Thực hiện Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC ngày 29/6/2018 về phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý (TGPL) trong hoạt động tố tụng, Hội đồng phối hợp Phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh Cao Bằng đã tổng kết kết quả năm 2025, ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực và hiệu quả rõ rệt; quá trình thực hiện không xảy ra vi phạm pháp luật, không có khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tố tụng.
Hoạt động truyền thông về TGPL được quan tâm thực hiện.
Tiếp nhận, kịp thời trả lời thông tin về TGPL cho các cơ quan tiến hành tố tụng
Về trách nhiệm tham gia tố tụng của người thực hiện TGPL, Trợ giúp viên pháp lý và luật sư thực hiện TGPL đã thể hiện được vai trò, trách nhiệm của người bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người được TGPL.
Trung tâm TGPL Nhà nước (Trung tâm) đã thực hiện nghiêm túc các hoạt động phối hợp như cung cấp cho các cơ quan tiến hành tố tụng, Trại tạm giam, nhà tạm giữ danh sách Trợ giúp viên pháp lý, Luật sư thực hiện TGPL kèm theo số điện thoại và địa chỉ liên lạc, mẫu Đơn yêu cầu TGPL, Bảng Thông tin về TGPL, Bản Thông tin về người được TGPL, Biên bản giải thích về quyền được TGPL miễn phí,... Trong năm 2025
[1],Trung tâm đã tiếp nhận 342 thông báo với 429 trường hợp và tiếp nhận 154 thông tin với 191 trường hợp do các cơ quan tiến hành tố tụng chuyển đến. Theo đó, đã ban hành 125 văn bản trả lời thông tin cho các cơ quan tiến hành tố tụng đối với các trường hợp chưa có yêu cầu TGPL.
Ngoài ra, Trung tâm đã tiếp nhận 137 yêu cầu TGPL từ người dân và các cơ quan, tổ chức khác giới thiệu đến và đã ban hành 460 Quyết định cử, thay thế Trợ giúp viên pháp lý, Luật sư thực hiện TGPL tham gia tố tụng để bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho 566 đối tượng được TGPL (giảm 177 người so với cùng kỳ năm 2024).
Trong quá trình tham gia tố tụng, Trợ giúp viên pháp lý, Luật sư thực hiện TGPL đã được các cơ quan tiến hành tố tụng tạo điều kiện để thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của người bào chữa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định của pháp luật về tố tụng và pháp luật về TGPL. Việc thông báo thời gian nghiên cứu hồ sơ vụ án, hỏi cung bị can, xét xử,... cho Trợ giúp viên pháp lý, Luật sư thực hiện TGPL đã được các đơn vị thực hiện nghiêm túc, đúng quy định. Các ý kiến, luận cứ bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người thực hiện TGPL đều được Hội đồng xét xử xem xét, đánh giá đầy đủ, toàn diện và ghi nhận trong các bản án, quyết định. Các đơn vị thực hiện nghiêm túc việc niêm yết công khai Bảng thông tin về TGPL do Trung tâm TGPL cung cấp, thực hiện cấp phát miễn phí mẫu đơn yêu cầu TGPL để người dân tiếp cận khi cần thiết.
Tổ chức truyền thông giúp người dân tiếp cận quyền được TGPL
Để người dân biết quyền được hưởng chính sách TGPL miễn phí, Trung tâm phối hợp tốt với các cơ quan tiến hành tố tụng và đẩy mạnh các hoạt động truyền thông về TGPL qua việc lồng ghép thực hiện các nội dung Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Trong năm 2025, đã chủ trì, phối hợp với chính quyền cơ sở tổ chức được 28 Hội nghị truyền thông, khảo sát về TGPL tại các xóm, xã trên địa bàn tỉnh với 1.799 người tham dự. Biên soạn, phát hành 35.000 bản in Tờ gấp TGPL và 4.000 cuốn Sổ tay TGPL cấp phát đến các xóm, xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được thụ hưởng chương trình trên địa bàn tỉnh. Phối hợp với Đài phát thành - Truyền hình tỉnh Cao Bằng xây dựng 01 phóng sự về TGPL phát sóng trên Đài Truyền hình tỉnh nhằm tuyên truyền và hướng dẫn đồng bào dân tộc thiểu số về hoạt động TGPL.
Ngoài ra, Trung tâm đã tiến hành lắp đặt 114 bảng thông tin về TGPL tại nhà văn hóa các xóm đặc biệt khó khăn và 75 Bảng Thông tin về TGPL đặt tại trụ sở các Cơ quan tiến hành tố tụng, trụ sở Công an các xã và 02 đồn Biên phòng trên địa bàn tỉnh.
Thực hiện hơn 900 vụ việc TGPL trong năm 2025
Trong tổng số 919 vụ được tiếp nhận từ 01/01/2025 – 31/10/2025, số thụ lý mới là 566 vụ (giảm 23,8 % so với cùng kỳ năm 2024), số vụ việc năm 2024 chuyển sang 353 vụ. Phân theo lĩnh vực pháp luật Hình sự 597 vụ; Dân sự 309 vụ; Hành chính 13 vụ. Số vụ việc kết thúc trong kỳ báo cáo: 630 vụ. Phân theo người thực hiện TGPL: Trợ giúp viên pháp lý 601 vụ việc; Luật sư thực hiện 29 vụ việc.
Một số khó khăn, hạn chế và phương hướng
Việc giải thích về quyền được TGPL cho đối tượng hiệu quả chưa cao, số người thuộc diện được TGPL trong các vụ án các cơ quan tiến hành tố tụng thụ lý, giải quyết trên địa bàn tương đối lớn, tuy nhiên số người có yêu cầu TGPL chiếm tỷ lệ còn thấp; một số hoạt động phối hợp theo Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT như gửi Thông tin về TGPL, vào sổ theo dõi vụ việc TGPL,... chưa đầy đủ; công tác truyền thông về TGPL, đặc biệt là việc truyền thông tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn chưa hiệu quả; năng lực của người thực hiện TGPL chưa đồng đều...
Trong thời gian tới, Trung tâm cần thường xuyên rà soát, kịp thời trình cơ quan có thẩm quyền quyết định kiện toàn Hội đồng để đảm bảo tính liên tục, hiệu quả; tăng cường việc trao đổi, phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn tỉnh và Trung tâm trong việc thực hiện các hoạt động phối hợp TGPL trong tố tụng để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại trong quá trình thực hiện Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT và các chương trình, kế hoạch phối hợp. Đồng thời nâng cao số lượng, chất lượng vụ việc TGPL; thường xuyên kiểm tra việc thực hiện công tác phối hợp TGPL trong hoạt động tố tụng tại các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn tỉnh, kịp thời biểu dương, khen ngợi tập thể, cá nhân có thành tích trong công tác TGP; chú trọng công tác bồi dưỡng kỹ năng thực hiện TGPL trong tố tụng cho người thực hiện TGPL, tăng cường kiểm soát chất lượng các vụ việc TGPL./.
Nguyễn Thị Giang
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý
[1] tính từ 01/01/2025 – 31/10/2025