Là một trong những địa bàn nằm ở khu vực Đông Bắc thuộc vùng trung du và miền núi phía Bắc, với địa hình chủ yếu là đồi núi và cao nguyên, nhưng các nhiệm vụ triển khai công tác trợ giúp pháp lý trong các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 – 2025 được Tuyên Quang tích cực tổ chức thực hiện, bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm và đạt được những kết quả nhất định. Trong đó nổi bật là kịp thời bảo vệ quyền và lợi ích cho người được trợ giúp pháp lý khi họ có nhu cầu, nâng cao chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý, đẩy mạnh truyền thông về pháp luật đến các địa bàn thuộc phạm vi của các chương trình...
Để triển khai hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang đã ban hành hệ thống các văn bản chỉ đạo, quản lý tổ chức thực hiện và thường xuyên rà soát, kịp thời sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn; thành lập, kiện toàn Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia từ tỉnh đến cơ sở. Ban Chỉ đạo các cấp đã thực hiện tốt vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành thực hiện Chương trình trên địa bàn; các sở, ngành chủ quản thực hiện dự án thành phần trong Chương trình và các sở, ngành có liên quan đã chủ động phối hợp, kịp thời triển khai hiệu quả các nhiệm vụ được giao bảo đảm tiến độ và chất lượng.
Với hơn 22 dân tộc anh em, 85% người dân sinh sống ở vùng nông thôn, miền núi, tỷ lệ người thuộc diện được trợ giúp pháp lý trên địa bàn cao, nên việc triển khai chính sách trợ giúp pháp lý trong các Chương trình mục tiêu quốc gia được quan tâm, chú trọng. Theo chức năng và nhiệm vụ được giao, Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang và các Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước nỗ lực triển khai các hoạt động trợ giúp pháp lý đồng bộ, thống nhất trên địa bàn tỉnh để bảo đảm công bằng trong tiếp cận pháp luật, tiếp cận và sử dụng dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí mà Nhà nước dành cho người dân, nhất là người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng biên giới và các đối tượng được thụ hưởng chính sách trợ giúp pháp lý trong các chương trình mục tiêu quốc gia,… với những kết quả đạt được như sau:
Về công tác chỉ đạo, điều hành, hướng dẫn triển khai thực hiện: xác định việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, nhất là việc triển khai các hoạt động trợ giúp pháp lý để bảo đảm quyền con người, quyền công dân, quyền công bằng trong tiếp cận và sử dụng phát luật, giúp người dân yên tâm phát triển sinh kế, giảm nghèo bền vững, Sở Tư pháp đã chỉ đạo Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước triển khai các hoạt động bảo đảm theo nhiệm vụ được giao tại các Chương trình trên cơ sở bám sát hướng dẫn của Bộ Tư pháp.
Các hoạt động truyền thông về trợ giúp pháp lý được chú trọng, bảo đảm 100% người dân theo phạm vi của các Chương trình được truyền thông về trợ giúp pháp lý, biết và sử dụng trợ giúp pháp lý khi có nhu cầu; xây dựng các phóng sự, chuyên trang, chuyên mục về trợ giúp pháp lý để phát sóng trên Đài truyền hình, truyền thanh địa phương, xây dựng tờ gấp, tài liệu về trợ giúp pháp lý bằng tiếng Việt và tiếng dân tộc thiểu số để phát cho người dân trên địa bàn…
Đồng thời, các Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước còn tổ chức các Hội nghị truyền thông để cung cấp kiến thức pháp luật về trợ giúp pháp lý cho cán bộ ở cơ sở, người có uy tín trong cộng đồng, trưởng thôn, trưởng bản,… để kịp thời phát hiện và giới thiệu về trợ giúp pháp lý cho người dân hoặc hướng dẫn người dân yêu cầu trợ giúp pháp lý để kịp thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp khi có vướng mắc, tranh chấp pháp luật.
Công tác phối hợp để triển khai hoạt động trợ giúp pháp lý trong các Chương trình mục tiêu quốc gia được tăng cường
Với phương châm “Dân biết - Dân bàn - Dân làm - Dân kiểm tra - Dân thụ hưởng”, công tác truyền thông chính sách, pháp luật về trợ giúp pháp lý được triển khai sâu rộng góp phần triển khai có hiệu quả nhiệm vụ được giao trong các Chương trình mục tiêu quốc gia. Để hoàn thành nhiệm vụ được giao bảo đảm tiến độ, chất lượng, trong bối cảnh lực lượng trợ giúp viên pháp lý trên địa bàn còn mỏng, các Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước đã phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá nhân trên địa bàn (luật sư, cán bộ, công chức có kinh nghiệm về pháp luật,…) tham gia công tác truyền thông chính sách, pháp luật về trợ giúp pháp lý để bảo đảm người dân được tiếp cận với trợ giúp pháp lý, với chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là những người dân sinh sống ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn. Theo đó, hàng nghìn lượt người dân được tập huấn, hàng trăm hội nghị, phóng sự, chuyên mục phát thanh bằng các thứ tiếng của người dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn (Tày, Dao, Cao Lan, Mông…), qua đó giúp đồng bào nắm rõ chính sách, chủ động tham gia thực hiện.
Nhìn chung, các hoạt động trợ giúp pháp lý trong các Chương trình mục tiêu quốc gia đã được Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Tư pháp và các Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh triển khai thực hiện đạt được nhiều kết quả đáng được ghi nhận, góp phần nâng cao kiến thức pháp luật về trợ giúp pháp lý cho người dân ở địa bàn vùng dâu, vùng xa, vùng nông thôn, biên giới và miền núi… Bên cạnh đó, việc triển khai hoạt động trợ giúp pháp lý trong các Chương trình mục tiêu quốc gia của Tuyên Quang cùng còn một số khó khăn, hạn chế, chẳng hạn như một bộ phận không nhỏ người nghèo, người được trợ giúp pháp lý sinh sống tại vùng sâu, vùng xa, đi lại khó khăn nên đã phần nào ảnh hưởng đến việc triển khai hoạt động, sự tiếp cận của người dân với dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí của Nhà nước; địa bàn rộng và có nhiều vùng núi hiểm trở...
Để tiếp tục triển khai hiệu quả hơn công tác trợ giúp pháp lý trong năm 2026 và thời gian tới, cần đẩy mạnh công tác truyền thông để nâng cao hơn nữa nhận thức và trách nhiệm của các ngành, các cấp và bảo đảm cho người dân trên địa bàn tiếp cận với quyền được trợ giúp pháp lý, ưu tiên nguồn lực và bảo đảm tính đồng bộ, toàn diện trong triển khai các nhiệm vụ về trợ giúp pháp lý trong các chương trình mục tiêu quốc gia./.
Trần Thị Phượng
Phòng Chính sách và pháp luật
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý