Đại biểu đến từ Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Hậu Giang (thuộc thành phố Cần Thơ) chia sẻ tại Hội thảo
Trong bối cảnh yêu cầu bảo đảm quyền tiếp cận công lý cho người nghèo và các nhóm yếu thế ngày càng được đặt ra cấp thiết, ngày 23/12/2025, tại thành phố Cần Thơ, trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường trợ giúp pháp lý cho người nghèo và đối tượng yếu thế” do Ngân hàng Thế giới tài trợ từ Quỹ hỗ trợ Phát triển xã hội Nhật Bản (JSDF), Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý (Bộ Tư pháp) đã tổ chức Hội thảo chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm thực tế trong công tác trợ giúp pháp lý (TGPL). Hội thảo không chỉ là diễn đàn chuyên môn để trao đổi kinh nghiệm mà còn là không gian đối thoại cởi mở, phản ánh sinh động bức tranh thực tiễn về công tác TGPL của các Trung tâm TGPL nhà nước và các tổ chức tham gia TGPL, từ đó gợi mở nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của dịch vụ TGPL trong thời gian tới.
Diễn đàn kết nối tri thức và thực tiễn công tác TGPL
Phát biểu khai mạc và chủ trì Hội thảo, bà Vũ Thị Hường - Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý nhấn mạnh: trong bối cảnh tổ chức bộ máy và mô hình hoạt động của các cơ quan nhà nước có nhiều thay đổi, việc chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm thực tiễn trong công tác TGPL là yêu cầu mang tính cấp thiết. Đây cũng là mục tiêu xuyên suốt của Dự án nhằm hỗ trợ các địa phương nâng cao năng lực cung cấp dịch vụ TGPL cho người nghèo và các nhóm yếu thế.
Tham dự Hội thảo có đại biểu đến từ nhiều Trung tâm TGPL nhà nước và các tổ chức, đơn vị có liên quan như: Trung tâm TGPL nhà nước thành phố Cần Thơ, Trung tâm TGPL nhà nước số 1 tỉnh Tuyên Quang, Trung tâm TGPL nhà nước số 2 tỉnh Bắc Ninh, Trung tâm TGPL nhà nước số 2 tỉnh Vĩnh Long; Hội Bảo trợ người khuyết tật, trẻ mồ côi và bệnh nhân nghèo thành phố Cần Thơ; Trung tâm Công tác xã hội thành phố Cần Thơ; Hội Luật gia thành phố Cần Thơ; Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Cần Thơ… Sự tham gia đa dạng này đã tạo nên góc nhìn đa chiều, phản ánh rõ nét vai trò của TGPL không chỉ trong lĩnh vực pháp lý thuần túy mà còn gắn bó chặt chẽ với công tác xã hội, y tế, bảo vệ nhóm yếu thế trong cộng đồng.
Điểm nhấn từ những kinh nghiệm thực tiễn tại địa phương
Một trong những điểm nhấn nổi bật của Hội thảo là các tham luận và ý kiến chia sẻ trực tiếp các Trung tâm TGPL nhà nước và tổ chức tham gia TGPL. Các đại biểu đã tập trung trao đổi về nhiều nội dung thiết thực như: kinh nghiệm phối hợp giữa Trung tâm TGPL nhà nước với các cơ quan tiến hành tố tụng trong bối cảnh cơ quan tố tụng hoạt động theo mô hình mới; kinh nghiệm TGPL trong các vụ việc ly hôn, thừa kế, lao động, hôn nhân gia đình; hỗ trợ pháp lý cho người khuyết tật, người nhiễm HIV; vai trò của TGPL trong công tác xã hội tại địa phương. Thực tiễn từ thành phố Cần Thơ cho thấy, sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung tâm TGPL nhà nước với các cơ quan, tổ chức xã hội đã giúp mở rộng phạm vi tiếp cận TGPL, đưa dịch vụ pháp lý đến gần hơn với người dân, đặc biệt là các nhóm yếu thế vốn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận thông tin pháp luật. Đáng chú ý, nhiều mô hình, cách làm sáng tạo đã được chia sẻ, trong đó nhấn mạnh vai trò của các tổ chức xã hội, Hội Luật gia, Đoàn luật sư trong việc hỗ trợ, đồng hành cùng tổ chức TGPL nhà nước. Những kinh nghiệm này không chỉ có giá trị tại địa phương mà còn có thể nhân rộng, áp dụng linh hoạt tại các tỉnh, thành khác.
Một số khó khăn được nhận diện
Bên cạnh việc chia sẻ kết quả đạt được, Hội thảo cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai TGPL. Một số đại biểu cho rằng, việc tiếp cận người nghèo và đối tượng yếu thế ở vùng sâu, vùng xa còn gặp nhiều trở ngại; nhận thức của một bộ phận người dân về quyền được TGPL chưa đầy đủ; nguồn lực cho hoạt động TGPL vẫn còn hạn chế. Công tác thông tin, giới thiệu cho đương sự, người có quyền và nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự và hành chính còn hạn chế, do đó, số vụ việc TGPL trong lĩnh vực này chưa nhiều. Tuy nhiên, chính từ những khó khăn này, các đại biểu đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng, đặc biệt là bài học về việc lấy người được TGPL làm trung tâm, tăng cường phối hợp liên ngành và huy động sự tham gia của các tổ chức xã hội trong cung cấp dịch vụ TGPL.
Đại biểu đến từ Trung tâm Công tác xã hội thành phố Cần Thơ chia sẻ tại Hội thảo
Một số đề xuất từ Hội thảo
Từ các trao đổi, thảo luận tại Hội thảo, nhiều đề xuất, khuyến nghị thiết thực đã được đưa ra. Trước hết, cần tiếp tục tăng cường tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về TGPL cho đội ngũ cơ quan tiến hành tố tụng, nhất là trong bối cảnh mô hình tổ chức và phương thức hoạt động có nhiều đổi mới. Việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người tiến hành tố tụng sẽ góp phần bảo đảm người thuộc diện được TGPL được hỗ trợ kịp thời, đúng quy định pháp luật ngay từ giai đoạn đầu.
Bên cạnh đó, các hội nghị, hội thảo TGPL trong tương lai nên chú trọng hơn đến chia sẻ tình huống thực tiễn, vụ việc điển hình, tăng tính tương tác, thảo luận sâu. Đây là cách hiệu quả để chuyển hóa kiến thức từ hội thảo vào thực tiễn công việc hằng ngày của người làm TGPL.
Một khuyến nghị quan trọng khác là cần có chính sách hỗ trợ, khuyến khích đối với đội ngũ tham gia phối hợp liên ngành trong TGPL, nhằm tạo động lực, giữ chân và phát huy vai trò của những người trực tiếp thực hiện công tác này. Đồng thời, cần định kỳ tổ chức kiểm tra, đánh giá hiệu quả phối hợp liên ngành để kịp thời tháo gỡ vướng mắc.
Ngoài ra, việc đa dạng hóa hình thức bồi dưỡng, tập huấn cho người thực hiện TGPL, đặc biệt là kỹ năng làm việc với nhóm yếu thế như trẻ em, phụ nữ, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, cũng là nội dung cần được ưu tiên trong các chương trình, hội nghị sắp tới.
Lan tỏa giá trị nhân văn của TGPL
Phát biểu bế mạc Hội thảo, bà Vũ Thị Hường bày tỏ kỳ vọng rằng những kinh nghiệm, bài học và kiến nghị được chia sẻ sẽ không dừng lại ở hội thảo mà tiếp tục được vận dụng linh hoạt vào thực tiễn công tác TGPL tại các địa phương. Qua đó, góp phần lan tỏa những giá trị nhân văn của chính sách TGPL và của Dự án, hướng tới mục tiêu bảo đảm mọi công dân, đặc biệt là người nghèo và các nhóm yếu thế, đều có cơ hội tiếp cận công lý một cách bình đẳng và hiệu quả.