Công tác giáo dục pháp luật đã được quan tâm, chú trọng nhưng do sự phát triển của internet, của công nghệ số, tình trạng bạo lực học đường thời gian qua đã và đang diễn ra theo chiều hướng đáng báo động, không chỉ về số lượng mà các vụ việc xảy ra có tính chất, tác động lớn đến xã hội.
Thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ việc bạo lực học đường gây rúng động dư luận xã hội (nhiều vụ việc mang tính tập thể, đánh nhau hội đồng, quay video đưa lên mạng xã hội, thậm chí là tình trạng “vô cảm”, “thờ ơ”, “thản nhiên”, cổ vũ cho các bạn đánh nhau, sử dụng hung khí, đe dọa, có hiện tượng bảo kê) như: vụ việc một học sinh lớp 11 bị “đánh hội đồng” tại Trường Trung học phổ thông Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa làm nữ sinh gãy đốt sống cổ[1]; nam sinh lớp 9 ở Hà Nội bị bạn đâm tử vong so mâu thuẫn từ lời rủ đi chơi bất thành[2]; nam sinh ở Thanh Hóa tử vong sau khi bị nhóm bạn cùng trường hành hung[3]; nữ sinh lớp 8 ở Ninh Bình bị bạn đâm tử vong vì mâu thuẫn cá nhân[4]; nam sinh lớp 9 ở Gia Lai đâm bạn học nhập viện[5],…
Nghiêm trọng hơn, bạo lực học đường không chỉ xảy ra giữa các học sinh với nhau mà còn xảy ra giữa học sinh và giáo viên, điển hình là vụ việc một học sinh trường Trung học cơ sở Đại Kim, TP. Hà Nội đã kéo tóc, xô ngã cô giáo[6].
Tại Phiên chất vấn ngày 07/11/2023 kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XIV[7], Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết: từ ngày 1/9/2021 đến ngày 5/11/2023, cả nước xảy ra 699 vụ bạo lực học đường liên quan đến 2.016 học sinh, trong đó có 854 học sinh là nữ. Bình quân, cứ 50 cơ sở giáo dục xảy ra 1 vụ bạo lực học đường; số vụ bạo lực có nhiều học sinh tham gia và số học sinh nữ tham gia bạo lực học đường nhiều hơn, xảy ra cả trong và nhiều trường học là vấn đề ngành giáo dục rất quan tâm, lo lắng, tìm mọi cách cùng cả nước và các địa phương để xử lý.
Để tăng cường công tác phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong phòng chống bạo lực học đường, phòng ngừa tội phạm và tệ nạn xã hội trong học sinh, sinh viên, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 26/01/2024, trong đó giao nhiệm vụ cụ thể cho các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố thực hiện triển khai công tác phòng chống bạo lực học đường, phòng ngừa tội phạm và tệ nạn xã hội trong học sinh, sinh viên. Thực hiện nhiệm vụ được giao, các Bộ, ngành, địa phương đã triển khai nhiều hoạt động để phòng, chống bạo lực học đường như: tăng cường truyền thông về phòng, chống bạo lực học đường trên các phương tiện thông tin đại chúng, tổ chức triển khai kế hoạch phòng, chống bạo lực học đường, phát động phong trào thi đua, tăng cường hoạt động ngoại khóa, bồi dưỡng kỹ năng cho học sinh,…
Để việc khen thưởng, kỷ luật được công khai, minh bạch và gắn trách nhiệm của gia đình, xã hội trong công tác quản lý, giáo dục học sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 19/2025/TT-BGDĐT ngày 15/9/2025 quy định về khen thưởng và kỷ luật học sinh, trong đó, nhấn mạnh nguyên tắc giáo dục, nhân văn, công bằng, khách quan, nhằm phát triển toàn diện học sinh và tạo môi trường học tập lành mạnh; quy định rõ 5 hình thức khen thưởng (tuyên dương, giấy khen, thư khen...) và các biện pháp kỷ luật mang tính hỗ trợ, giáo dục (nhắc nhở, xin lỗi, tự kiểm điểm), không ghi hình thức kỷ luật vào học bạ, tăng cường phân quyền cho nhà trường và phối hợp giữa gia đình - nhà trường - xã hội. Tuy nhiên, quy định về hình thức kỷ luật tại Thông tư số 19/2025/TT-BTP còn chưa chưa đủ sức giáo dục, răn đe, phòng ngừa, phòng chống so với vi phạm xảy ra (biện pháp kỷ luật cao nhất đối với học sinh tiểu học là yêu cầu xin lỗi; học sinh ngoài đối tượng học sinh tiểu học là yêu cầu viết bản tự kiểm điểm).
Vấn đề bạo lực học đường tiếp tục được lựa chọn là một trong những vấn đề chất vấn tại kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khóa XV (tháng 6/2025). Tại buổi chất vấn ngày 20/6/2025[1], Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết: 70% các học sinh có hành vi bạo lực với người khác đều có hoàn cảnh gia đình đặc biệt, hoặc bố mẹ ly hôn, hoặc chứng kiến bạo lực gia đình, hoặc bản thân bị bạo lực gia đình. Chính điều này ảnh hưởng đến đời sống tâm lý, thái độ ứng xử, quan điểm của các em. Từ đó, Bộ trưởng cho rằng một phần rất quan trọng là việc dạy đạo đức, nhân cách quyết định hành vi, thái độ ứng xử của học sinh nằm ở chính gia đình, là sự gương mẫu của người lớn. Về phía trường học là góc độ kiểm soát, hỗ trợ tâm lý, tăng cường dạy đạo đức, dạy làm người và tăng cường các hoạt động giáo dục tích cực để hạn chế học sinh sa vào những hành vi bạo lực. “Nhà trường sẽ là nơi hỗ trợ tích cực để kiểm soát bạo lực học đường. Chúng tôi sẽ làm một cách tối đa điều này”, ông Sơn cam kết.
Từ thực trạng bạo lực học đường hiện nay với những vụ việc bạo lực học đường có tính chất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, yêu cầu đặt ra là cần có biện pháp ngăn chặn, phòng, chống bạo lực học đường mạnh mẽ hơn, với sự vào cuộc của cả gia đình, nhà trường, xã hội nói riêng và sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt từ các cấp, các ngành có liên quan nói chung để tạo ra một hệ sinh thái an toàn, lành mạnh, nơi mọi thành viên cùng chung tay ngăn chặn bạo lực, bảo vệ sự phát triển toàn diện, thể chất và tinh thần cho học sinh.
Trần Thị Phượng
Phòng Chính sách và pháp luật
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý
[1] https://baophapluat.vn/70-hoc-sinh-co-hanh-vi-bao-luc-la-co-hoan-canh-gia-dinh-dac-biet-post552391.html
[1] https://baothanhhoa.vn/xet-xu-nhom-hoc-sinh-danh-ban-gay-dot-song-co-260425.htm
[2] https://tuoitre.vn/vu-nam-sinh-lop-9-bi-ban-dam-tu-vong-mau-thuan-tu-loi-ru-di-choi-bat-thanh-20251027212123356.htm
[3] https://tienphong.vn/nam-sinh-thanh-hoa-bi-nhom-ban-cung-truong-hanh-hung-da-tu-vong-post1793823.tpo
[4] https://vnexpress.net/nu-sinh-lop-8-bi-ban-dam-tu-vong-4994670.html
[5] https://vnexpress.net/nam-sinh-lop-9-dam-ban-nhap-vien-cap-cuu-4990316.html
[6] https://thanhnien.vn/dak-nong-con-bi-hanh-kiem-trung-binh-phu-huynh-den-nha-danh-co-giao-185230526132015931.htm
[7] https://baoquangninh.vn/bo-gd-dt-ca-nuoc-co-gan-700-vu-bao-luc-hoc-duong-trong-hai-nam-qua-3268377.html