Thực hiện Quyết định số 279/QĐ-TTg ngày 04/4/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Nâng cao năng lực cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2024-2030”, tỉnh Cao Bằng đã chủ động, tích cực triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Sau 02 năm triển khai Quyết định số 279/QĐ-TTg trên địa bàn tỉnh Cao Bằng cho thấy, Đề án đã tạo chuyển biến tích cực trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của Nhân dân, nhất là người dân tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Hoạt động tập huấn tại địa phương
Ngay sau khi Quyết định số 279/QĐ-TTg được ban hành, Sở Tư pháp đã kịp thời tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch số 1721/KH-UBND ngày 08/7/2024 để triển khai thực hiện Đề án trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, trong đó xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị. Trên cơ sở đó, các sở, ban, ngành và Uỷ ban nhân dân cấp huyện (cũ) đã ban hành trên 10 kế hoạch triển khai, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, bám sát đặc điểm tình hình địa phương, chú trọng vùng sâu, vùng xa, địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Công tác xây dựng và phát triển đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi luôn được các cấp ủy, chính quyền tỉnh Cao Bằng quan tâm chỉ đạo. Hằng năm, đội ngũ này được rà soát, kiện toàn, bảo đảm về số lượng và chất lượng, cơ bản từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Hiện toàn tỉnh có 106 báo cáo viên pháp luật và 1.567 tuyên truyền viên pháp luật. Đây là lực lượng nòng cốt trực tiếp đưa pháp luật đến với người dân thông qua nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Thông qua hoạt động của đội ngũ này, công tác PBGDPL trên địa bàn tỉnh ngày càng đi vào nền nếp, nội dung tuyên truyền bám sát yêu cầu thực tiễn, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, phòng ngừa vi phạm, giữ vững an ninh trật tự và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Xác định nâng cao năng lực là yếu tố then chốt quyết định chất lượng, hiệu quả công tác PBGDPL, Sở Tư pháp tỉnh Cao Bằng đã chú trọng tổ chức các hoạt động bồi dưỡng, tập huấn, cập nhật kiến thức pháp luật cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật. Sở Tư pháp đã tổ chức 01 lớp bồi dưỡng kiến thức pháp luật bằng hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến; 08 hội nghị triển khai các văn bản pháp luật mới ban hành cho các báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật trên địa bàn tỉnh.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác PBGDPL được tỉnh xác định là một trong các giải pháp quan trọng và triển khai thực hiện thông qua nhiều hình thức, như: tổ chức các cuộc thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật trên nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo; cập nhật thông tin pháp luật mới trên Cổng/Trang thông tin điện tử của các cơ quan, đơn vị. Một số báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật đã chủ động sử dụng điện thoại thông minh để tra cứu tài liệu, tiếp cận các hình thức phổ biến pháp luật mới như video, hình ảnh, tài liệu điện tử. Nhờ đó, hình thức, nội dung phổ biến pháp luật ngày càng phong phú, dễ hiểu, dễ tiếp cận, phù hợp với điều kiện thực tế của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Nhiều báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật đã chủ động sử dụng điện thoại thông minh để tra cứu tài liệu, cập nhật văn bản pháp luật mới, tiếp cận và áp dụng các hình thức tuyên truyền hiện đại như video, hình ảnh, tài liệu điện tử. Qua đó, góp phần đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền pháp luật, giúp Nhân dân dễ tiếp cận, dễ hiểu, nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL trên địa bàn tỉnh.
Trong 02 năm triển khai Đề án, các hoạt động của Đề án đã được các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh lồng ghép hiệu quả với nhiệm vụ chuyên môn của từng ngành, từng địa phương. Nhiều hội nghị trực tiếp tại cơ sở, cuộc thi tìm hiểu pháp luật, tuyên truyền lưu động tại các xóm, lồng ghép trong các cuộc sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt đoàn thể và các buổi tiếp xúc cử tri, trong ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc, hoạt động của các đoàn thể chính trị - xã hội ở cơ sở được tổ chức. Kết quả, toàn tỉnh đã tổ chức 298 hội nghị phổ biến pháp luật trực tiếp cho 17.639 lượt người tham dự; 05 cuộc thi trực tuyến thu hút 110.973 lượt người dự thi; 14 cuộc thi sân khấu hóa với 581 thí sinh tham gia, biên soạn và phát hành 100.000 tờ gấp pháp luật, 3.300 cuốn bản tin và 1.500 cuốn sổ tay hỏi đáp pháp luật đã được biên soạn, phát hành đến cơ sở.
Cũng qua thực tiễn thực hiện Đề án, một số mô hình hay, cách làm sáng tạo đã phát huy hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương như: lồng ghép phổ biến pháp luật trong sinh hoạt chi bộ, chi hội; tổ chức hội thi sân khấu hóa gắn với phong trào thi đua và các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao; nhiều chương trình, chuyên trang, chuyên mục pháp luật được bố trí khung giờ thuận lợi, thu hút đông đảo cán bộ, đảng viên và Nhân dân theo dõi.
Có thể thấy, sau 02 năm thực hiện Đề án đã tạo nền tảng quan trọng trong việc nâng cao năng lực đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Cao Bằng. Với sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp, sự nỗ lực của đội ngũ làm công tác PBGDPL và sự đồng thuận của Nhân dân, công tác PBGDPL trên địa bàn tỉnh hứa hẹn tiếp tục có những chuyển biến mạnh mẽ, góp phần xây dựng xã hội kỷ cương, thượng tôn Hiến pháp và pháp luật và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn tỉnh./.
Giang Nguyễn
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý