về PBGDPL; xây dựng và phát sóng thường xuyên thông tin pháp luật trên chuyên mục “Tiêu điểm chính sách” trên Đài Truyền hình Việt Nam
Bộ Tư pháp đã tham mưu xây dựng, vận hành và từng bước hoàn thiện Cổng Pháp luật quốc gia; khai trương ngày 31/5/2025 và chính thức đưa vào vận hành phiên bản hoàn chỉnh từ ngày 07/11/2025. Cổng Pháp luật quốc gia từng bước trở thành địa chỉ tin cậy cung cấp thông tin pháp luật, PBGDPL, giải đáp các câu hỏi, nội dung pháp luật mà người dân quan tâm và tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp trên môi trường số; kết nối với các cơ sở dữ liệu hiện có như Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản quy phạm pháp luật, Cổng thông tin PBGDPL quốc gia, Công báo điện tử…; kết nối với ứng dụng VNeID… Đến ngày 15/6/2026, Cổng Pháp luật quốc gia ghi nhận hơn
5,48 triệu lượt truy cập.
Năm 2025-2026, Bộ Tư pháp đã triển khai xây dựng và hoàn thiện hệ thống thông tin về PBGDPL với nhiều tính năng ưu việt như tủ sách pháp luật điện tử quốc gia; quản lý nội dung thông tin PBGDPL; thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến; tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ trực tuyến; hỏi đáp, đối thoại trực tuyến về PBGDPL; quản lý, xác thực, tài nguyên và kết nối dùng chung; tương tác người dân, doanh nghiệp; ứng dụng nền tảng di động (app) và tích hợp tương tác với nền tảng mạng xã hội. Bộ Tư pháp đã tổ chức tập huấn cách sử dụng các tính năng của hệ thống, hệ thống đang được hoàn thiện các điều kiện kỹ thuật để đưa vào vận hành chính thức.
Bên cạnh đó, nhằm tăng cường PBGDPL đến người dân trong thời đại số, Bộ Tư pháp đã tham mưu xây dựng, triển khai Chuyên mục “Tiêu điểm chính sách”, chính thức lên sóng Đài Truyền hình Việt Nam từ ngày 08/11/2025. Chương trình được phát sóng lúc 07h00 sáng Thứ Bảy hằng tuần trên kênh VTV1, với thời lượng 15 phút, là điểm hẹn truyền thông chính sách hàng tuần cho khán giả cả nước. Chương trình góp phần truyền tải các chính sách, quy định pháp luật mới đến người dân bằng hình thức trực quan, dễ tiếp cận. Điểm nổi bật của chương trình là các chủ đề được xã hội quan tâm, được phân tích qua phóng sự thực tế; phản ánh tình huống pháp lý diễn ra ngoài đời sống; phỏng vấn người dân, doanh nghiệp; tham vấn chuyên gia, ý kiến cơ quan nhà nước có thẩm quyền, phần này giúp người xem hiểu sâu hơn bản chất vấn đề, bối cảnh pháp lý và góc nhìn đa chiều. Năm 2026, Chuyên mục tiếp tục nhận được nhiều phản hồi tích cực, được xem là một cách tiếp cận truyền thông chính sách hiện đại và gần gũi hơn với công chúng. Chương trình được phát lại, chia sẻ trên các nền tảng số của VTV, giúp lan tỏa thông tin pháp luật đến người dân nhiều hơn.
Phát huy hiệu quả của các khóa tập huấn trực tuyến mở (MOOC) năm 2025, năm 2026 Bộ Tư pháp dự kiến tiếp tục tổ chức các khóa tập huấn trực tiếp về kiến thức pháp luật, kỹ năng PBGDPL trên ứng dụng MOOC góp phần nâng cao hiệu quả tập huấn, tiết kiệm thời gian cho người học.
Thứ ba, đa dạng hóa các kênh thông tin, PBGDPL
Thay vì tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến trực tiếp, các bộ, ngành và địa phương đã chuyển dịch mạnh mẽ sang các nền tảng số mà người dân sử dụng hàng ngày như tích hợp trên ứng dụng VNeID: Bắt đầu từ năm 2025, nhiều thông tin pháp luật và chính sách mới có tác động lớn đến xã hội đã được triển khai tích hợp, cung cấp trên ứng dụng định danh điện tử VNeID; nhằm tăng cường PBGDPL trên mạng xã hội, các cơ quan, đơn vị đã tích cực đầu tư xây dựng các video ngắn, Infographic sinh động, hấp dẫn để PBGDPL trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok, tạo hiệu ứng tốt, lan tỏa đến đông đảo người dân, cộng đồng mạng. Điển hình như fanpage của Bộ Công an với 1,6 triệu lượt người theo dõi, thường xuyên cập nhật thông tin pháp luật. Năm 2026, Bộ Công an đã phát động Cuộc thi sáng tạo video với chủ đề “Vì Tổ quốc bình yên”, trong đó có nhiều video tuyên truyền, PBGDPL của các cơ quan, đơn vị ở các phường đã thu hút hàng chục triệu lượt người xem, chia sẻ trên facebook. Cuộc thi đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân, góp phần xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật. Bộ Tư pháp cũng đã vận hành hiệu quả fanpage Cổng Pháp luật quốc gia, với 72.000 người theo dõi, thường xuyên đăng tải, cập nhật thông tin pháp luật, các infographic pháp luật thu hút đông đảo người xem. Tương tự, fanpage của nhiều bộ, ngành, địa phương đã thường xuyên đăng tải thông tin, PBGDPL kịp thời đối với pháp luật liên quan đến các lĩnh vực chuyên môn...
Đồng thời, nhiều cơ quan, đơn vị đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xây dựng, sản xuất các tài liệu số PBGDPL một cách hấp dẫn, sáng tạo để đăng tải trên các nền tảng số, giúp thông tin pháp luật đến với người dân một cách gần gũi, sinh động hơn.
Thứ tư, đẩy mạnh tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến
Trước yêu cầu ngày càng cao của công tác PBGDPL; việc tiếp tục đa dạng hóa các hình thức, mô hình PBGDPL là yêu cầu hết sức cấp thiết. Đặc biệt, hình thức PBGDPL thông qua các cuộc thi, hội thi tìm hiểu pháp luật đã đem lại hiệu quả thiết thực, có sức lan tỏa lớn, góp phần đưa pháp luật vào cuộc sống. Trong đó, các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến ngày càng khẳng định hiệu quả trong việc thu hút người dân tham gia tìm hiểu pháp luật.
Trong 6 tháng đầu năm, nhiều tỉnh, thành phố (như Tuyên Quang, Cần Thơ, Tây Ninh, Khánh Hòa, Điện Biên, Đắk Lắk, Phú Thọ ...) đã triển khai tổ chức các cuộc thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật trên địa bàn tỉnh. Các cuộc thi này thu hút đông đảo người tham gia từ học sinh, sinh viên, cán bộ, công chức, người dân thông qua các website thi trắc nghiệm trực tuyến được tối ưu hóa giao diện trên di động, qua đó nâng cao nhận thức, hiểu biết về pháp luật của người tham gia cuộc thi.
Thứ năm, nâng cao năng lực số cho đội ngũ công chức tham mưu công tác PBGDPL
Nguồn nhân lực số là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả chuyển đổi số trong công tác PBGDPL. Trong nửa đầu năm 2026, Bộ Tư pháp phối hợp với các bộ, ngành hoàn thiện tài liệu hướng dẫn chuyển đổi số trong PBGDPL. Dự kiến, Bộ Tư pháp sẽ chia sẻ tài liệu rộng rãi đến các báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật, công chức tham mưu công tác PBGDPL, đồng thời, các bộ, ngành, địa phương sẽ tăng cường tập huấn, nâng cao năng lực số cho đội ngũ này để góp phần đa dạng hóa các hình thức PBGDPL, giúp nội dung pháp luật đến người dân một cách hấp dẫn, gần gũi hơn.
Những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy chuyển đổi số đang tạo động lực quan trọng để đổi mới công tác PBGDPL theo hướng hiện đại, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm hoàn thiện hạ tầng số, đa dạng hóa hình thức truyền thông pháp luật, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số, góp phần đưa pháp luật đến với người dân nhanh hơn, thuận tiện hơn và hiệu quả hơn./.