Hiệu quả từ mô hình Câu lạc bộ phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Biển Động, tỉnh Bắc Ninh Thực hiện Quyết định số 979/QĐ-TTg ngày 12/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Thí điểm đổi mới hoạt động đánh giá hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật”; Quyết định số 90/QĐ-UBDT ngày 27/02/2025 của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (nay là Bộ Dân tộc và Tôn giáo) ban hành Kế hoạch đánh giá thí điểm hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) năm 2025; Kế hoạch số 01/KH-SDT&TG ngày 07/3/2025 của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Bắc Ninh về thực hiện đánh giá thí điểm hiệu quả công tác PBGDPL năm 2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã chủ động phối hợp với UBND xã Phú Nhuận (cũ) triển khai xây dựng mô hình Câu lạc bộ PBGDPL trong lĩnh vực công tác dân tộc và chính sách dân tộc.Địa bàn được lựa chọn triển khai mô hình là xã Phú Nhuận, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang (cũ), nay là xã Biển Động, tỉnh Bắc Ninh. Ngay sau khi phối hợp thống nhất với địa phương, tháng 3/2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã tổ chức lồng ghép nội dung ra mắt Câu lạc bộ PBGDPL với Hội nghị tuyên truyền phòng, chống ma túy trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Phú Nhuận (cũ). Thông qua Hội nghị, Sở nắm bắt tình hình kinh tế – xã hội, tình hình chấp hành pháp luật và những vấn đề nổi lên tại địa phương, làm cơ sở để định hướng nội dung sinh hoạt, tuyên truyền của Câu lạc bộ. Ngày 05/8/2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo ban hành các văn bản hướng dẫn triển khai phương án khảo sát nhu cầu thông tin pháp luật vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi phục vụ đánh giá thí điểm hiệu quả công tác PBGDPL. Theo đó, UBND xã Biển Động đã lựa chọn địa bàn xã Phú Nhuận (cũ) để tổ chức khảo sát 100 phiếu, phục vụ công tác đánh giá. Nhiều hoạt động PBGDPL đã được Câu lạc bộ triển khai thực hiện với nhiều phương thức khác nhau. Từ khi thành lập, Câu lạc bộ tổ chức sinh hoạt định kỳ mỗi quý 01 lần tại Nhà văn hóa xã. Nội dung sinh hoạt tập trung tuyên truyền các văn bản pháp luật mới ban hành như: Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Thừa kế, Luật Căn cước công dân (mới), các quy định về phòng, chống bạo lực gia đình, an toàn giao thông, trật tự cơ sở. Đồng thời, Câu lạc bộ phổ biến các chính sách dân tộc, chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi... các chính sách dân tộc, chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong quá trình hoạt động, Câu lạc bộ đã phát hành 150 tờ rơi pháp luật, xây dựng 05 bảng tin pháp luật tại nhà văn hóa các thôn; tuyên truyền miệng tại các buổi họp thôn về chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, quyền và nghĩa vụ trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tự nguyện; phối hợp với Công an xã tổ chức tuyên truyền chuyên đề phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh thiếu niên tại thôn Thác Dèo và thôn Ván B. Bên cạnh đó, các thành viên Câu lạc bộ đã tham gia hòa giải thành công 02 vụ tranh chấp nhỏ liên quan đến ranh giới đất đai và mâu thuẫn gia đình; tư vấn, giải đáp trực tiếp 25 lượt câu hỏi pháp lý cho người dân về đất đai, hộ tịch, chế độ chính sách. Câu lạc bộ cũng phối hợp hiệu quả với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong công tác tuyên truyền, lồng ghép phổ biến pháp luật bằng hình thức hỏi - đáp, tiểu phẩm sân khấu hóa, tạo sức lan tỏa sâu, rộng trong cộng đồng. Sau khi Câu lạc bộ kết thúc hoạt động, ngày 27/10/2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo tổ chức khảo sát, đánh giá kết quả đầu ra của các hoạt động PBGDPKL đã triển khai. Kết quả khảo sát cho thấy 100% số phiếu khảo sát hài lòng về nội dung và chất lượng thông tin pháp luật được tuyên truyền, phổ biến; 100% hài lòng về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số phục vụ công tác PBGDPL; 74,7% nắm vững các quy định pháp luật đã được PBGDPL... Trên cơ sở kết quả triển khai Kế hoạch công tác PBGDPL năm 2025, kết quả khảo sát đánh giá chất lượng đầu ra, UBND xã Biển Động đã tổ chức thí điểm đánh giá thí hiệu quả công tác PBGDPL bám sát theo các tiêu chí, chỉ tiêu trong Bộ Tiêu chi đánh giá thí điểm hiệu quả công tác PBGDPL của Bộ Dân tộc và Tôn giáo. Với mỗi chỉ tiêu chấm điểm đều có tài liệu kiểm chứng chứng minh cụ thể, bảo đảm tính khách quan, trung thực của kết quả đạt được. Kết quả chấm điểm đạt 73/100 điểm. Trong nhóm chỉ tiêu I - Nhóm tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động quản lý nhà nước về PBGDPL, có những tiêu chí đạt điểm tối đa (như Tiêu chí về mức độ hoàn thành trách nhiệm xây dựng Kế hoạch triển khai công tác PBGDPL hằng năm đạt 10/10 điểm; Tiêu chí mức độ bảo đảm nguồn nhân lực cho việc tổ chức thực hiện các hoạt động PBGDPL theo Kế hoạch năm đã được phê duyệt đạt 8/8 điểm); song cũng có tiêu chí đạt số điểm chưa cao, như Tiêu chí về mức độ thực hiện xã hội hóa công tác PBGDPL hoặc lồng ghép nguồn lực thực hiện đạt 1/4 điểm, trong đó không thực hiện xã hội hóa được kinh phí cũng như nhân sự… Qua thực tiễn triển khai mô hình Câu lạc bộ PBGDPL tại xã Biển Động cho thấy, công tác PBGDPL trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp, các ngành, sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Dân tộc và Tôn giáo với chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư. Mô hình đã góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân; tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc; giữ vững ổn định an ninh, trật tự tại cơ sở; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và giảm nghèo bền vững trên địa bàn. Từ kết quả bước đầu đạt được của mô hình Câu lạc bộ PBGDPL tại xã Biển Động, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm, làm cơ sở quan trọng để các cấp, các ngành tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, giải pháp, từng bước đổi mới phương thức tổ chức, nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong thời gian tới./. Giang Nguyễn Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý