Sau 5 năm triển khai Chương trình hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Quyết định số 81/QĐ-TTg ngày 19/01/2025 của Thủ tướng Chính phủ, công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã từng bước đi vào nền nếp, bám sát nhu cầu thực tiễn của cộng đồng doanh nghiệp, góp phần tháo gỡ vướng mắc pháp lý, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật.
Ngay sau khi các văn bản pháp luật của Trung ương về hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa được ban hành, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ đạo Sở Tư pháp làm đầu mối tham mưu xây dựng và tổ chức triển khai Chương trình hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở đó, các sở, ban, ngành và UBND các huyện, thành phố, thị xã đã chủ động ban hành kế hoạch thực hiện phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và tình hình thực tiễn.
Công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp được lồng ghép trong kế hoạch công tác tư pháp hằng năm, kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật và các chương trình cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Việc phân công trách nhiệm được thực hiện rõ ràng, bảo đảm sự phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn trong quá trình tổ chức thực hiện.
Song song với đó, công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện Chương trình được thực hiện thông qua các đợt kiểm tra công tác chuyên môn, công tác pháp chế doanh nghiệp và hoạt động sản xuất, kinh doanh theo lĩnh vực, địa bàn quản lý. Kết quả thực hiện được tổng hợp, báo cáo định kỳ, kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Một trong những nội dung trọng tâm của Chương trình là xây dựng, quản lý và khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu pháp luật phục vụ doanh nghiệp. Trong giai đoạn 2021–2025, Sở Tư pháp đã cập nhật 357 văn bản quy phạm pháp luật do HĐND tỉnh và UBND tỉnh ban hành lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và kịp thời về hiệu lực của văn bản. Cùng với đó, việc tích hợp, liên thông Cổng thông tin điện tử của tỉnh và Trang thông tin điện tử của Sở Tư pháp đã giúp doanh nghiệp dễ dàng tra cứu, tiếp cận miễn phí các văn bản pháp luật của Trung ương và địa phương, cũng như các chính sách, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp của tỉnh. Thông qua các kênh thông tin điện tử, nhiều doanh nghiệp đã chủ động nghiên cứu quy định pháp luật liên quan đến đầu tư, đất đai, đấu thầu, xử phạt vi phạm hành chính, qua đó hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình sản xuất, kinh doanh.
Nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng đa dạng của doanh nghiệp, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đã xây dựng và duy trì nhiều chuyên trang, chuyên mục hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp. Trong đó, Chuyên mục Thông tin tư vấn, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp và Chuyên mục Doanh nghiệp hỏi – Cơ quan nhà nước trả lời đã trở thành kênh tiếp nhận, giải đáp vướng mắc pháp lý hiệu quả. Từ năm 2021 đến nay, các chuyên mục này đã tiếp nhận, xử lý hàng trăm câu hỏi của doanh nghiệp, đồng thời công khai nội dung trả lời để các doanh nghiệp khác có thể tham khảo, áp dụng. Nội dung đăng tải tập trung vào các quy định pháp luật mới, các thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp, góp phần nâng cao tính minh bạch trong thực thi pháp luật.
Bên cạnh đó, việc phát hành định kỳ các bản tin, tài liệu hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp được duy trì thường xuyên. Các tài liệu được biên soạn theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung vào những vấn đề doanh nghiệp thường gặp trong thực tiễn, được cấp phát miễn phí đến các hiệp hội doanh nghiệp, hợp tác xã và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Trong giai đoạn 2021–2025, nhiều hội nghị, lớp tập huấn, tọa đàm pháp luật dành cho doanh nghiệp đã được tổ chức với sự phối hợp của các sở, ban, ngành và tổ chức đại diện doanh nghiệp. Nội dung tập trung vào các lĩnh vực như lao động, hợp đồng, thuế, đầu tư, đấu thầu, an toàn lao động và giải quyết tranh chấp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.Thông qua các hoạt động này, doanh nghiệp được cung cấp thông tin pháp luật cập nhật, đồng thời có điều kiện trao đổi trực tiếp với cơ quan quản lý nhà nước để làm rõ những quy định còn chưa thống nhất trong quá trình áp dụng. Đây cũng là kênh quan trọng để cơ quan nhà nước nắm bắt khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp, từ đó kịp thời tham mưu điều chỉnh hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý.
Hoạt động đối thoại giữa chính quyền với doanh nghiệp tiếp tục được duy trì và nâng cao chất lượng. Thông qua các cuộc gặp mặt, đối thoại định kỳ, nhiều kiến nghị liên quan đến đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng, tài chính, thủ tục hành chính đã được tiếp nhận và xử lý.
Trong giai đoạn 2021–2025, Sở Tư pháp đã tham mưu UBND tỉnh xử lý hơn 300 vụ việc có liên quan đến các lĩnh vực pháp lý phức tạp, trong đó nhiều vụ việc gắn trực tiếp với hoạt động của doanh nghiệp. Việc xử lý kịp thời các vướng mắc pháp lý đã góp phần ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo niềm tin cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số khó khăn như nguồn lực hạn chế, đội ngũ cán bộ chủ yếu kiêm nhiệm, mức hỗ trợ chi phí tư vấn pháp luật còn thấp. Nhận thức của một bộ phận doanh nghiệp về vai trò của hỗ trợ pháp lý chưa đầy đủ, dẫn đến việc tham gia các hoạt động hỗ trợ chưa thường xuyên.
Trong thời gian tới, Hà Tĩnh xác định tiếp tục hoàn thiện Chương trình hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026–2030 theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững; đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác hỗ trợ pháp lý; xây dựng và phát huy mạng lưới tư vấn viên pháp luật; đồng thời kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên được kỳ vọng sẽ giúp công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh ngày càng thực chất, góp phần tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển ổn định và bền vững.
Nguyễn Việt Hà
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp