Công tác truyền thông về trợ giúp pháp lý có ý nghĩa rất quan trọng trong việc đưa chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với người dân, nhất là các nhóm yếu thế, đồng bào dân tộc thiểu số và người dân sinh sống tại vùng sâu, vùng xa, miền núi. Thông qua hoạt động truyền thông, người dân được cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời về quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí, về trình tự, thủ tục yêu cầu trợ giúp pháp lý, từ đó chủ động tiếp cận, sử dụng dịch vụ pháp lý khi gặp khó khăn, vướng mắc pháp luật. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng, mà còn góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân, thực hiện công bằng xã hội và tăng cường hiệu quả tiếp cận công lý theo tinh thần của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017.
Hình ảnh tổ chức Hội nghị truyền thông pháp luật về trợ giúp pháp lý
Thực hiện quy định và trách nhiệm được giao, năm 2025, Trung tâm trợ giúp pháp lý tỉnh Khánh Hòa đã ban hành Kế hoạch tổ chức Hội nghị truyền thông và triển khai thực hiện tại 05 địa điểm: xã Bắc Ái, xã Phước Hà, xã Công Hải, thôn Tà Dương (xã Phước Hữu) và thôn Liên Sơn 2 (xã Phước Hậu). Công tác chuẩn bị và phân công nhiệm vụ để triển khai tổ chức các hội nghị truyền thông được thực hiện bài bản, trong đó Trợ giúp viên pháp lý – Báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh trực tiếp chuẩn bị nội dung, phối hợp với UBND các xã mời đại biểu tham dự đúng thành phần, số lượng theo kế hoạch.
Từ ngày 04/11/2025 đến ngày 11/11/2025, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức thành công 05 Hội nghị truyền thông, thu hút 250 lượt đại biểu tham dự, đạt 100% số lượng đại biểu được mời. Tại các Hội nghị, Trung tâm đã thực hiện tư vấn pháp luật 15 vụ việc, trong đó có 12 vụ việc về hôn nhân và gia đình, 01 vụ việc hình sự và 02 vụ việc dân sự. Bên cạnh hoạt động truyền thông trực tiếp, Trung tâm còn cung cấp mẫu đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý, mẫu giấy giới thiệu về trợ giúp pháp lý cho đại diện UBND xã, Ban quản lý thôn; đồng thời cấp phát hơn 2.000 tờ gấp pháp luật với nhiều nội dung thiết thực liên quan đến quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí, thủ tục yêu cầu trợ giúp pháp lý và các quy định pháp luật trong lĩnh vực đất đai, hôn nhân và gia đình, dân sự, hình sự.
Tại các Hội nghị, Báo cáo viên pháp luật đã tập trung giới thiệu những nội dung cơ bản của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 và các văn bản hướng dẫn thi hành bằng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu; lồng ghép các ví dụ, tình huống thực tiễn cụ thể, hướng dẫn người dân cách tiếp cận và yêu cầu trợ giúp pháp lý khi gặp khó khăn, vướng mắc pháp luật. Nội dung “Hỏi – đáp đúng – trúng” được triển khai linh hoạt, tạo không khí trao đổi sôi nổi, giúp người dân dễ tiếp thu và ghi nhớ các quy định của pháp luật.
Thông qua các Hội nghị truyền thông đã đưa chính sách trợ giúp pháp lý đến gần với người dân, phần nâng cao nhận thức pháp luật, ý thức chấp hành pháp luật của người dân; đồng thời khẳng định vai trò, ý nghĩa của trợ giúp pháp lý trong việc bảo đảm quyền tiếp cận công lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các đối tượng yếu thế, góp phần thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Các Trợ giúp viên pháp lý tại Hội nghị là các báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh, có kinh nghiệm thực hiện trợ giúp pháp lý, kỹ năng truyền đạt, am hiểu phong tục tập quán của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác truyền thông.
Trong điều kiện chính quyền địa phương 02 cấp, với sự tâm huyết, nhiệt tình và trách nhiệm cao của đội ngũ trợ giúp viên pháp lý, công tác trợ giúp pháp lý trên địa bàn tỉnh tiếp tục được triển khai thông suốt. Tuy nhiên cũng phải thừa nhận trên thực tế, công tác này vẫn còn gặp một số khó khăn, hạn chế, trong đó có cán bộ tư pháp còn mỏng, thiếu hụt, đặc biệt ở các thôn, bản, vùng sâu, vùng xa; tài liệu pháp lý phục vụ công tác thông tin, truyền thông, PBGDPL còn thiếu; khoảng cách địa lý xa trung tâm gây trở ngại cho người tiếp cận, giảm khả năng tiếp cận của người khuyết tật do di chuyển khó khăn... Những khó khăn, hạn chế này có tác động nhất định đến hiệu quả chung của công tác trợ giúp lý, một số bộ phận người dân là đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa vẫn chưa biết nhiều đến chính sách trợ giúp pháp lý của Nhà nước, một số cơ quan chính quyền bỏ sót việc cung cấp thông tin quyền yêu cầu được trợ giúp pháp lý của người dân.
Trên cơ sở theo dõi, tổng kết, đánh giá những khó khăn, hạn chế, bất cập của công tác trợ giúp pháp lý của Khánh Hòa nói riêng và cả nước nói chung qua 08 năm thi hành Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, để nâng cao hiệu quả công tác trợ giúp pháp lý và đáp ứng yêu cầu thực tiễn, thời gian qua, Bộ Tư pháp đã tích cực tham mưu xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2012. Tại dự thảo Luật đã trình Chính phủ có một số điểm mới rất quan trọng như mở rộng đối tượng trợ giúp pháp lý, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý và hoạt động trợ giúp pháp lý, đơn giản hóa thủ tục hành chính và trình tự giải quyết các vụ việc trợ giúp pháp lý, nâng cao năng lực của đội ngũ trợ giúp viên pháp lý… Đặc biệt, việc sửa đổi, bổ sung một số quy định trong Luật Trợ giúp pháp lý lần này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về “thúc đẩy phát triển mạnh mẽ hệ thống dịch vụ pháp lý, hỗ trợ pháp lý, trợ giúp pháp lý, đăng ký biện pháp bảo đảm để người dân và doanh nghiệp dễ tiếp cận pháp luật, quản trị rủi ro pháp lý” đã được xác định rõ tại Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30 tháng 4 năm 2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới./.
Vi Sa
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý