Ngày 15/5/2026, tại phường Buôn Mê Thuột, tỉnh Đắc Lắc đã diễn ra Hội thảo lấy ý kiến về một số nội dung quy định tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý. Bà Vũ Thị Hường - Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý chủ trì Hội thảo. Hội thảo được tổ chức trực tiếp kết hợp hình thức trực tuyến.
Tại điểm cầu phường Buôn Mê Thuột có đại diện Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước số 1 tỉnh Đắk Lắk, Trung tâm TGPL nhà nước số 1 thành phố Đà Nẵng, Trung tâm TGPL nhà nước số 2 TP. Đà Nẵng, Trung tâm TGPL nhà nước số 1 tỉnh Quảng Ngãi, Trung tâm TGPL nhà nước số 2 tỉnh Quảng Ngãi, Trung tâm TGPL nhà nước TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm TGPL nhà nước TP. Hà Nội cùng Đại diện Lãnh đạo và Trợ giúp viên pháp lý các Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh/thành phố: An Giang, Tây Ninh, Cần Thơ, Tuyên Quang, Điện Biên, Phú Thọ, Hải Phòng, Cao Bằng, Nghệ An tham dự Hội thảo theo hình thức trực tuyến.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, bà Vũ Thị Hường nhấn mạnh, trợ giúp pháp lý là chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật. Trong bối cảnh yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ công ngày càng cao, việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống tiêu chí, tiêu chuẩn đánh giá chất lượng dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý là yêu cầu cần thiết, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống trợ giúp pháp lý, tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình trong sử dụng ngân sách nhà nước, đồng thời đáp ứng yêu cầu đổi mới quản lý đơn vị sự nghiệp công lập trong giai đoạn hiện nay.
Theo báo cáo định hướng được trình bày tại Hội thảo, dự thảo tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ sự nghiệp công trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý được thiết kế theo 04 nhóm tiêu chí lớn gồm: (i) cơ sở vật chất và sử dụng kinh phí; (ii) nguồn nhân lực; (iii) ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; và (iv) hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý.
Đối với nhóm tiêu chí về cơ sở vật chất và sử dụng kinh phí, nhiều đại biểu đồng tình với định hướng quy định các tiêu chí về bảo đảm trụ sở làm việc, khu vực tiếp người được trợ giúp pháp lý, trang thiết bị làm việc và việc sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng cần tính đến điều kiện thực tế của các địa phương, đặc biệt là khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa. Đại diện một số Trung tâm trợ giúp pháp lý phản ánh hiện nay nhiều Chi nhánh chưa có trụ sở ổn định, diện tích làm việc còn hạn chế, việc sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất gặp khó khăn do liên quan đến cơ chế quản lý tài sản công. Một số đại biểu cũng đề nghị cần có cơ chế bảo đảm kinh phí để từng bước hiện đại hóa trang thiết bị phục vụ hoạt động trợ giúp pháp lý như máy tính xách tay, thiết bị ghi âm, phần mềm nghiệp vụ và hạ tầng phục vụ số hóa hồ sơ.
Đối với nhóm tiêu chí về nguồn nhân lực, các đại biểu cơ bản thống nhất với định hướng xây dựng tiêu chí về tỷ lệ Trợ giúp viên pháp lý trên tổng số biên chế, yêu cầu đáp ứng vị trí việc làm, tuân thủ quy tắc nghề nghiệp và tham gia tập huấn chuyên môn nghiệp vụ. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng tiêu chí về tỷ lệ Trợ giúp viên pháp lý đạt từ 50% biên chế hiện có cần được nghiên cứu thêm để phù hợp với thực trạng tổ chức bộ máy tại từng địa phương. Một số địa phương phản ánh tình trạng biên chế bị cắt giảm trong khi số lượng vụ việc trợ giúp pháp lý ngày càng tăng, tính chất vụ việc ngày càng phức tạp, dẫn đến áp lực lớn đối với đội ngũ Trợ giúp viên pháp lý. Các đại biểu cũng đề nghị cần có cơ chế đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên và thực chất nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trợ giúp pháp lý, nhất là kỹ năng tham gia tố tụng và kỹ năng ứng dụng công nghệ số trong hoạt động chuyên môn.
Đối với nhóm tiêu chí về ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, Hội thảo ghi nhận nhiều ý kiến trao đổi sôi nổi. Các đại biểu thống nhất cho rằng chuyển đổi số là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng cung cấp dịch vụ trợ giúp pháp lý. Nhiều ý kiến đồng tình với tiêu chí cập nhật 100% hồ sơ vụ việc trợ giúp pháp lý vào Hệ thống quản lý trợ giúp pháp lý, đồng thời, đề nghị tiếp tục nâng cấp phần mềm trợ giúp pháp lý để thuận lợi hơn trong quá trình khai thác, sử dụng. Một số đại biểu nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao năng lực công nghệ số cho đội ngũ viên chức và Trợ giúp viên pháp lý thông qua đào tạo kỹ năng quản lý hồ sơ điện tử, sử dụng nền tảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công cụ hỗ trợ chuyên môn.
Liên quan đến tiêu chí “100% viên chức sử dụng được hệ thống phần mềm nghiệp vụ, chữ ký số”, nhiều đại biểu đề nghị xem xét điều chỉnh theo hướng bỏ yêu cầu bắt buộc về chữ ký số. Theo các ý kiến tại Hội thảo, trong thực tiễn hiện nay, không phải tất cả viên chức đều được cấp chữ ký số; đồng thời điều kiện hạ tầng công nghệ thông tin tại một số địa phương vẫn còn hạn chế. Vì vậy, đại biểu cho rằng nên tập trung vào yêu cầu sử dụng thành thạo phần mềm nghiệp vụ và hệ thống thông tin trợ giúp pháp lý thay vì quy định cứng về chữ ký số đối với toàn bộ viên chức.
Đối với nhóm tiêu chí về hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý, các đại biểu cơ bản đồng tình với các tiêu chí về xử lý kịp thời yêu cầu trợ giúp pháp lý, chất lượng vụ việc, mức độ hài lòng của người được trợ giúp pháp lý và tỷ lệ vụ việc tham gia tố tụng thành công. Tuy nhiên, liên quan đến tiêu chí “không có vụ việc trợ giúp pháp lý bị khiếu nại về chất lượng”, nhiều đại biểu đề nghị cân nhắc vì trong thực tế có nhiều trường hợp phát sinh đơn thư phản ánh, khiếu nại nhưng không có căn cứ hoặc không liên quan trực tiếp đến chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý; nếu quy định tuyệt đối “không có khiếu nại” sẽ ảnh hướng đến mức độ Đạt trong quá trình đánh giá.
Phát biểu kết luận Hội thảo, đại diện Ban Tổ chức ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của đại biểu tham dự. Các ý kiến đóng góp sẽ được Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý nghiên cứutrong quá trình xây dựng dự thảo Thông tư quy định tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý, bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, vừa phù hợp với thực tiễn hoạt động trợ giúp pháp lý tại các địa phương trong giai đoạn mới, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ công trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý.
Thanh Hà
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý