Luật Việc làm năm 2025 được Quốc hội thông qua ngày 16/6/2025, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, với 08 chương, 55 điều. Luật Việc làm năm 2025 kế thừa các quy định đã được thực hiện có hiệu quả từ Luật Việc làm năm 2013, sửa đổi các quy định không còn phù hợp, đồng thời bổ sung các quy định nhằm thể chế hóa các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị nhằm xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia, góp phần thúc đẩy phát triển thị trường lao động, hướng tới bảo đảm việc làm bền vững cho tất cả lao động.với một số điểm mới đáng chú ý như sau:
Điều kiện đối với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ việc làm
Doanh nghiệp được cấp giấy phép hoạt động dịch vụ việc làm khi có cơ sở vật chất, nhân sự đáp ứng yêu cầu hoạt động dịch vụ việc làm, đã ký quỹ và phải duy trì các điều kiện này trong suốt quá trình hoạt động. Doanh nghiệp hoạt động dịch vụ việc làm được thành lập chi nhánh khi chi nhánh có cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu hoạt động dịch vụ việc làm và phải thực hiện thông báo cho cơ quan chuyên môn về việc làm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi đặt trụ sở chính trước khi thực hiện hoạt động dịch vụ việc làm (trong khi đó Luật Việc làm năm 2013 không yêu cầu doanh nghiệp phải duy trì điều kiện xuyên suốt quá trình hoạt động, cũng không quy định rõ về việc thông báo khi thành lập chi nhánh).
Luật Việc làm năm 2025 bổ sung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khi gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, dịch bệnh nguy hiểm hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc di dời, thu hẹp địa điểm sản xuất kinh doanh…
Đổi mới chính sách bảo hiểm thất nghiệp
Luật Việc làm năm 2025 đã có nhiều điểm thay đổi quan trọng về chính sách bảo hiểm thất nghiệp gồm: Tư vấn, giới thiệu việc làm; Hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề; Trợ cấp thất nghiệp; Hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động.
Ngoài ra, Trường hợp khủng hoảng, suy thoái kinh tế, thiên tai, hỏa hoạn, địch họa hoặc dịch bệnh nguy hiểm… Chính phủ quy định việc giảm mức đóng bảo hiểm thất nghiệp, hỗ trợ bằng tiền hoặc hỗ trợ khác (trong khi đó, Luật Việc làm năm 2013 không có chế độ hỗ trợ cho người sử dụng lao động và cũng không quy định về hỗ trợ trong tình huống đặc biệt).
Mở rộng đối tượng hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Luật Việc làm năm 2025 mở rộng đối tượng được hưởng bảo hiểm thất nghiệp, gồm: Lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng; Lao động làm việc theo HĐLĐ không trọn thời gian mà có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thấp nhất theo luật BHXH năm 2024 (mức lương tham chiếu hiện nay bằng mức lương cơ sở); Đối tượng tham gia BHTN bao phủ đối với cả các trường hợp thoả thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện việc làm có trả công và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên; Một số đối tượng có hưởng lương khác.
Luật cũng bổ sung trường hợp người lao động nghỉ việc khi đủ điều kiện hưởng lương hưu thì không được hưởng trợ cấp thất nghiệp; giảm thời gian chờ đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp từ 15 ngày làm việc xuống còn 10 ngày làm việc so với quy định tại Luật Việc làm năm 2013; Bỏ các điều kiện hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp.
Về bảo hiểm thất nghiệp cho lao động khuyết tật
Luật Việc làm 2025 quy định cụ thể về mức đóng, trách nhiệm đóng và các trường hợp được giảm đóng bảo hiểm thất nghiệp: Người sử dụng lao động được giảm tiền đóng bảo hiểm thất nghiệp thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động phải đóng cho người lao động là người khuyết tật trong thời gian không quá 12 tháng khi tuyển mới và sử dụng người lao động là người khuyết tật. Đặc biệt, trường hợp người sử dụng lao động không đóng đủ bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động thì phải trả khoản tiền tương ứng với các chế độ bảo hiểm thất nghiệp mà người lao động được hưởng…
Quy định trách nhiệm thông báo tìm việc của người lao động
Người lao động không thông báo tìm việc sẽ bị tạm dừng hoặc chấm dứt trợ cấp. Trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, hằng tháng, người lao động phải thông báo về việc tìm kiếm việc làm cho tổ chức dịch vụ việc làm công nơi đang hưởng trợ cấp thất nghiệp. (Trong khi đó, Luật Việc làm năm 2013 chỉ quy định việc chấm dứt nếu không thông báo đủ 3 lần, không quy định cơ chế tạm dừng).
Thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự được vay vốn hỗ trợ tạo việc làm
Đây là một trong những nội dung mới tại Luật Việc làm 2025, bổ sung quy định rõ ràng về chính sách hỗ trợ việc làm cho thanh niên, đặc biệt là thanh niên đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an, tình nguyện viên hoặc trí thức trẻ tình nguyện. Cụ thể, người lao động là thanh niên thuộc một trong các nhóm sau sẽ được hưởng chính sách hỗ trợ việc làm: Hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân; Hoàn thành nhiệm vụ trong các chương trình, dự án phát triển kinh tế – xã hội; Trí thức trẻ tình nguyện sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại khu kinh tế – quốc phòng.
Hỗ trợ việc làm cho người lao động cao tuổi
Bên cạnh việc hỗ trợ thanh niên, Luật Việc làm 2025 quy định chính sách hỗ trợ việc làm cho người lao động là người cao tuổi được vay vốn hỗ trợ tạo việc làm, duy trì, mở rộng việc làm theo quy định của Luật này bao gồm: Được hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề, hỗ trợ tham gia đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia....
Lại Nhật Quang
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý