Với đặc thù có 22 dân tộc cùng sinh sống, khoảng 85% dân số sống ở khu vực nông thôn, tỉnh Tuyên Quang luôn xác định công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là nhiệm vụ quan trọng. Vì vậy, việc nâng cao năng lực cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật được quan tâm, chú trọng nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết pháp luật cho người dân tại cơ sở.
Hiện nay, Tuyên Quang có 183 báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh và có 4.742 tuyên truyền viên pháp luật đang hoạt động tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đội ngũ này cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, có trình độ chuyên môn phù hợp, tinh thần trách nhiệm cao; nhiều người là cán bộ cơ sở, người có uy tín trong cộng đồng, am hiểu phong tục, tập quán và tiếng nói của đồng bào dân tộc thiểu số, qua đó tạo thuận lợi cho việc truyền tải các quy định của pháp luật đến người dân. Trước yêu cầu tiếp cận pháp luật, tìm hiểu pháp luật ngày càng cao của người dân, việc tăng cường bồi dưỡng kỹ năng, kiến thức pháp luật cho báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật trên địa bàn được các sở, ngành, cơ quan, tổ chức trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang triển khai đồng bộ với nhiều hình thức đa dạng, nội dung thiết thực và đạt được nhiều kết quả tích cực, nổi bật như sau:
- Sở Tư pháp đã tham mưu cho Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh tổ chức 05 Hội nghị trực tuyến triển khai văn bản pháp luật mới ban hành với 5.875 đại biểu là báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật, cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn tỉnh; tổ chức hơn 20 Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho hơn 3.380 đại biểu; 200 buổi tuyên truyền pháp luật gắn với thi tìm hiểu pháp luật cho trên 13.400 lượt người (trong đó có đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật) tại các thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh.
Sở Tư pháp đã biên soạn và cung cấp nội dung cho Báo và Phát thanh, Truyền hình Tuyên Quang thực hiện 1840 lượt phát sóng chuyên mục “Phổ biến pháp luật” bằng 05 tiếng (Việt, Tày, Dao, Cao Lan và Mông) với 372 nội dung pháp luật; phát sóng 06 ngày/tuần. Các tài liệu phát thanh sau đó được chuyển đến Ủy ban nhân dân cấp xã để tiếp tục tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở.
Tiếp tục duy trì, theo dõi và nhân rộng mô hình Câu lạc bộ điểm về phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Đến nay đã nhân rộng được 22 Câu lạc bộ điểm về phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống với trên 3.000 thành viên tại các xã trên địa bàn tỉnh.
- Công an tỉnh đã tổ chức trên 20 Hội nghị tập huấn (trực tiếp, trực tuyến) về nghiệp vụ, kỹ năng PBGDPL; triển khai các Luật, văn bản quy phạm pháp luật; tuyên truyền, cung cấp thông tin về các dự án Luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo trình Quốc hội tại các kỳ họp cho lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ các đơn vị Công an toàn tỉnh; tổ chức 23 lớp/3.558 học viên tập huấn, bồi dưỡng cho cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh. Đáng chú ý, năm 2025, Công an tỉnh đã tổ chức hội nghị tập huấn nâng cao nhận thức về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác chuyên môn cho gần 1.700 cán bộ, chiến sĩ, góp phần nâng cao chất lượng thực thi nhiệm vụ trong bối cảnh chuyển đổi số.
Duy trì, nâng cao hiệu quả 93 mô hình phong trào toàn dân tại 1.084 điểm thuộc các lĩnh vực như dân tộc, tôn giáo, phòng chống tội phạm và triển khai sáng kiến “Tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính qua dịch vụ công bằng ngôn ngữ đa dân tộc” (Nùng, Mông, Dao, Tày) tại các bộ phận tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính. Thông qua việc sử dụng ngôn ngữ dân tộc thiểu số, người dân, nhất là tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, đã được hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu các quy định của pháp luật liên quan, góp phần tạo điều kiện thuận lợi trong việc tiếp cận và thực hiện các thủ tục hành chính.
- Sở Dân tộc và Tôn giáo, trong năm 2024 đã tổ chức hội nghị tập huấn kỹ năng tuyên truyền pháp luật cho trưởng thôn, bản, kết quả tập huấn đối với 578 trưởng thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Năm 2025 đã tổ chức hội nghị tập huấn kỹ năng tuyên truyền pháp luật và bồi dưỡng kiến thức pháp luật về công tác dân tộc, tôn giáo cho đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật là công chức cấp xã trên địa bàn với sự tham gia của 400 đại biểu là tuyên truyền viên pháp luật, công chức cấp xã.
- Sở Nội vụ đã tổ chức 05 cuộc tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo và công tác phòng ngừa, đấu tranh với các hoạt động “tà đạo”, “đạo lạ” cho khoảng 500 chức sắc, chức việc, tín đồ đạo Tin lành là đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
- Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục duy trì 74 mô hình phòng, chống bạo lực gia đình, mô hình Tuyên truyền giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình, Mô hình tuyên truyền bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình; 394 Câu lạc bộ trong lĩnh vực gia đình; 679 nhóm phòng, chống bạo lực gia đình; 2.040 số địa chỉ tin cậy ở cộng đồng và 616 số điện thoại đường dây nóng.
Những kết quả đạt được cho thấy việc triển khai Đề án “Nâng cao năng lực cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2024 - 2030” trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã bám sát mục tiêu, yêu cầu đề ra. Qua đó, năng lực của đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật tiếp tục được nâng cao, góp phần bảo đảm quyền được thông tin pháp luật của người dân, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, giữ gìn an ninh, trật tự và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi./.
Trần Thị Phượng
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý