Với đặc thù địa bàn rộng, nhiều dân tộc thiểu số cùng sinh sống, diện người được trợ giúp pháp lý tương đối lớn, Tuyên Quang đã đẩy mạnh công tác phối hợp trong hoạt động trợ giúp pháp lý (TGPL) để triển khai hiệu quả chính sách TGPL của Nhà nước cho người dân trên địa bàn.
Các cơ quan tiến hành tố tụng đã thực hiện tốt công tác phối hợp trong hoạt động trợ giúp pháp lý
Các cơ quan có liên quan (Công an, Quốc phòng, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân) thực hiện tốt công tác phối hợp TGPL trong hoạt động tố tụng theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC và các văn bản hướng dẫn thực hiện TGPL trong hoạt động tố tụng; kịp thời chỉ đạo, đôn đốc, hướng dẫn và kiểm tra các đơn vị trực thuộc trong công tác phối hợp thực hiện TGPL trong hoạt động tố tụng.
Cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng chủ động phối hợp trong thực hiện TGPL; thực hiện thông báo, thông tin về người thuộc diện TGPL cho các Trung tâm; bảo đảm và tạo điều kiện cho người thực hiện TGPL thực hiện các quyền và nghĩa vụ khi tham gia tố tụng. Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng và người thực hiện TGPL chủ động phối hợp, trao đổi những nội dung, tình tiết có liên quan trong quá trình tham gia tố tụng, thực hiện đúng vai trò, trách nhiệm, tuân thủ đúng quy định pháp luật, góp phần giúp các hoạt động tố tụng được tiến hành khách quan, toàn diện, đánh giá đúng bản chất của vụ án, hành vi phạm tội của bị can, bị cáo, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người được TGPL.
Triển khai thực hiện hiệu quả Chương trình phối hợp số 5789/CTPH-BTPBCA ngày 27/11/2023 của Bộ Tư pháp, Bộ Công an về trực TGPL trong điều tra hình sự và Chương trình phối hợp số 1603/CTPH-BTP-TANDTC ngày 19/5/2022 của Bộ Tư pháp và Toà án nhân dân tối cao về người thực hiện TGPL trực tại Toà án nhân dân; tăng số lượng người được TGPL trong các vụ án, vụ việc đáp ứng kịp thời 100% yêu cầu TGPL của công dân theo quy định. Kết quả như sau: tham mưu ban hành 05 Kế hoạch, Quy chế phối hợp giữa Sở Tư pháp với Tòa án nhân dân, Công an để thực hiện các nhiệm vụ trong công tác trợ giúp pháp lý: đăng ký bào chữa, đăng ký người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự; ban hành văn bản phối hợp thực hiện TGPL cho bị hại là người dưới 18 tuổi theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 và Thông tư số 43/2021/TTBCA ngày 22/4/2021 của Bộ Công an; văn bản về phối hợp thực hiện TGPL cho người dân tộc thiểu số trong tố tụng; cung cấp các biểu mẫu thực hiện trách nhiệm của Trung tâm và của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, trại giam theo quy định của Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTCTANDTC-VKSNDTC…
Ủy ban nhân dân cấp xã tích cực phối hợp thông tin về TGPL
Thực hiện Luật TGPL năm 2017, Thông tư số 03/2021/TT-BTP ngày 25/5/2021 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định về trách nhiệm thông tin, giới thiệu về TGPL của UBND cấp xã, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước trực thuộc Sở Tư pháp đã ban hành Văn bản hướng dẫn, phối hợp trách nhiệm thông tin, giới thiệu về TGPL đến Uỷ ban nhân dân cấp xã để phối hợp triển khai thực hiện, giải thích quyền được TGPL cho công dân đồng thời gửi biểu mẫu số 13-TP-TGPL giới thiệu những trường hợp người thuộc diện được TGPL là người bị buộc tội, bị hại, đương sự trong các vụ việc tham gia tố tụng cư trú trên địa bàn xã, phường đến Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước để thực hiện TGPL cho công dân theo quy định. Để công tác phối hợp về TGPL được thuận lợi sau khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Sở Tư pháp đã ban hành Văn bản số 339/STP-PBGDPL ngày 13/8/2025 hướng dẫn Ủy ban nhân dân các xã, phường trên địa bàn tỉnh trong việc chuyển nhiệm vụ về giải thích quyền được TGPL và giới thiệu của Phòng Tư pháp cho Trung tâm TGPL nhà nước; chuyển nhiệm vụ về TGPL của Phòng Tư pháp cấp huyện cho Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện theo quy định khoản 7 Điều 13 Thông tư số 09/2025/TT-BTP ngày 16/6/2025 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp.
Để đẩy mạnh công tác TGPL, Ủy ban nhân dân cấp xã phối hợp thực hiện, thông báo cho Nhân dân trên địa bàn và bố trí địa điểm, cử lãnh đạo và công chức Tư pháp, công chức khác có liên quan để kịp thời phát hiện, giới thiệu, chuyển gửi yêu cầu TGPL của Nhân dân khi họ có nhu cầu.
Tiếp nhận và xử lý 1.046 thông tin về TGPL trong năm 2025
Sở Tư pháp đã kịp thời ban hành Kế hoạch triển khai Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC ngày 29/6/2018 quy định về phối hợp thực hiện TGPL trong hoạt động tố tụng tỉnh (sau đây viết tắt là Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC). Hằng năm Sở Tư pháp đều tổ chức Hội nghị triển khai công tác, tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ, triển khai văn bản mới cho đại biểu các cơ quan tiến hành tố tụng và người thực hiện TGPL; tổ chức kiểm tra công tác phối hợp về TGPL trong hoạt động tố tụng tại các cơ quan tiến hành tố tụng.
Trong năm 2025, đã tiếp nhận và xử lý 1.046 thông tin về TGPL; 191 vụ việc trực TGPL trong điều tra hình sự và 70 vụ việc trực tại Toà án nhân dân; tổ chức thực hiện 31 phiên tòa trực tuyến theo Thông tư liên tịch số 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP 15/12/2021 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành tổ chức phiên toà trực tuyến; thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận, xử lý các thông tin về TGPL.
Bên cạnh đó, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh đã cung cấp 488 bảng thông tin, 51 khay đựng tài liệu, 68 sổ thụ lý, 19.200 tài liệu, tờ gấp pháp luật, 9.600 Đơn yêu cầu TGPL, 17.000 tài liệu, tờ thông tin về TGPL cho các cơ quan tiến hành tố tụng các cấp, Trại tạm giam và công an cấp xã./.
Trần Thị Phượng
Phòng Chính sách và pháp luật
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý