Thực hiện Quyết định số 279/QĐ-TTg ngày 04/4/2024 của Thủ tướng
Chính phủ phê duyệt Đề án “Nâng cao năng lực cho đội ngũ báo cáo viên pháp
luật, tuyên truyền viên pháp luật thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng
đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2024 - 2030” (gọi tắt là Đề án
279), UBND Thành phố đã chỉ động ban hành kế hoạch, văn bản hướng dẫn triển khai Đề án 279 trên địa bàn Thành phố. Bên cạnh đó, công tác triển khai Đề án được lồng ghép với các chương trình, kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), các chương trình mục tiêu quốc gia và nhiệm vụ chính trị tại đơn vị, địa phương. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và năng lực của đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật và của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn Thành phố.
Theo thống kê, Thành phố Hà Nội hiện có trên 107 nghìn người dân tộc thiểu số sinh sống, thuộc 50/53 thành phần dân tộc, sinh sống đan xen cùng người Kinh ở 126/126 xã, phường chiếm 1,3% dân số toàn Thành phố.
Bám sát sự chỉ đạo của Trung ương và thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của Thành phố, trong những năm qua, Thành phố Hà Nội triển khai thực hiện nhiệm vụ PBGDPL, trong đó lồng ghép tuyên truyền, phổ biến pháp luật bằng nhiều hình thức phù hợp nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật, nhất là báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật thực hiện PBGDPL tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn Thành phố. Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội đã yêu cầu các huyện củng cố, xây dựng, đào tạo bồi dưỡng đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Thường xuyên bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng PBGDPL, cung cấp thông tin, tài liệu cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật, trong đó tập trung vào đối tượng là trưởng thôn, các chức sắc, chức việc tôn giáo, người có uy tín trong cộng đồng. Tại các xã, phường đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật thường xuyên được đơn vị, địa phương tổ chức các hoạt động bồi dưỡng tập trung kiến thức pháp luật thực tế, kỹ năng hòa giải và kỹ năng tuyên truyền đặc thù cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Trong giai đoạn năm 2024-2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo tập trung phổ biến về Hiến pháp, các luật, văn bản quy phạm pháp luật phù hợp với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của Thành phố như chính sách, pháp luật có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội; các văn bản, quy định có liên quan trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh; về chuyển đổi số; về bình đẳng giới; an toàn giao thông; an toàn vệ sinh thực phẩm; xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh; phòng, chống thiên tai, dịch bệnh; bảo vệ môi trường; bảo vệ tài nguyên và ứng phó với biến đổi khí hậu, về an ninh quốc phòng; tuyên truyền để đồng bào các dân tộc cảnh giác trước âm mưu “diễn biến hòa bình”, lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền để chống phá Đảng, Nhà nước; vận động đồng bào phản bác những luận điệu sai trái của các thế lực phản động; củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc… Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc, chính sách dân tộc và đại đoàn kết dân tộc, về Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi giai đoạn 2021-2030. Sở Tư pháp đã tăng cường phối hợp tổ chức 83 hội nghị tuyên truyền, PBGDPL cho 21.250 đại biểu là cán bộ, Nhân dân trên địa bàn Thành phố, trong đó có nhiều hội nghị tuyên truyền cho các đối tượng đặc thù là phụ nữ, thanh niên, người dân tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số phục vụ công tác PBGDPL được chú trọng triển khai thông qua: Khai thác các Chuyên mục PBGDPL trên Trang thông tin điện tử của Hội đồng phối hợp PBGDPL Thành phố, Trang thông tin điện tử của Sở Dân tộc và Tôn giáo; sử dụng mạng xã hội (Zalo, Facebook), hệ thống loa truyền thanh cơ sở để tuyên truyền pháp luật. Các tài liệu được số hóa, tạo mã QR để mọi người dễ tiếp cận. Các hình thức này góp phần đa dạng hóa phương thức PBGDPL, nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đến nay, hầu hết tuyên truyền viên pháp luật sử dụng điện thoại thông minh để khai thác
thông tin pháp luật. Có thể nói, thông qua việc triển khai thực hiện công tác PBGDPL cho đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật, cán bộ chủ chốt ở thôn, người có uy tín trong cộng đồng dân cư đã bước đầu mang lại hiệu quả. Thông qua họ đã thực hiện lồng ghép tuyên truyền pháp luật tại các cuộc họp thôn, sinh hoạt cộng đồng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL tại cơ sở. Qua đó, nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi ngày càng tốt hơn và việc áp dụng pháp luật của cơ quan chức năng thuận lợi hơn. Đồng thời, góp phần giải quyết những mâu thuẫn ở cơ sở, giảm thiểu các vụ việc khiếu nại, khiếu kiện vượt cấp, ổn định tư tưởng, giữ vững an ninh chính trị trên địa bàn vùng dân tộc, miền núi; bản sắc văn hóa dân tộc được bảo tồn, giữ gìn và phát huy; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc, miền núi của Thành phố.
Trong thời gian tới, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội tiếp tục tăng cường chỉ đạo nâng cao năng lực cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật thực hiện PBGDPL, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; củng cố, kiện toàn đội ngũ báo cáo viên pháp luật Thành phố và tuyên truyền viên pháp luật ở cơ sở; bảo đảm các nguồn lực; đồng thời khuyến khích xã hội hóa, huy động sự tham gia của các tổ chức, cá nhân thực hiện công tác PBGDPL tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi./.
Thùy Nhung
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý