Trợ giúp pháp lý là công cụ hữu hiệu, cầu nối đưa chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống, bảo đảm công bằng xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân. Thời gian vừa qua, công tác trợ giúp pháp lý đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần bảo đảm công lý, công bằng cho đối tượng yếu thế. Để nâng cao hiệu quả công tác này, việc đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng là cần thiết và luôn được quan tâm, chú trọng.
Triển khai Kế hoạch số 39/KH-STP ngày 02/6/2025 của Sở Tư pháp tỉnh Lào Cai về đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng năm 2025; Quyết định số 130/QĐ-STP ngày 07/10/2025 của Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Lào Cai về việc thành lập đoàn đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý năm 2025, Đoàn đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý đã thực hiện đánh giá trực tiếp tổng số 22 bộ hồ sơ vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng của 11 Trợ giúp viên pháp lý tại Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Lào Cai (cơ sở 1). Việc đánh giá được xác định theo quy định tại Điều 10 Thông tư số 12/2018/TT-BTP ngày 28/8/2018 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp hướng dẫn một số hoạt động nghiệp vụ trợ giúp pháp lý và quản lý chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý (sau đây viết tắt là Thông tư số 12/2018/TT-BTP). Vụ việc đánh giá là vụ việc tham gia tố tụng hoàn thành từ 30/8/2024 đến ngày 01/9/2025 được lựa chọn ngẫu nhiên. Kết quả đánh giá cho thấy:
Mỗi hồ sơ vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng được đánh mã số riêng và đảm bảo yêu cầu về thành phần hồ sơ theo đúng quy định của Luật trợ giúp pháp lý năm 2017 và điều 11 Thông tư số 12/2018/TT-BTP. Các Trợ giúp viên pháp lý (TGVPL) đã thu thập được nhiều tài liệu liên quan thể hiện quá trình tham gia trợ giúp pháp lý trong các giai đoạn tố tụng để bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người được trợ giúp pháp lý trong các vụ án.
Quá trình thực hiện trợ giúp pháp lý, các trợ giúp viên pháp lý đã tuân thủ các quy định của pháp luật và quy tắc nghề nghiệp trợ giúp pháp lý, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Quan điểm bào chữa, bảo vệ đảm bảo tính khách quan, toàn diện, có căn cứ pháp luật.
Kết quả đánh giá và chấm điểm theo các tiêu chí quy định tại Điều 16 Thông tư số 12/2018/TT-BTP đã được sửa đổi tại khoản 11 Điều 2 Thông tư 03/2021/TT-BTP ngày 25/5/2021 của Bộ Tư pháp và các quy định của pháp luật có liên quan, có 22/22 hồ sơ vụ việc trợ giúp pháp lý đạt chất lượng tốt; trong đó điểm tối thiểu 90, điểm tối đa 100. Thông qua kiểm tra đã xác định được 05/22 vụ việc thành công theo các tiêu chí ban hành kèm theo Quyết định 1179/QĐ-BTP ngày 16/5/2022 của Bộ Tư pháp, tiêu chí 06 (05 vụ).
Căn cứ kết quả kiểm đánh giá, để tiếp tục nâng cao chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý trong thời gian tới, Sở Tư pháp tỉnh Lào Cai yêu cầu:
Thứ nhất, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước quán triệt tới đội ngũ trợ giúp viên pháp lý, luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý theo hợp đồng với trung tâm thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về trợ giúp pháp lý và các bộ luật, luật tố tụng có liên quan, tuân thủ quy tắc nghề nghiệp trợ giúp pháp lý để bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý. Kịp thời khắc phục các tồn tại, hạn chế trong quá trình thực hiện trợ giúp pháp lý mà Đoàn đánh giá đã chỉ ra. Thực hiện cập nhật, lưu trữ hồ sơ, lập danh mục hồ sơ, đánh số thứ tự đầy đủ, khoa học thống nhất theo thành phần hồ sơ quy định tại Luật trợ giúp pháp lý và Điều 11 Thông tư 12/2018/TT-BTP. Chủ động thẩm định chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý ngay sau khi vụ việc trợ giúp pháp lý hoàn thành theo đúng quy định tại khoản 9 Điều 2 Thông tư số 03/2021/TT-BTP ngày 25/5/2021 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Chỉ đạo các trợ giúp viên pháp lý thường xuyên nghiên cứu học tập nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng thực hiện trợ giúp pháp lý để nâng cao chất lượng thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý. Tăng cường phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng theo thẩm quyền và phối hợp với các cơ quan liên quan... trong triển khai các hoạt động trợ giúp pháp lý, qua đó kịp thời phát hiện nhu cầu của người được trợ giúp pháp lý. Thực hiện đầy đủ chế độ thông tin, báo cáo theo quy định.
Thứ hai, Phòng Hành chính Tư pháp và Bổ trợ tư pháp tham mưu thực hiện việc tổ chức đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý hàng năm; nghiên cứu, đề xuất các giải pháp, cơ chế, chính sách để không ngừng nâng cao chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý nhất là vụ việc trợ giúp pháp lý bằng hình thức tham gia tố tụng.
Thanh Trang
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý