Ngày 6/3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 69/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 106/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Với một số điểm mới đáng chú ý:
Nghị định số 69/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 6 về vi phạm quy định về tuyên truyền, phổ biến kiến thức, pháp luật, huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH theo hướng bổ sung đối tượng "người đứng đầu cơ sở" tại điểm c khoản 1 Điều 45 Luật PCCC và CNCH" chưa được huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH để phù hợp với quy định tại Nghị định số 105/2025/NĐ-CP.
Theo quy định mới, phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với hành vi tổ chức, cá nhân sử dụng đối tượng quy định tại các điểm c, d, đ, e và điểm g khoản 1 Điều 45 Luật PCCC và CNCH thực hiện nhiệm vụ PCCC và CNCH nhưng chưa có văn bản thông báo kết quả huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH.
Đối với vi phạm quy định về bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc, Nghị định số 69/2026/NĐ-CP bổ sung cụm từ "không đủ đối tượng bảo hiểm" tại khoản 1 Điều 17: "Mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc không đủ đối tượng bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc hoặc không đúng mức phí bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc theo quy định đối với cơ sở phải mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc" để phù hợp với Điều 35 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP và Điều 23 Nghị định số 67/2023/NĐ-CP quy định về đối tượng bảo hiểm.
Trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới không bảo đảm bị phạt tới 40 triệu đồng.
Bổ sung, làm rõ đối tượng chịu trách nhiệm vi phạm: Nghị định đã làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong quản lý, sử dụng cơ sở; đặc biệt là các trường hợp thuê, mượn, ở nhờ vẫn phải chịu trách nhiệm về vi phạm PCCC tương ứng với phạm vi hoạt động của mình.
Quy định cụ thể hơn về xử lý hành vi vi phạm nhiều lần: Trường hợp một hành vi vi phạm được thực hiện nhiều lần tại một cơ sở thì không xử phạt từng lần mà áp dụng tình tiết tăng nặng, bảo đảm thống nhất trong xử lý.
Bổ sung quy định xử lý vi phạm trên môi trường điện tử: Cho phép áp dụng xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC trên môi trường điện tử theo quy định của pháp luật, phù hợp xu hướng chuyển đổi số.
Làm rõ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm: Nghị định quy định cụ thể các mốc thời gian xác định hành vi vi phạm để tính thời hiệu xử phạt, như thời điểm nghiệm thu, thẩm định thiết kế hoặc thông báo kết quả huấn luyện.
Tăng cường chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm có nguy cơ cao gây cháy nổ: Nghị định đã điều chỉnh, nâng mức xử phạt đối với một số hành vi vi phạm phổ biến, tiềm ẩn nguy cơ cao về cháy, nổ nhằm tăng tính răn đe, phòng ngừa vi phạm. Cụ thể: Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với hành vi chưa được huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy theo quy định; Phạt tiền đến 40.000.000 đồng đối với hành vi không trang bị, lắp đặt phương tiện, thiết bị, vật liệu phòng cháy, chữa cháy theo quy định; Phạt tiền đến 25.000.000 đồng đối với hành vi không bảo đảm khoảng cách an toàn về phòng cháy, chữa cháy giữa các công trình. Việc nâng mức xử phạt nhằm siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong công tác phòng cháy, chữa cháy, góp phần hạn chế các điều kiện phát sinh cháy, nổ trong thực tiễn.
Bổ sung nhiều biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc trang bị đầy đủ phương tiện, thiết bị PCCC; duy trì hệ thống báo cháy, chữa cháy; bảo đảm lối thoát nạn… nhằm khắc phục triệt để vi phạm, hạn chế nguy cơ cháy, nổ.
Quy định rõ thẩm quyền xử phạt của các lực lượng: Nghị định sửa đổi, bổ sung thẩm quyền xử phạt của Công an nhân dân, Bộ đội Biên phòng, Kiểm lâm, Kiểm ngư, Cảnh sát biển và Thanh tra chuyên ngành; đồng thời nâng mức phạt tối đa của một số chức danh đến 50 triệu đồng.
Nghị định số 69/2026/NĐ-CP bổ sung điểm c của khoản 8 Điều 20 vi phạm quy định về trang bị, lắp đặt phương tiện PCCC và CNCH.
Theo quy định mới, hành vi trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới không bảo đảm theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
Không duy trì trữ lượng nước chữa cháy theo quy định bị phạt tới 5 triệu đồng
Đồng thời, Nghị định số 69/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 21; trong đó, bổ sung quy định về yêu cầu kĩ thuật và duy trì trữ lượng nước chữa cháy theo quy định.
Cụ thể, Nghị định số 69/2026/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: Không duy trì đủ số lượng hoặc không bảo đảm yêu cầu kĩ thuật theo quy định của phương tiện chữa cháy thông dụng, dụng cụ phá dỡ thô sơ đã được trang bị, lắp đặt; không duy trì trữ lượng nước chữa cháy theo quy định.
Sửa đổi quy định xử phạt đối với các hành vi vi phạm quy định về ngăn cháy
Bên cạnh đó, Nghị định số 69/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung khoản 2, 4, 5 Điều 25 vi phạm quy định về ngăn cháy như sau:
“2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng đối với hành vi không duy trì vật liệu ngăn cháy hoặc cửa ngăn cháy hoặc vách ngăn cháy hoặc màn ngăn cháy hoặc rèm ngăn cháy hoặc vật liệu chống cháy đã được trang bị, lắp đặt.”.
“4. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với hành vi không duy trì khoảng cách phòng cháy, chữa cháy giữa nhà, công trình.”.
“5. Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi không trang bị, lắp đặt vật liệu ngăn cháy hoặc cửa ngăn cháy hoặc vách ngăn cháy hoặc màn ngăn cháy hoặc rèm ngăn cháy hoặc vật liệu chống cháy”.
Mức phạt tiền quy định ở trên là mức phạt được áp dụng đối với một hành vi vi phạm hành chính của cá nhân.
Hộ gia đình, hộ kinh doanh, cộng đồng dân cư vi phạm các quy định bị áp dụng mức phạt tiền đối với cá nhân vi phạm hành chính.
Nghị định số 69/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định tại các Điều 30 đến Điều 36 của Nghị định số 106/2025/NĐ-CP để phù hợp với quy định tại Nghị định 189/2025/NĐ-CP. Theo đó, mức phạt tiền tối đa của một số chủ thể được tăng, cụ thể: Chủ tịch UBND cấp xã được phạt tiền đến 25 triệu đồng; chiến sĩ Công an nhân dân đến 5 triệu đồng; Đội trưởng đội công tác đến 15 triệu đồng; Trưởng phòng đến 40 triệu đồng; Giám đốc Công an cấp tỉnh đến 50 triệu đồng; Giám đốc sở chức năng đến 40 triệu đồng.
Nghị định số 69/2026/NĐ-CP quy định rõ thẩm quyền xử phạt của một số chức danh như Giám đốc Sở Xây dựng, Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường; Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam; Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm và Thủ trưởng một số tổ chức thuộc các bộ, ngành trực tiếp quản lý cơ quan chuyên môn về xây dựng.
Thứ ba, bổ sung và điều chỉnh một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH. Nghị định bổ sung các hành vi như: trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới không bảo đảm số lượng hoặc yêu cầu kỹ thuật (phạt từ 30 đến 40 triệu đồng); không duy trì trữ lượng nước chữa cháy theo quy định (phạt từ 3 đến 5 triệu đồng); sử dụng người đứng đầu cơ sở chưa có văn bản thông báo kết quả huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH (phạt từ 6 đến 8 triệu đồng).
Bên cạnh đó, Nghị định số 69/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số hành vi vi phạm như: không xuất trình hồ sơ về PCCC, CNCH khi phục vụ kiểm tra, thanh tra (phạt từ 3 đến 5 triệu đồng); không bố trí người có thẩm quyền làm việc với đoàn kiểm tra sau khi đã nhận thông báo hoặc quyết định thanh tra (phạt từ 5 đến 10 triệu đồng); mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc không đủ đối tượng bảo hiểm (phạt từ 10 đến 15 triệu đồng); không duy trì hoặc không trang bị các vật liệu, thiết bị ngăn cháy theo quy định (mức phạt từ 5 đến 40 triệu đồng tùy hành vi).
Nghị định số 69/2026/NĐ-CP đã rút ngắn thời gian đình chỉ hoạt động trong một số trường hợp để tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân khắc phục vi phạm và đưa cơ sở trở lại hoạt động, như: đình chỉ từ 01 đến 06 tháng thay vì 03 đến 06 tháng; đình chỉ từ 03 đến 12 tháng thay vì 06 đến 12 tháng; một số trường hợp điều chỉnh còn 01 đến 03 tháng thay vì 03 đến 06 tháng.
Nghị định số 69/2026/NĐ-CP bổ sung đối tượng áp dụng là tổ chức được giao trực tiếp quản lý cơ sở hoặc tổ chức hoạt động trong phạm vi một cơ sở. Đồng thời, bổ sung quy định về xử lý vi phạm hành chính nhiều lần và việc xử lý, thi hành quyết định xử phạt trên môi trường điện tử theo Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2025. Theo đó, nếu một hành vi vi phạm xảy ra nhiều lần trong cùng một cơ sở thì không xử phạt từng hành vi riêng lẻ mà áp dụng một hành vi vi phạm với tình tiết tăng nặng.
Nghị định số 69/2026/NĐ-CP cũng bãi bỏ quy định về hình thức xử phạt bổ sung “đình chỉ hoạt động có thời hạn” tại khoản 8 Điều 21 và khoản 6 Điều 23 của Nghị định số 106/2025/NĐ-CP; đồng thời bãi bỏ một số hành vi vi phạm có nội dung trùng lặp hoặc tương đồng nhằm đơn giản hóa quy định, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trong quá trình thực hiện.
Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 20 tháng 4 năm 2026.
Văn Nhâm
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý